(HPĐT)- Để phục hồi và phát triển kinh tế- xã hội sau đại dịch COVID-19, việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công có ý nghĩa kép, vừa kích thích chi tiêu trong ngắn hạn để đẩy mạnh tăng trưởng, vừa tạo ra các kết cấu hạ tầng phục vụ lâu dài cho nền kinh tế. Chính vì vậy, giải ngân vốn đầu tư công được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Ảnh minh họa.
Từ đầu năm đến nay, UBND thành phố tổ chức nhiều cuộc họp nghe báo cáo, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố dự, trực tiếp chỉ đạo tại nhiều cuộc họp, cũng như kiểm tra thực địa các dự án trọng điểm. Bước đầu, việc giải ngân vốn đầu tư có chuyển biến. Nếu ngày 17-4, toàn thành phố mới giải ngân được hơn 1.600 tỷ đồng, bằng 13,06% mức Chính phủ giao, 9,16% so với kế hoạch thành phố giao; thì đến 15-5, giải ngân đạt hơn 2.300 tỷ đồng, bằng 18,2% mức Chính phủ giao, 12,8% kế hoạch của thành phố. Tuy nhiên, kết quả này vẫn thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Nhiều nguyên nhân, vướng mắc được chỉ ra, trong đó có nguyên nhân mang tính căn cơ, kéo dài lâu nay, ảnh hưởng lớn đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công là chậm trễ trong giải phóng mặt bằng (GPMB). Đồng chí Bí thư Thành ủy nhấn mạnh yêu cầu cần tập trung làm rõ, tháo gỡ để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, nhất là những vướng mắc trong GPMB, công tác phối hợp, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện... Từ thực tế này, đòi hỏi công tác giải ngân vốn đầu tư công phải có cách nghĩ khác, cách làm khác. Trong đó, tại Nghị quyết 29 của Quốc hội khóa 15 về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021- 2025, Quốc hội giao Chính phủ nghiên cứu, xây dựng đề án thí điểm về việc tách GPMB, tái định cư ra khỏi dự án đầu tư, để trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Tại kỳ họp thứ 3 vừa diễn ra, trước thực tế vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công, nhiều dự án tiến độ “rùa bò”, nhiều đại biểu Quốc hội tiếp tục đề cập đến giải pháp “gỡ nút thắt” bằng tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB ra khỏi dự án đầu tư công. Theo quy định pháp luật hiện hành, đối với dự án quan trọng quốc gia (dự án nhóm A), trong trường hợp cần thiết, cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư quyết định việc tách công tác GPMB thành dự án độc lập. Nhưng dự án nhóm B, nhóm C không được áp dụng cơ chế này. Những vướng mắc trong GPMB dẫn tới vòng luẩn quẩn khi triển khai thực hiện dự án, đó là GPMB chậm dẫn đến đội vốn, phải điều chỉnh dự án và rồi lại chậm GPMB. Do đó, giải pháp tách GPMB ra khỏi dự án đầu tư là yêu cầu bức thiết. Khi công tác GPMB được thực hiện trước, có mặt bằng sạch, sẽ rất thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ toàn bộ dự án đầu tư công. Ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, việc tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB ra khỏi dự án đầu tư công không chỉ thực hiện với các dự án nhóm A, dự án đặc biệt hay những địa phương có cơ chế đặc thù mà nên làm phổ biến.
Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, liên quan đến vấn đề GPMB, hiện Bộ đang hoàn thiện đề án tách GPMB thành dự án riêng. Tuy nhiên, Bộ trưởng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, không chỉ giải quyết bằng Luật Đầu tư công, mà còn phải giải quyết thông qua việc sửa đổi các luật khác thuộc các ngành, lĩnh vực liên quan. Đây mới là giải pháp căn cơ lâu dài để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư công./.
Hoàng Minh
