Phát biểu tại hội nghị trực tuyến với 28 tỉnh, thành phố ven biển triển khai nhiệm vụ chống khai thác thủy sản IUU chiều 28-8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các đồng chí Bí thư, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện để hoàn thành công tác quản lý đội tàu, đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản, đánh dấu tàu cá; xử lý dứt điểm tàu cá “3 không”; điều tra, xử phạt nghiêm các vụ việc vi phạm khai thác IUU ở vùng biển nước ngoài, ngắt, gửi, vận chuyển VMS trái phép được phát hiện từ sau đợt thanh tra lần thứ 4 của EC để xử lý dứt điểm trong tháng 9-2024. Các địa phương kiểm soát chặt chẽ ngay trong bờ, kiên quyết xử lý nghiêm trách nhiệm các tổ chức, cá nhân, lực lượng chức năng có liên quan không hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao trong thi hành công vụ... Đồng thời, kêu gọi mỗi người dân, ngư dân trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc trên hết, trước hết, kiên quyết không vi phạm quy định khai thác IUU.
Giảm 85% tàu cá “3 không”
Theo Chi cục Thủy sản Hải Phòng (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), tháng 5-2024, sau khi tiến hành rà soát, toàn thành phố có 143 tàu cá thuộc diện tàu “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm và không có giấy phép khai thác). Trong đó, huyện Tiên Lãng và Thủy Nguyên xác nhận còn 7 tàu không tham gia hoạt động khai thác thủy sản. Chi cục Thủy sản phối hợp các địa phương ven biển, đơn vị mở đợt cao điểm tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn ngư dân thực hiện hồ sơ đăng ký “khai sinh” đối với tàu cá “3 không”. Tính đến hết ngày 31-8, trong số 143 tàu "3 không", có 116 tàu cá được cấp đăng ký và giấy phép khai thác thủy sản; thông tin của 116 tàu cá trên được cập nhật đầy đủ, kịp thời vào hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase). Như vậy, tỷ lệ tàu cá thuộc diện “3 không” trên địa bàn thành phố từ tháng 5-2024 đến hết tháng 8-2024 giảm 85,2%.
Phó chi cục trưởng phụ trách Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Đỗ Đức Thịnh cho biết, để đẩy nhanh việc “khai sinh” tàu “3 không”, Chi cục yêu cầu Phòng Kiểm ngư và Đăng kiểm tàu cá , Phòng Khai thác thủy sản về tận các xã, phường có tàu “3 không” để kiểm tra hiện trạng phương tiện và hướng dẫn ngư dân thực hiện các thủ tục liên quan. Với tàu cá dưới 12 m, ngư dân chỉ thực hiện thủ tục đăng ký; tàu có chiều dài từ 12 đến dưới 15 m, chủ phương tiện thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký, đăng kiểm, làm cơ sở để cấp giấy phép khai thác thủy sản.
Mặt khác, qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện số lượng lớn tàu cá trên địa bàn thành phố hết hạn giấy phép khai thác thủy sản. Cụ thể, số tàu được cấp giấy phép khai thác thủy sản 517/890 tàu, bằng 58% tổng số tàu cá đang hoạt động. Đáng lo là trong số này có 109/307 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên (là tàu cá hoạt động vùng khơi) chưa được cấp giấy phép khai thác thủy sản. Trong khi đây là tàu tiềm ẩn nguy cơ vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài khai thác thủy sản và được Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) tập trung kiểm tra để đánh giá việc thực hiện các khuyến cáo của EC.
Xử lý dứt điểm tồn tại
Xử lý dứt điểm tồn tại liên quan đến công tác quản lý, giám sát hoạt động tàu cá “3 không” và cấp giấy phép khai thác thủy sản được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo thành phố về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)) tập trung chỉ đạo xử lý quyết liệt. Cụ thể, với 20 tàu cá “3 không” tại huyện Kiến Thụy, Chi cục Thủy sản cùng với chính quyền địa phương, chủ tàu thực hiện các thủ tục chuyển đổi sang nghề được phép khai thác để được đăng ký và cấp giấy phép khai thác. Với 373/890 tàu cá hết hạn giấy phép khai thác thủy sản, Sở chỉ đạo các cơ quan liên quan cùng với UBND các quận, huyện ven biển tổ chức các đoàn xuống các xã, phường, thị trấn tiếp nhận thủ tục hành chính để đẩy nhanh việc cấp phép. Danh sách tàu cá hết hạn giấy phép được thông tin đến các địa phương, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng và các Đồn, Trạm kiểm soát Biên phòng để thông báo trên hệ thống loa truyền thanh địa phương giúp chủ tàu, người thân biết việc hết hạn giấy phép của tàu để đi đăng ký. Dự kiến, trong tháng 9-2024, toàn bộ tàu cá đủ điều kiện hoạt động được cấp phép khai thác thủy sản.
Thời gian từ nay đến trước khi Đoàn Thanh tra của EC lần thứ 5 sang Việt Nam đang đến gần, do đó, ngành nông nghiệp phối hợp các cơ quan liên quan và địa phương đẩy mạnh việc thông tin, tuyên truyền, làm việc với các chủ tàu, thuyền trưởng, phổ biến các quy định pháp luật về biên giới biển, kết nối giám sát thiết bị hành trình tàu cá. Hết tháng 8-2024, các lực lượng chức năng xử lý 107 vụ việc vi phạm với số tiền gần 1,4 tỷ đồng. Trong đó, lỗi liên quan đến duy trì hoạt động, kết nối thiết bị giám sát hành trình tàu cá được xử lý nghiêm với 23 trường hợp, số tiền xử lý hơn 556 triệu đồng.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh cho biết, hiện đang là thời gian cao điểm thực hiện các biện pháp chống khai thác IUU, Sở yêu cầu Chi cục Thủy sản, Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá, Ban quản lý cảng cá, bến cá phối hợp tốt với Trạm Kiểm soát biên phòng thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra vào cảng; thu nhật ký khai thác hải sản, giám sát sản lượng hải sản lên cảng tại cảng cá chỉ định tại Trân Châu và Ngọc Hải; đẩy nhanh tiến độ truy xuất nguồn gốc hải sản điện tử. Đối với tàu cá có chiều dài hơn 15 m, khi xuất bến phải bảo đảm việc duy trì hoạt động, kết nối của thiết bị giám sát hành trình tàu cá. Đề nghị Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng, Hải đoàn 38 và các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm tra, kiểm soát các tàu các khai thác hải sản trên biển ngăn chặn kịp thời tàu cá có biểu hiện xâm phạm vùng biển nước ngoài, ảnh hưởng đến nỗ lực gỡ “thẻ vàng” của thành phố và cả nước.
Bài: Văn Cường
