(HPĐT)- Từ đầu năm 2022 đến nay, trên địa bàn thành phố không để xảy ra tình trạng tàu cá vi phạm khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Tuy nhiên, tình trạng mất kết nối của thiết bị hành trình giám sát tàu cá (VMS) còn xảy ra; tỷ lệ sản lượng thủy sản từ khai thác được giám sát phục vụ truy xuất nguồn gốc thấp, chưa bảo đảm theo quy định… Do đó, để góp phần gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), thành phố đẩy mạnh thực hiện các giải pháp đồng bộ để bảo đảm ngăn chặn triệt để tình trạng vi phạm IUU.
Tàu cá tại huyện Cát Hải chuẩn bị ra khơi đánh bắt thủy sản. Ảnh: HOÀNG PHƯỚC
Không để ảnh hưởng vì “việc nhỏ”
Việc lắp thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) hiện nay là trách nhiệm, nghĩa vụ bắt buộc của các chủ tàu khai thác thủy hải sản, được quy định rõ trong Luật Thủy sản, Nghị định 26/2019/NĐ-CP và Nghị định 42/2019/NĐ-CP năm 2019. Việc làm này không chỉ góp phần giảm, ngăn chặn, tiến tới chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, mà còn phục vụ công tác tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn; chứng nhận nguồn gốc thủy sản và cũng là giải pháp thực hiện theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) nhằm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.
Tính đến cuối tháng 7- 2022, số tàu cá trên địa bàn thành phố có chiều dài từ 15 m trở lên được lắp thiết bị giám sát hành trình là 354/355 tàu, đạt tỷ lệ 99,72%. Phương tiện duy nhất chưa lắp đặt VMS là tàu HP-90580- TS của ngư dân Đinh Hữu Thắng, ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) do tàu này hoạt động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố có văn bản gửi các cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ninh phối hợp tuyên truyền, yêu cầu chủ tàu lắp đặt, kiên quyết không cho tàu này ra khơi khi chưa lắp VMS.
Tại cuộc giám sát mới đây của Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tình hình triển khai khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU chỉ ra một số hạn chế: Trên địa bàn thành phố còn có tình trạng tàu cá lắp thiết bị VMS trong quá trình hoạt động đánh bắt trên biển bị trục trặc, lỏng sim không phát được tín hiệu, hoạt động không ổn định, thậm chí bị “treo máy”… dẫn đến mất kết nối với hệ thống giám sát hành trình ở trên bờ của lực lượng chức năng. Có trường hợp tàu cá hết hạn đăng kiểm nhưng không kịp thời được phát hiện khi tàu ra vào cảng; hồ sơ xử lý đối với từng trường hợp cụ thể chưa thu thập, tổng hợp, lưu trữ một cách hệ thống, đầy đủ. Tỷ lệ sản lượng thủy sản từ khai thác được giám sát phục vụ truy xuất nguồn gốc còn thấp, chưa bảo đảm theo quy định. Hồ sơ kiểm soát hoạt động khai thác của một số tàu cá còn chưa phù hợp. Một số tàu cá làm thủ tục rời cảng đi khai thác nhưng trên thực tế vẫn neo đậu ở bờ một thời gian mới tham gia hoạt động khai thác dẫn đến thời gian chuyến biển và giấy tờ thủ tục ra, vào cảng chưa bảo đảm theo quy định.
Kiên quyết không để tàu cá vi phạm
Là địa bàn trọng điểm về khai thác thủy sản, Trưởng Phòng Kinh tế quận Đồ Sơn Ngô Việt Đông cho biết, quận có 155 phương tiện đánh bắt xa bờ, nhưng do làm tốt công tác tuyên truyền, không có tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài. Tuy vậy, để nâng cao nhận thức của ngư dân, UBND quận phối hợp các lực lượng như: Bộ đội Biên phòng Hải Phòng, Cảnh sát biển Vùng 1, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn… tổ chức nhiều đợt tuyên truyền phổ biến những nội dung về nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để khắc phục cảnh báo của Ủy ban châu Âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Phòng phối hợp UBND các phường thường xuyên kiểm tra, rà soát danh sách từng trường hợp tàu cá hoạt động, yêu cầu lắp đặt, luôn mở thiết bị giám sát hành trình. Những tàu không còn hoạt động thì xóa khỏi danh sách.
Để tiến tới gỡ “thẻ vàng” của EC, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh thông tin: Sở tham mưu UBND thành phố, Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU thành phố yêu cầu các địa phương xử lý dứt điểm các tàu cá chưa lắp đặt thiết bị VMS; theo dõi, quản lý chặt chẽ, bảo đảm tàu cá phải duy trì hoạt động của thiết bị VMS khi tham gia khai thác thủy sản trên biển. Lập danh sách các trường hợp, nắm chắc địa bàn để theo dõi, giám sát chặt chẽ tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU. Đồng thời, giao Chi cục Thủy sản, Ban quản lý bến cá, cảng cá (Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn) thực hiện có hiệu quả cao nhiệm vụ quản lý tàu cá, cấp Giấy phép khai thác thủy sản, kiểm soát tàu cá ra vào cảng, kiểm soát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng. Phối hợp các lực lượng chức năng như: Bộ đội Biên phòng Hải Phòng, Kiểm ngư, Cảnh sát biển Vùng 1 tổ chức tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại các khu vực vùng biển giáp ranh giữa Việt Nam- Trung Quốc, đặc biệt vùng biển Bạch Long Vĩ để để kịp thời phát hiện, ngăn chặn tàu cá vi phạm khai thác IUU, không để xảy ra vụ việc tàu cá và ngư dân Hải Phòng khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.
Trước khuyến nghị của Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, để ngăn chặn, tiến tới chấm dứt tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành, đơn vị, địa phương đẩy mạnh, đa dạng hình thức tuyên truyền làm thay đổi nhận thức của ngư dân và chủ tàu về vai trò, trách nhiệm của bản thân khi hành nghề khai thác hải sản trên biển; tiếp tục siết chặt công tác kiểm tra, xử phạt những trường hợp cố tình vi phạm; gắn trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp trong việc kiểm soát tàu cá, kiểm điểm, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân thiếu tinh thần, trách nhiệm trong công tác chống khai thác IUU./.
VĂN CƯỜNG
