Gỡ vướng khi mua nhà ở xã hội

Dự án Khu nhà ở xã hội tại Tổng kho 3 Lạc Viên được phê duyệt giá bán căn hộ. Ảnh: HOÀNG PHƯỚC

Điều kiện được mua chưa sát thực tế

Thông tin từ Sở Xây dựng, riêng năm 2024, dự kiến trên địa bàn thành phố có khoảng 6.400 căn NOXH từ các dự án đang triển khai sẽ hoàn thành, với khoảng 4.000 căn xây dựng xong phần thô và 2.400 căn đủ điều kiện mở bán. Giai đoạn 2021-2025, có khoảng 16.500 căn NOXH hoàn thành, đáp ứng nhu cầu lớn về NOXH của công nhân, lao động, người thu nhập thấp, có khó khăn về nhà ở trên địa bàn thành phố.

Cả cung và cầu đều lớn, song vướng mắc hiện nay là người dân gặp khó khăn khi xin xác nhận từ đơn vị công tác, chính quyền địa phương về 3 điều kiện: cư trú, nhà ở và thu nhập để thực hiện thủ tục mua NOXH. Theo đại diện Công ty CP hóa chất vật liệu điện Bình Phát, nhiều khách hàng của đơn vị phản ánh khi thực hiện thủ tục xác nhận hộ khẩu thường trú, điều kiện nhà ở hiện nay của hộ gia đình, UBND cấp xã chỉ xác nhận chữ ký hoặc chỉ xác nhận người khai cam kết và tự chịu trách nhiệm. Việc này gây khó khăn cho người dân, công nhân, lao động và chủ đầu tư cũng như cơ quan chuyên môn khi xét duyệt hồ sơ mua NOXH vì chưa bảo đảm tính chặt chẽ và cơ sở pháp lý. Về phía chính quyền địa phương, thực tế là cán bộ UBND cấp xã, phường cũng đang lúng túng trong việc xác nhận điều kiện nhà ở, cư trú cho đối tượng đủ điều kiện mua NOXH. Chủ tịch UBND phường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) Hồ Xuân Thủy cho biết, thời gian qua phường thực hiện xác nhận cho một số trường hợp người dân có nhu cầu mua NOXH. Tuy nhiên, về thẩm quyền, UBND cấp phường chỉ có thể xác nhận đối tượng có sở hữu nhà hay không tại căn nhà đang thường trú hoặc tạm trú trên địa bàn quản lý. Trong trường hợp tài sản nhà ở, đất đai mua bán viết tay hoặc ở địa bàn khác, phường khó quản lý, nắm bắt nên rất khó bảo đảm tính chính xác và đầy đủ khi xác nhận cho hộ dân. Bất cập nữa là, điều kiện về thu nhập được mua NOXH hiện nay chưa sát thực tế. Theo quy định, người đủ điều kiện mua NOXH phải thuộc diện không phải nộp thuế thu nhập thường xuyên. Hiện, người lao động làm việc trong các khu công nghiệp phần đông có mức thu nhập chịu thuế (mức thu nhập trên 11 triệu đồng/ tháng).

Từ ngày 1-7-2024, tiền lương trung bình của cán bộ, công chức, viên chức sẽ tăng thêm khoảng 30% thì quy định trên là rào cản trong tiếp cận NOXH đối với nhiều cán bộ, công chức, viên chức đang có khó khăn về nhà ở. Đây cũng là bất cập chung tại các địa phương, không riêng Hải Phòng trong tiếp cận NOXH. Từ những vướng mắc, bất cập trên cho thấy những quy định của Trung ương về điều kiện, xét duyệt thủ tục đủ điều kiện mua NOXH chưa sát thực tế. Các văn bản hướng dẫn thực hiện đối với chính quyền cấp cơ sở chưa cụ thể, rõ ràng. Cơ quan chuyên môn, chính quyền các địa phương chưa thực sự trách nhiệm trong hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, phối hợp giải quyết vướng mắc về thủ tục cho người dân khi có nhu cầu mua NOXH.

Hướng dẫn cụ thể, điều chỉnh phù hợp

Trước những vướng mắc, khó khăn về thủ tục xét duyệt mua NOXH người dân phản ánh, Phó giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Hữu Hưng cho biết, Sở Xây dựng tham mưu UBND thành phố ban hành Văn bản số 2256/UBND-XD3 chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, UBND các quận, huyện trong việc xác nhận theo mẫu hồ sơ quy định đối với người đăng ký mua NOXH trên địa bàn thành phố. Sau khi UBND thành phố có Công văn chỉ đạo, UBND cấp huyện triển khai, chỉ đạo UBND cấp xã thực hiện. Bên cạnh đó, Sở tham mưu UBND thành phố kiến nghị Bộ Xây dựng, Chính phủ ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể hơn về xác định thủ tục theo quy định tại địa phương và Nghị định nới rộng điều kiện thu nhập cho người mua NOXH.

Đồng chí Đỗ Hữu Hưng cũng thông tin thêm, người dân khi thực hiện thủ tục đăng ký mua NOXH gặp vướng mắc, khó khăn trong việc xác nhận thông tin có thể phản ánh đến UBND cấp huyện hoặc Sở Xây dựng để giải quyết. Người dân có nhu cầu thông tin chính thống về NOXH có thể chọn tiếp cận trên website của Sở Xây dựng tại địa chỉ: https://soxaydung.haiphong .gov.vn. Bên cạnh đó, người dân đến trực tiếp các dự án đang triển khai xây dựng NOXH để tiếp cận thông tin trực quan, cụ thể về dự án như tiến độ, giá bán, diện tích căn hộ, các gói vay ưu đãi, các khuyến mại của chủ đầu tư…

Người dân lưu ý, khi có nhu cầu mua NOXH cần nghiên cứu, tìm hiểu các quy định của pháp luật để đánh giá mình có thuộc diện, điều kiện được mua NOXH hay không. Nội dung này được quy định tại Luật Nhà ở 2014 và Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20- 10-2015 của Chính phủ về Phát triển và quản lý nhà ở xã hội (sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 49/2021/NĐ-CP ngày 1-4-2021). Người dân đăng ký và trực tiếp nộp hồ sơ mua NOXH cho chủ đầu tư dự án; chỉ ký hợp đồng mua bán sau khi có văn bản thông báo đủ điều kiện mở bán nhà và văn bản xét duyệt người đủ điều kiện của Sở Xây dựng. Trường hợp, giá ký hợp đồng nếu cao hơn giá thẩm định của Sở Xây dựng, chủ đầu tư phải ký lại hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, trả lại phần chêch lệch (nếu có); nếu thấp hơn giá thẩm định thì không được thu thêm.