(Ảnh minh họa)
(HPĐT)- Năm 2020, nhiều lần Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính phải tổ chức các cuộc họp để tháo gỡ vướng mắc cho các dự án được thực hiện bằng nguồn vốn vay Ngân hàng Thế giới (WB). Tại Hải Phòng, dự án đường trục đô thị Hải Phòng vay vốn WB phải gia hạn nhiều lần vì những vướng mắc trong thủ tục thanh toán, giải ngân, do những quy định của WB và của phía Việt Nam chưa thống nhất.
Đây cũng là tình trạng chung của nhiều dự án vay vốn WB trên địa bàn cả nước, chủ yếu là do một số dự án phải điều chỉnh, gia hạn dẫn đến phải sửa đổi hiệp định vay; thiết kế dự án không phù hợp, khó triển khai; chậm hoàn thành các thủ tục chuẩn bị đầu tư, chậm duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công, tổng dự toán; công tác di dời hạ tầng kỹ thuật chậm, công tác bồi thường tái định cư gặp khó khăn; năng lực nhà thầu hạn chế; dư vốn nhiều, phải đề xuất hủy vốn dư hoặc đề xuất mở rộng dự án để sử dụng vốn dư; việc gửi hồ sơ thẩm định, góp ý, ký hợp đồng vay lại còn chậm…
Vì thế, các bộ, ngành, địa phương, trong đó có thành phố Hải Phòng mong muốn WB sẽ cải tiến khâu thiết kế dự án, đàm phán, ký kết hiệp định như: loại bỏ phương thức dự án ODA để phù hợp với quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam; bám sát quy định của phía Việt Nam để tránh vướng mắc trong khâu thực hiện; thẩm định kỹ để số vốn cam kết sát với nhu cầu sử dụng, sát với đơn giá, định mức của phía Việt Nam, tránh việc dự án phải trả vốn, hủy vốn, tỷ lệ giải ngân/vốn cam kết thấp; rà soát mô hình giải ngân dựa trên kết quả để có mô hình phù hợp, quản lý vốn vay hiệu quả; nghiên cứu tạo thuận lợi cho phương thức thanh toán trực tiếp; đẩy nhanh thời gian phê duyệt các vấn đề cần xin ý kiến, nghiên cứu nâng cao hiệu quả phương thức thanh toán tài khoản đặc biệt và áp dụng phương thức thanh toán trực tiếp để giảm chi phí vay…
WB là nhà tài trợ lớn cho Việt Nam. Hiện nay, tổng vốn vay đã cam kết cho 36 chương trình, dự án đang triển khai là hơn 7,3 tỷ USD. tất cả các dự án phải thực hiện theo chính sách riêng theo quy định của WB về đền bù, tái định cư; về mua sắm, đấu thầu, ban hành Sổ tay thực hiện riêng (mặc dù Việt Nam có đầy đủ các quy định điều chỉnh các vấn đề liên quan); Hiệp định vay là điều ước quốc tế. Theo đó, mọi sửa đổi hiệp định phải tuân thủ quy định của pháp luật về điều ước quốc tế.
Đại diện WB cho rằng, trong bất cứ hoàn cảnh nào, khi triển khai các dự án liên quan đến 2 hệ thống quy định thì chắc chắn sẽ có vướng mắc, chậm trễ. Do vậy, cần ngồi lại với nhau để bàn thảo hướng tháo gỡ. Phía WB nỗ lực hết sức tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, tránh kéo dài, ảnh hưởng tới giải ngân các dự án do WB hỗ trợ. Về phía Việt Nam, cũng cần nâng cao năng lực của các chủ đầu tư, để các dự án được tháo gỡ vướng mắc kịp thời, bảo đảm tiến độ, tránh phải gia hạn hiệp định nhiều lần./.
Thanh Nhân
