Quý giá nhưng không còn là vô tận
Bảo đảm an ninh nguồn nước giờ đây không còn là câu chuyện xa vời mà trở thành nguy cơ trước mắt. Vì thế nên khi tham gia trả lời chất tại Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội vừa diễn ra, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho rằng: “…đã đến lúc cần có tuyên ngôn rằng chúng ta không phải quốc gia dư thừa nước và ngày càng khan hiếm…”. Tuyên bố trên xuất phát từ thực tế hạn hán, xâm nhập mặn, triều cường, nhất là tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, khu vực Tây Nguyên và Đông Nam bộ… đang ngày càng nghiêm trọng, nhất là trong mùa khô năm 2024 vừa qua. Trong khi Việt Nam là quốc gia nằm ở cuối các lưu vực sông lớn nên thách thức về thiếu hụt nguồn nước ngày càng hiện hữu rõ nét.
Hải Phòng là thành phố ven biển, lại được bao quanh bởi nhiều sông lớn nên câu chuyện thiếu hụt nguồn nước những tưởng là việc xa xôi, “trừ mình ra”. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt đã xảy ra, gây hưởng tới chất lượng và năng suất cây trồng, sinh hoạt của người dân. Cụ thể, mới đây, người dân các xã Khởi Nghĩa, Vinh Quang (huyện Tiên Lãng); Ngũ Phúc, Tân Trào, Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy); An Tiến, Tân Viên (huyện An Lão)…kiến nghị cơ quan chức năng làm tốt hơn công tác điều tiết nước phục vụ sản xuất. Khi nhiều thời điểm vụ Xuân 2024 trên địa bàn các xã không đủ nước phục vụ sản xuất. Còn trước đó, thời điểm cuối năm 2023, do ảnh hưởng xâm nhập mặn hệ thống thủy lợi Đa Độ, An Kim Hải chạm ngưỡng “lằn ranh đỏ” của việc thiếu nước cung cấp sản xuất nước sạch. Riêng hệ thống thủy lợi Tiên Lãng gần như “tê liệt” bởi xâm nhập mặn.
Thành phố đang trong thời kỳ phát triển nhanh, mạnh về kinh tế- xã hội, tốc độ tăng dân số, phát triển các khu, cụm công nghiệp và lượng khách du lịch đến với thành phố Cảng ngày càng tăng nhanh chắc chắn gây áp lực về nguồn nước trong tương lai. Do đó, nếu ngay từ bây giờ mỗi người dân, doanh nghiệp không sớm thực hiện các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, việc đối mặt với nguy cơ thiếu nước là điều khó tránh khỏi.
Để bảo đảm an ninh nguồn nước, cần hành động khẩn trương, quyết liệt ngay từ hôm nay. Cụ thể, mỗi địa phương phải chủ động triển khai, đưa Luật Tài nguyên nước (sửa đổi) áp dụng hiệu quả cao trong đời sống; sớm hoàn thành các quy hoạch khu vực sông, tăng liên kết liên vùng trong điều phối nước hợp lý; bảo đảm sử dụng tối ưu nước; dự báo, cảnh báo sớm cho người dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại các địa phương để phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn. Đồng thời, ưu tiên bố trí kinh phí hằng năm từ ngân sách để đầu tư cứng hóa bờ kênh, sông, mở rộng, khơi sâu lòng sông, đầu tư hệ thống trạm thu gom, xử lý nước thải, nhất là nước thải sinh hoạt, sản xuất để ngăn triệt để việc xả thải trực tiếp ra môi trường. Với mỗi người dân cần thay đổi tư duy, tự xây dựng cho mình ý thức và thói quen tiết kiệm nước. Trong sản xuất tăng cường ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt thay cho tưới tràn, tưới xả trong sản xuất nông nghiệp. Bảo đảm an ninh nguồn nước sau cảnh báo cần có hành động thực chất, quyết liệt./.
PHẠM CƯỜNG
