Theo báo cáo chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI) năm 2023 do VCCI vừa công bố cùng với chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, Hải Phòng xếp thứ 7/63 tỉnh, thành phố, tăng 9 bậc so với năm 2022. Kết quả này phản ánh hiệu quả những chính sách, giải pháp thành phố đã, đang tập trung triển khai để thúc đẩy tăng trưởng xanh và là đòn bẩy để kiên định với mục tiêu này.
PGI là bộ chỉ số đánh giá và xếp hạng địa phương thân thiện với môi trường dưới góc nhìn từ thực tiễn kinh doanh của doanh nghiệp. PGI bao gồm bốn chỉ số thành phần hợp thành từ 46 chỉ tiêu đánh giá chất lượng môi trường và hiệu quả quản trị môi trường của các tỉnh, thành phố. Một tỉnh, thành phố được coi là có chất lượng quản trị môi trường tốt khi có những nỗ lực phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm môi trường và rủi ro thiên tai. Từ phân tích 4 chỉ số thành phần cho thấy, có 3 chỉ số thành phần thành phố tăng điểm mạnh, gồm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và thiên tai tăng từ 3,08 điểm năm 2022 lên 7,61 điểm năm 2023; bảo đảm tuân thủ từ 4,97 điểm lên 6,05 điểm; chính sách khuyến khích hỗ trợ dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường từ 2,30 điểm lên 5,35 điểm.
Có thể thấy, đạt được kết quả này là nhờ thành phố sớm lựa chọn và kiên định mục tiêu phát triển bền vững. Năm 2014, ngay sau khi Chính phủ phê duyệt Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2011-2020, Hải Phòng ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh với 13 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Trong suốt quá trình từ năm 2010 tới nay, nội dung xanh hóa các ngành kinh tế được xác định là nội dung trọng tâm trong các nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội. Các trụ cột chuyển đổi xanh được xác định tập trung, bao gồm khu kinh tế, khu công nghiệp; cảng biển và logistics; công nghiệp công nghệ; thương mại – du lịch. Đáng chú ý, trong thu hút đầu tư, dù gặp không ít khó khăn, thách thức, song thành phố giữ vững quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy kinh tế một cách đơn thuần”; thu hút đầu tư có lựa chọn, ưu tiên các dự án xanh, có công nghệ tiên tiến, có giá trị gia tăng cao. Song song với đó, khuyến khích nhà đầu tư tăng cường sử dụng nguồn năng lượng tái tạo, sử dụng các công nghệ sản xuất bảo vệ môi trường…
Tuy vậy, kết quả xếp hạng và một số chỉ số thành phần còn lại cũng cho thấy, để đạt mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững đòi hỏi thành phố tiếp tục kiên định và triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp. Theo khuyến cáo của các chuyên gia, thành phố cần thực thi tốt hơn các tiêu chuẩn, quy chuẩn bảo vệ môi trường; khuyến khích sự tham gia tích cực của các bên liên quan; tập huấn và hướng dẫn về quy trình sản xuất xanh, các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm và ứng phó biến đối khí hậu; đưa các tiêu chí xanh và trong các gói thầu mua sắm công để lựa chọn nhà thầu kinh doanh có trách nhiệm…
Với mục tiêu phát triển trở thành hình mẫu của thành phố năng động, xanh, sạch, đáng sống ở khu vực, làm điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư, Hải Phòng cam kết tiếp tục thực hiện đồng bộ và quyết liệt các giải pháp xây dựng nền kinh tế xanh, bền vững. Song, thực tế cho thấy, việc tăng tốc chuyển đổi xanh, phát triển bền vững còn đối mặt một số thách thức. Trong đó, thách thức lớn nhất là các doanh nghiệp bị áp lực thu hồi vốn nhanh, trong khi đầu tư xanh cần dài hạn; vốn đầu tư cho phát triển theo các tiêu chí xanh, sinh thái luôn ở mức cao, trực tiếp làm tăng giá thành sản phẩm, dịch vụ trong ngắn hạn. Ngoài ra, các mô hình tăng trưởng xanh thành công tại Việt Nam còn hạn chế để tham khảo, học tập; bộ chỉ số phục vụ đo lường, đánh giá, thúc đẩy tăng trưởng xanh còn hạn chế...Bởi vậy, để hiện thực hoá các mục tiêu, bên cạnh sự chủ động của địa phương, cũng cần sự vào cuộc đồng bộ của bộ, ngành và các tỉnh, thành phố bạn trong hoàn thiện khung chính sách tài chính xanh, tăng trưởng xanh; khung chính sách kế hoạch và đầu tư; nghiên cứu ban hành các định mức, tiêu chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật xanh../.
Nguyên Hà
