Phát hiện mỗi tháng 15-20 phiếu tiêm chủng giả
Anh Nguyễn Văn Doanh, ở đường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) kể, thời điểm đầu tháng 2-2017 vừa qua, cần gấp giấy khám sức khỏe và giấy tiêm chủng thuyền viên cho em trai làm việc trên tàu chở dầu sang Trung Đông. Qua giới thiệu, anh dễ dàng có hai loại giấy tờ trên mà không phải trực tiếp đưa người đến khám. Theo anh Doanh chỉ cần đến trước cổng Bệnh viện đa khoa Ngô Quyền là có “cò” ra hỏi! Nếu muốn làm giấy khám sức khỏe, họ ghi phiếu, tên và giá tiền, rồi giới thiệu sang Trung tâm y tế Cảng Hải Phòng, gặp người dẫn vào khám qua loa tại các phòng khám. Còn nếu cần phiếu tiêm phòng của thuyền viên, chỉ cần ghi tên, địa chỉ và đặt cọc 150 nghìn đồng. Sau khoảng 2 ngày là được lấy phiếu tại cổng Bệnh viện đa khoa Ngô Quyền. Anh Doanh cho biết, nhiều người làm trong ngành vận tải biển đều dễ dàng mua được phiếu tiêm chủng quốc tế theo cách này.
Theo bác sĩ Nguyễn Minh Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế Hải Phòng thông tin, thời gian gần đây, trung tâm liên tục phát hiện phiếu tiêm chủng quốc tế dành cho thuyền viên bị làm giả. Bình quân mỗi tháng, phát hiện tới 15- 20 phiếu tiêm chủng quốc tế cho thuyền viên giả. Việc làm giả phiếu rất tinh vi, nhìn bằng mắt thường, chất liệu, kiểu dáng, hình thức của phiếu giống hệt phiếu thật do trung tâm cấp. Chỉ có thể phân biệt phiếu giả và phiếu thật qua chữ ký của bác sĩ và số sê- ri trên phiếu. Để quản lý số phiếu tiêm chủng và kiểm soát việc cấp, phát phiếu của nhân viên đơn vị, Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế có sự thống nhất, có quy tắc riêng trong ký và ghi số sê- ri trên phiếu tiêm chủng. Như vậy, cũng chỉ cán bộ thuộc trung tâm mới phân biệt được phiếu giả và phiếu thật.
Khi mới phát hiện được trường hợp sử dụng giấy tiêm chủng thuyền viên giả, trung tâm đã báo Công an thành phố phối hợp điều tra sự việc. Nhờ có sự phối hợp, cuối năm 2012, Công an bắt 2 đối tượng ở phường Máy Chai, quận Ngô Quyền làm giả các loại giấy chứng nhận sức khỏe dùng cho học viên hàng hải, thuyền viên làm việc trên tàu biển, trong đó, có nhiều giấy chứng nhận sức khỏe khống của Bệnh viện đa khoa quận Ngô Quyền, rồi đem tiêu thụ tại gần khu vực cổng bệnh viện. Sau khi 2 đối tượng trên bị bắt, tình trạng làm giả giấy khám sức khỏe và phiếu tiêm chủng thuyền viên yên ắng một thời gian. Từ đầu năm 2016 đến nay, tình trạng này lại rộ lên, cách thức làm giả cũng tinh vi hơn, khó phát hiện hơn.
Hậu quả khôn lường
Phó giám đốc Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, việc sử dụng phiếu tiêm chủng thuyền viên giả có nhiều hệ lụy nhưng không phải thuyền viên nào cũng biết. Nếu phiếu này bị phía nước ngoài phát hiện là giả, các thuyền viên có thể bị bắt giữ tại nước sở tại để điều tra hoặc bị trục xuất về nước. Hại lớn hơn là khi các thủy thủ không tiêm vắc- xin phòng các dịch bệnh nguy hiểm được các nước khuyến cáo, nếu bị lây nhiễm sẽ ảnh hưởng lớn đến tính mạng bản thân họ và là nguồn lây cho cả cộng đồng.
Hiện, các bệnh mà thuyền viên bắt buộc phải tiêm vắc- xin đều là những bệnh lây nhiễm nhóm A gồmcác bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểmcó khả năng lây truyền rất nhanh, phát tán rộng và tỷ lệ tử vong cao hoặc chưa rõ tác nhân gây bệnh, như bệnh cúm A(H5N1), bệnh dịch hạch, bệnh đậu mùa, bệnh sốt xuất huyết do vi rút Ê - bô - la (Ebola), Lát-sa (Lassa) hoặc Mác-bớc (Marburg); bệnh sốt Tây sông Nin, bệnh sốt vàng; bệnh tả, bệnh viêm đường hô hấp cấp nặng do vi rútvà các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới phát sinh chưa rõ tác nhân gây bệnh. Khi bị nhiễm các bệnh này, khả năng tử vong của người bệnh có thể lên tới hơn 50%. Thực hiện tiêm chủng theo quy định quốc tế chính là các thuyền viên bảo vệ mình và cộng đồng. Thời gian gần đây, một số quốc gia trên thế giới tăng cường kiểm tra gắt gao giấy tiêm chủng quốc tế dành cho thuyền viên bởi phát hiện nhiều dịch bệnh nguy hiểm đang quay trở lại do người nhập cư, thuyền viên sử dụng phiếu tiêm chủng giả. Ngày 10-6-2016, Tổ chức Y tế thế giới khẳng định dịch sốt vàng da tồi tệ nhất trong nhiều thập niên qua bùng phát ở Ăng-go-la do những người bệnh đầu tiên là người nhập cư, thuyền viên sử dụng giấy tờ giả về việc tiêm vắc- xin.
Để khắc phục tình trạng phiếu tiêm chủng thuyền viên giả, cơ quan chức năng tăng cường điều tra, xử lý; đồng thời tuyên truyền các thuyền viên về tác dụng của việc tiêm phòng vắc- xin theo quy định quốc tế, tác hại của việc không tiêm phòng và sử dụng phiếu tiêm chủng thuyền viên giả; cùng với kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc cấp phiếu tiêm chủng thuyền viên.
Hoàng Yên
