Hải Phòng bừng dậy, bứt phá mạnh mẽ,

Đồng chí Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về xây dựng đề án tổng kết 15 năm thực hiện NQ 32 nhấn mạnh, mục tiêu tổng kết là để đề nghị Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới cho Hải Phòng, xuất phát từ quan điểm: Phát triển Hải Phòng không chỉ vì Hải Phòng mà vì cả khu vực và cả nước. Do đó, cần xây dựng những định hướng phù hợp, có tầm nhìn với những mục tiêu cụ thể, chỉ ra cho được đâu là những ưu tiên trọng điểm phát triển của Hải Phòng trong những năm tới. Với tinh thần này, người dân Hải Phòng hoàn toàn tin tưởng về một thời kỳ phát triển nhanh, mạnh, vững chắc của thành phố với tương lai tươi sáng.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 phát triển mạnh mẽ, Hải Phòng phải xác định được ngành công nghiệp mũi nhọn, thế mạnh để tập trung phát triển.

Trong ảnh: Lắp đặt các rô-bốt hàn tự động tại Tổ hợp sản xuất ô tô Vinfast. Ảnh: Duy Thính

Xác định rõ trọng điểm,  mũi nhọn

Từ kết quả 15 năm thực hiện NQ 32, từ vị trí Hải Phòng đã xác lập được, những định hướng lớn cho sự phát triển của thành phố những năm tới đã được hoạch định. Ý kiến của các bộ, ngành Trung ương; các tỉnh, thành phố bạn; các nhà khoa học, các chuyên gia; các đồng chí lãnh đạo thành phố Hải Phòng hiện nay và nguyên lãnh đạo thành phố đến các tầng lớp nhân dân đều mong muốn xây dựng và phát triển Hải Phòng với tốc độ nhanh, bền vững, đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH), sớm khẳng định vững chắc là trung tâm giao thương quốc tế, một cực tăng trưởng, một động lực, trung tâm phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng, cả nước.

Qua các hội nghị, hội thảo lấy ý kiến tham gia của các bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia, các nhà khoa học và những người tâm huyết với Hải Phòng, vấn đề được cho mấu chốt để Hải Phòng thực hiện được các mục tiêu tổng quát nêu trên là phải xác định rõ trọng điểm, mũi nhọn phát triển. Đa số các ý kiến đều cho rằng, Hải Phòng cần lấy phát huy lợi thế của thành phố cảng biển, cửa chính ra biển lớn nhất phía Bắc với 125 km bờ biển. Đồng chí Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương gợi ý: Hải Phòng cần tăng tốc mạnh mẽ hơn nữa trong quá trình CNH- HĐH. Theo đồng chí Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, cả nước đang đặt ra mục tiêu cơ bản hoàn thành CNH- HĐH vào năm 2030; Hải Phòng, với vai trò trung tâm, động lực phát triển, rất năng động, phải lấy mốc hoàn thành trước năm 2025. Về lựa chọn trọng điểm, mũi nhọn, theo đồng chí Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, lợi thế của Hải Phòng là cảng, là dịch vụ cảng biển, là hệ thống kết nối giao thông đồng bộ và hiện đại bao gồm cả 5 loại hình, do vậy mục tiêu trở thành trung tâm logistics tầm cỡ lớn nhất miền Bắc và cả nước phải đặt lên hàng đầu. Trong bối cảnh nền công nghiệp 4.0 đang phát triển rất mạnh mẽ, Hải Phòng cũng phải xác định cho được công nghiệp trọng điểm là gì, có thể là trung tâm công nghiệp nặng, trung tâm cơ khí chế tạo, trung tâm điện tử… Từ xác định được trọng tâm, trọng điểm trong dịch vụ, công nghiệp, mới kéo theo là trung tâm giáo dục đào tạo với những ngành nghề  đào tạo gắn với lĩnh vực kinh tế chuyên sâu của Hải Phòng. Cùng với đó, sẽ phát triển y tế chất lượng cao hiện đại, xây dựng môi trường sống xanh, có các khu vui chơi, giải trí, các khu du lịch tầm cỡ… để phục vụ người dân thành phố, các tỉnh lân cận và kéo nguồn nhân lực chất lượng cao về Hải Phòng. Đồng chí Trưởng Ban Kinh tế Trung ương cũng cho rằng, khi Hải Phòng đã là trung tâm công nghiệp lớn, trung tâm logistics tầm cỡ của cả nước, tự khắc sẽ trở thành trung tâm tài chính ngân hàng và phát triển nhiều dịch vụ thương mại khác.

Cùng quan điểm này, GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế và phát triển, Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng, Hải Phòng cần có các chính sách cụ thể, đột phá, có tầm nhìn dài hạn cho phát triển logistics, phải sở hữu được các trung tâm logistics tầm cỡ quốc gia và khu vực; hướng tới mục tiêu hiện thực hóa liên kết kinh tế giữa các ngành, địa phương và doanh nghiệp, các hành lang kinh tế nhằm khai thác hiệu quả các tiềm năng và lợi thế của thành phố.

Theo đồng chí Trần Sáng, nguyên Phó chủ tịch HĐND thành phố, những năm tới đây, Hải Phòng phải đặt mục tiêu phát huy mạnh mẽ hơn thế mạnh của biển rộng sông dài, phát triển mạnh mẽ kinh tế hàng hải, kinh tế biển, tập trung nhiều hơn cho phát triển kinh tế thủy sản, xây dựng trung tâm nghề cá, trung tâm chế biến thủy sản xuất khẩu… Đồng chí Trần Sáng phân tích, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn thì thủy sản xuất khẩu sẽ có lợi thế rất lớn, mang lại nhiều giá trị gia tăng.

TS Dương Đình Giám, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp, Bộ Công Thương cho rằng, Hải Phòng cần  rà soát lại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và có hướng lấp đầy. Đồng thời, quy hoạch lại các khu công nghiệp theo hướng chuyên sâu chứ không phải đa ngành như hiện nay; lựa chọn cho đúng các ngành công nghiệp trọng điểm để tập trung phát triển, có cơ chế ưu đãi thu hút đầu tư và dịch chuyển dần những ngành có giá trị gia tăng thấp sang nơi khác…

Đồng chí Nguyễn Văn Thuận, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng mong muốn trong giai đoạn tới, Hải Phòng sớm khởi động lại dự án sân bay Tiên Lãng. Theo đồng chí Nguyễn Văn Thuận, những hạn chế, bất cập của sân bay Tân Sơn Nhất đang lặp lại ở sân bay Nội Bài. Thông thường Cảng hàng không quốc gia thì công suất chí ít phải bằng dân số khu vực đó. Trong khi đó, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện đã quá tải mà vị trí thuận lợi, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sân bay dự bị không đâu tốt hơn và có điều kiện thực hiện nhanh bằng sân bay Tiên Lãng. Hơn nữa, sân bay Tiên Lãng cũng đã qua quá trình nghiên cứu, khảo sát khá kỹ, hoàn toàn khả thi. Cùng với đó, Hải Phòng phải nhanh chóng phát triển hệ thống đường thủy nội địa, là một trong những thế mạnh vượt trội của Hải Phòng so với các địa phương khác. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường sắt tốc độ cao; triển khai theo lộ trình hướng tới xây dựng đô thị đặc biệt, đô thị thông minh với quy hoạch tương xứng và có tầm nhìn xa…

Để đưa thành phố phát triển với tốc độ nhanh trong giai đoạn tới, thành phố đã dự kiến các phương án, mục tiêu cụ thể, chỉ tiêu chủ yếu tới năm 2025, 2030 và tầm nhìn tới năm 2045. Trong đó, phấn đấu tới năm 2045 hoàn thành công nghiệp hóa ở trình độ cao, năng suất lao động cao trong khu vực châu Á; thu nhập và đời sống của nhân dân được nâng cao tương đương với các thành phố biển lớn trong khu vực châu Á; phần lớn các đơn vị hành chính huyện chuyển đổi thành quận, đạt các tiêu chí của thành phố quốc tế, đô thị thông minh, đô thị đặc biệt; trở thành trung tâm dịch vụ, công nghiệp hiện đại lớn của cả nước và khu vực châu Á, kết nối hiệu quả với thị trường toàn cầu, trung tâm du lịch biển đẳng cấp quốc tế… Đây là kỳ vọng, là hướng phấn đấu và toàn thể người dân Hải Phòng đều tin tưởng Hải Phòng sẽ làm được, tương lai tươi sáng sẽ đến với Hải Phòng.

Cần có cơ chế đặc thù

Mục tiêu, định hướng là vậy nhưng để Hải Phòng phát triển nhanh, bền vững, với vai trò trung tâm, động lực của cả vùng và cả nước, bên cạnh những nhân tố chủ quan, rất cần có những cơ chế chính sách đặc thù nhằm giải phóng tiềm năng, lợi thế, khai thác triệt để nguồn lực đầu tư, đưa thành phố phát triển đúng với vị thế, vai trò đã được Bộ Chính trị xác định.

Ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý như PGS.TS Trần Đình Thiên; đại biểu Quốc hội Phùng Văn Hùng, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội… đều chỉ ra rằng, trước hết Hải Phòng phải có được cơ chế đặc thù về tổ chức bộ máy xứng với đô thị cảng biển, với vai trò động lực, trung tâm phát triển của cả vùng và cả nước. PGS.TS Trần Đình Thiên phân tích thêm, tổ chức bộ máy của Hải Phòng gắn với đô thị cảng biển lớn nhất miền Bắc, với trung tâm logistics tầm cỡ quốc gia, khu vực thì phải khác với các tỉnh, thành phố khác. Thành phố cần được chủ động về bộ máy, nhân sự, tất nhiên là theo quy định của Hiến pháp nhưng phải có độ mở nhất định… Thu nhập của cán bộ công chức, viên chức và người lao động trong hệ thống chính trị cũng phải khác, không thể cào bằng theo mức chung hiện nay. Theo đó, cần có cơ chế để HĐND thành phố được quyền quyết định bố trí ngân sách thành phố để chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ công chức, viên chức thuộc khu vực quản lý Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội và đơn vị sự nghiệp công lập do thành phố quản lý theo hiệu quả công việc. Đồng thời HĐND thành phố có quyền quy định mức thu nhập cho các chuyên gia, các nhà khoa học, tài năng đặc biệt của thành phố…

Cùng với các cơ chế chính sách về tổ chức, bộ máy, về nguồn lực phát triển, Hải Phòng cũng mong muốn được phân cấp, phân quyền hoặc ủy quyền lớn hơn như được quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa từ 10 ha trở lên, phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trồng lúa đã được cấp có thẩm quyền quyết định; được quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án nhóm A sử dụng ngân sách thành phố và các dự án có vốn đầu tư hơn 5000 tỷ đồng không sử dụng nguồn vốn ngân sách; có độ mở lớn hơn trong việc huy động hoặc ứng trước ngân sách thành phố để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành đối với các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng quan trọng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được phê duyệt thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách Trung ương, sau đó ngân sách Trung ương hoàn trả thành phố…

Trên chặng đường phát triển tới đây, ngoài việc phát huy mạnh mẽ nhất, cao nhất nội lực, Hải Phòng cũng cần có sự trợ giúp của Trung ương đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm có ý nghĩa động lực phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Duyên hải Bắc bộ và cả nước như các bến cảng tiếp theo của Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng; mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cát Bi; xây dựng Cảng hàng không quốc tế Tiên Lãng; đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường bộ ven biển từ Quảng Ninh- Hải Phòng- Thái Bình- Nam Định- Ninh Bình- Thanh Hóa- Nghệ An; cải tạo đường thủy nội địa nối các địa phương phía Bắc với Hải Phòng; nâng cấp, hoàn chỉnh các tuyến quốc lộ 10, quốc lộ 37; các dự án đầu tư hạ tầng trong Khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải; xây dựng trung tâm văn hóa thể thao cấp vùng; nâng cấp Bệnh viện đa khoa Hải Phòng, Bệnh viện hữu nghị Việt- Tiệp… Cùng với đó là nghiên cứu xây dựng đường sắt tốc độ cao Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng; đường sắt ven biển Hải Phòng- Thái Bình- Nam Định- Ninh Bình. Đồng thời, tiếp tục xây dựng trung tâm hậu cần nghề cá gắn với tìm kiếm cứu nạn quốc gia tại huyện Bạch Long Vỹ gắn với ngư trường vịnh Bắc bộ; thành lập Học viện Hải sản Việt Nam tại Hải Phòng trên cơ sở hợp nhất Viện Nghiên cứu hải sản và Trường cao đẳng Thủy sản; đặt trụ sở các cơ quan Trung ương quản lý nhà nước về biển đảo, hàng hải tại Hải Phòng; ưu tiên xây dựng các công trình quốc phòng, an ninh tuyến biển đảo; tiếp tục xây dựng quân cảng Nam Đồ Sơn…

15 năm qua, NQ 32 của Bộ Chính trị đã đi vào cuộc sống, tạo nên những đổi thay kỳ diệu trên đất Cảng. Hải Phòng đang bừng lên, đang bứt phá mạnh mẽ. Một thành phố năng động, một biểu tượng phát triển mới của Việt Nam đã hình thành. Nhưng để Hải Phòng phát triển với tốc độ nhanh, mạnh và vững chắc hơn, xứng đáng với tiềm năng, vị thế, với sự kỳ vọng của Trung ương và nhân dân thành phố, với vai trò là động lực của cả vùng và cả nước, trong giai đoạn tới, Hải Phòng rất mong muốn được Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về “Xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Cùng với đó là các cơ chế chính sách đặc thù, đủ mạnh để tạo điều kiện cho thành phố khơi thông mọi nguồn lực, vững vàng đi lên.

Đồng chí Lê Văn Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố khẳng định: Kết quả hôm nay là sự cố gắng, nỗ lực không mệt mỏi của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố trong 15 năm qua, trên cơ sở kế thừa và phát huy tốt những thành tựu của hơn 30 năm đổi mới cùng sự quan tâm, hỗ trợ, giúp đỡ của Trung ương, sự hợp tác của bạn bè bốn phương. Trên chặng đường sắp tới, khó khăn, thử thách còn không ít, nhưng với những gì Hải Phòng đã làm được, với khát vọng cháy bỏng phát triển Hải Phòng đúng tầm vị thế, nếu được Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới, với quan điểm “Hải Phòng phát triển không chỉ vì Hải Phòng mà vì cả khu vực và cả nước”, nhất định Hải Phòng sẽ vượt lên mạnh mẽ với tốc độ nhanh hơn, nhanh chóng trở thành thành phố Cảng xanh, văn minh, hiện đại, thông minh, thịnh vượng và đáng sống trong khu vực Đông Nam Á.