(HPĐT)- Vùng đồng bằng sông Hồng có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; là một trong 4 vùng động lực phát triển kinh tế của cả nước. Sau 17 năm thực hiện Nghị quyết 54 và Kết luận 13 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh Vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, Hải Phòng trở thành điểm sáng về tăng trưởng, cùng các địa phương khác đưa vùng giữ vững vai trò là 1 trong 4 vùng động lực phát triển kinh tế của cả nước.

Cầu Bạch Đằng tạo kết nối, giao thông thuận lợi giữa Hải Phòng - Quảng Ninh.
Là điểm sáng, đóng góp chung phát triển vùng
Để triển khai Nghị quyết 54, Thành ủy luôn xác định, thống nhất quan điểm xây dựng và phát triển thành phố không chỉ phục vụ sự phát triển của riêng Hải Phòng, mà còn vì sự phát triển chung của cả vùng và cả nước. Không chỉ nằm trong vùng động lực phát triển đồng bằng sông Hồng, Hải Phòng còn giữ vị trí đặc biệt quan trọng, cửa ngõ giao thương quốc tế của các tỉnh phía Bắc. Chính vì vậy, ngoài Nghị quyết 54, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 32 và tiếp đó là Nghị quyết 45 về phát triển Hải Phòng. Các nghị quyết của Trung ương được Thành ủy cụ thể hóa trong Nghị quyết Đảng bộ thành phố các nhiệm kỳ về quan điểm, mục tiêu, chỉ tiêu, định hướng và các nhiệm vụ, giải pháp lớn xây dựng và phát triển thành phố. Sau 17 năm thực hiện mục tiêu Nghị quyết 54, quy mô kinh tế thành phố không ngừng được mở rộng, duy trì vị trí thứ hai trong Vùng đồng bằng sông Hồng, sau Thủ đô Hà Nội. Không những vậy, sự phát triển bứt phá của Hải Phòng tạo sự lan tỏa tới các địa phương lân cận. Hợp tác và liên kết vùng được tăng cường; hình ảnh, vị thế và uy tín Hải Phòng được nâng cao rõ nét.
Sự bứt phá của thành phố thể hiện qua nhiều chỉ số kinh tế-xã hội quan trọng, tăng trưởng liên tục nhiều năm, ở tốp đầu trong vùng và cả nước. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 2021 của thành phố đạt 315,7 nghìn tỷ đồng, gấp 14,8 lần so với năm 2005. Tỷ trọng GRDP trong GDP cả nước chiếm từ 3,6% năm 2005 tăng lên 4,4% năm 2020. Cơ cấu ngành kinh tế thành phố chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xuất hiện nhiều ngành, nghề, lĩnh vực mới trong nền kinh tế. Năng lực cạnh tranh của thành phố và doanh nghiệp trên địa bàn được cải thiện, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, chuỗi sản xuất trong nước, một số ngành có đóng góp tích cực, giữ vai trò đầu tàu cả nước và vùng. Tỷ trọng giá trị tăng thêm khu vực dịch vụ, công nghiệpxây dựng tăng mạnh từ 84,91% năm 2005 lên 90,21% năm 2021. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) thành phố năm 2021 tăng hơn 18%, đứng thứ 5 cả nước và thứ 2 vùng đồng bằng sông Hồng. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2025- 2021 tăng bình quân gần 17%/năm, riêng năm 2021 đạt hơn 161 nghìn tỷ đồng, chiếm 5,5% vốn đầu tư cả nước, bằng hơn 51% GRDP thành phố và gấp 12,7 lần so với năm 2005. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt hơn 26 tỷ USD, gấp 32 lần năm 2005, đứng thứ 5 cả nước và thứ 2 trong vùng. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn bình quân giai đoạn 2005-2021 tăng 16,2%/năm, riêng năm 2021 đạt gần 109 nghìn tỷ đồng, gấp 11,6 lần năm 2005. Đáng chú ý, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được Hải Phòng hoàn thành trước kế hoạch; hiện thành phố từng bước xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu, làm thay đổi rõ nét diện mạo nông thôn.
Điểm nổi bật nữa trong sự phát triển đột phá của thành phố là hệ thống hạ tầng kinh tế- xã hội phát triển, khẳng định được vai trò đầu mối giao thông quan trọng và cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc. Nhiều công trình giao thông trên địa bàn thành phố có vai trò liên kết vùng hoàn thành như: đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng kết nối với Quảng Ninh; Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng; Cảng hàng không quốc tế Cát Bi; đường và cầu ô tô Tân Vũ-Lạch Huyện và đang triển khai tuyến đường bộ ven biển Hải Phòng- Thanh Hóa,…
Nâng cao tính liên kết nội vùng, liên vùng
Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng đặt ra những mục tiêu cao về phát triển đất nước cho cả chặng đường dài tiếp theo. Trong đó, Vùng đồng bằng sông Hồng có vai trò phát triển đột phá chiến lược, là 1 trong 2 đầu tàu kinh tế của cả nước. Đồng chí Trần Anh Tuấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh, để phát triển nhanh, bền vững, Vùng đồng bằng sông Hồng phải đi đầu trong ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, xã hội số; là trung tâm phát triển các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ hiện đại, nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn…. Các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 trong dự thảo báo cáo tổng kết, cùng như kiến nghị về ban hành Nghị quyết mới của Bộ Chính trị đối với vùng đặt ra ở mức cao hơn so với mục tiêu chung của cả nước. Trong đó, bên cạnh Thủ đô Hà Nội “Văn hiếnVăn minh-Hiện đại”, là trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng và cả nước, Hải Phòng – Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại của cả nước và vươn tầm quốc tế hàng đầu khu vực Đông Nam Á.
Để đạt mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng được đặt ra, đòi hỏi có tư duy mới, bứt phá hơn nữa chính là việc hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển và đẩy mạnh liên kết vùng. Trong đó, tập trung phát triển hành lang kinh tế, phát huy tiềm năng, lợi thế, tăng cường liên kết nội vùng, liên vùng, gồm: hành lang kinh tế Bắc – Nam, hành lang kinh tế Côn Minh (Trung Quốc) – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; hành lang kinh tế Nam Ninh (Trung Quốc) – Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng; hành lang kinh tế ven biển Quảng Ninh – Hải Phòng – Thái Bình – Nam Định – Ninh Bình.
Với vị trí cửa ngõ của miền Bắc, Hải Phòng luôn giữ vai trò đặc biệt trong liên kết nội vùng, liên vùng, các hành lang kinh tế tạo sự phát triển cho các tỉnh phía Bắc đều đi qua hoặc kết nối với Hải Phòng. Chính vì vậy, xuyên suốt quan điểm phát triển không chỉ vì Hải Phòng, thành phố luôn chủ động trong hợp tác, liên kết vùng được tăng cường, nâng cao cả về chất và lượng. Mới đây, Hải Phòng và Sơn La ký kết tăng cường hợp tác toàn diện. Trước đó, thành phố ký kết chương trình hợp tác với từng địa phương, nhóm địa phương như với Quảng Ninh; hợp tác với Quảng Ninh, Hải Dương; hợp tác với Quảng Ninh, Hải Dương, Hưng Yên xây dựng mô hình liên kết kinh tế tiểu vùng trục cao tốc phía Đông…
Để cụ thể hóa Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, Quốc hội ban hành Nghị quyết 35 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng. Đây là những điều kiện, thuận lợi lớn để thành phố tăng cường huy động thêm nguồn lực, khai thác hiệu quả các lợi thế, tiềm năng, phát huy tốt vai trò đầu tàu của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và vai trò lan tỏa của trục động lực phát triển Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh trong Vùng đồng bằng sông Hồng./.
HOÀNG MINH - Ảnh: GIANG SƠN ĐÔNG