
(HPĐT)- Cách đây 70 năm, trong chiến cục Đông Xuân 1953- 1954, Đảng bộ, quân và dân Hải Phòng - Kiến An đã chủ động, tích cực đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện, lập công xuất sắc, góp phần làm phá sản kế hoạch Navarre của thực dân Pháp và phối hợp hiệu quả với chiến dịch bao vây, tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của quân và dân ta. Nổi bật là:
1.Đã anh dũng, mưu trí, sáng tạo chống địch càn quét thắng lợi, củng cố vững chắc khu du kích Tiên Lãng, Vĩnh Bảo; bảo vệ cơ sở kháng chiến, mở rộng vùng du kích trong các huyện bị địch tạm chiếm sâu, tạo thế chủ động tấn công địch. Tiêu biểu là đã lãnh đạo quân và dân huyện Tiên Lãng anh dũng phá tan trận càn Claude của địch (28-8 đến 20-9-1953), góp phần làm phá sản kế hoạch Navarre của thực dân Pháp ngay từ khi chúng vừa triển khai. Đảng bộ, quân và dân huyện Tiên Lãng được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng Nhất.
2.Đã chủ động đánh địch, lập các chiến công xuất sắc, phối hợp hiệu quả với chiến dịch Điện Biên Phủ, tiêu biểu là: Trận tập kích Sân bay Đồ Sơn vào đêm 31-1-1954 của bộ đội tỉnh Kiến An, phá hủy 5 máy bay, đốt cháy 5 triệu lít xăng dầu của thực dân Pháp. Đặc biệt xuất sắc là trận tập kích Sân bay Cát Bi rạng sáng 7-3-1954, phá hủy 59 máy bay địch của 32 chiến sĩ bộ đội tỉnh Kiến An, làm gián đoạn nhiều ngày việc tiếp tế bằng đường không cho tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của thực dân Pháp, được Chủ tịch Hồ Chí Minh khen tặng danh hiệu “Đoàn dũng sĩ Cát Bi”. Phối hợp với chiến dịch Điện Biên Phủ, ở khu du kích Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, bộ đội, dân quân, du kích ta đẩy mạnh phong trào “Thi đua nhốt địch trong các vị trí đóng quân của chúng”. Ở vùng địch tạm chiếm sâu, dân quân, du kích các xã thường xuyên tập kích, phục kích đánh địch, gây cho chúng nhiều thiệt hại và làm gián đoạn sự vận chuyển hàng quân sự mà Mỹ viện trợ cho thực dân Pháp trên tuyến đường số 5 và đường xe lửa Hải Phòng - Hà Nội…
3.Đã đẩy mạnh phong trào đấu tranh chống địch bắt lính và địch vận làm tan rã hàng ngũ địch một cách hiệu quả. Trong tháng 3 và 4-1954, nội thành Hải Phòng nổ ra 12 cuộc đấu tranh chống địch bắt lính thắng lợi. Quân và dân thị xã Kiến An đấu tranh chống địch bắt lính, phá âm mưu lập địa phương quân của địch thắng lợi. Quân và dân huyện An Dương vận động vợ chồng tên chỉ huy địch ở bốt Cam Lộ cùng 12 binh sĩ mang vũ khí ra hàng ta. Nhân dân huyện Hải An vận động được 105 lính địch bỏ ngũ. Hơn 3 vạn nhân dân huyện Thủy Nguyên kéo tới các vị trí đóng quân của quân Pháp vận động binh lính địch bỏ ngũ về với gia đình…
4.Đã huy động sức người, sức của trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ: Những tháng đầu năm 1954, nội thành và huyện Hải An ngoại thành Hải Phòng có gần 3 nghìn thanh niên và huyện Thủy Nguyên, trong 3 tháng đầu năm 1954, có gần 1 nghìn thanh niên tòng quân, trong đó có nhiều người trực tiếp tham gia chiến đấu và dân công phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ. Huyện Tiên Lãng có 500 chiến sĩ trực tiếp chiến đấu ở Điện Biên Phủ. Nhân dân các huyện khu du kích Tiên Lãng, Vĩnh Bảo và cả vùng bị địch chiếm đóng đã tích cực đóng thuế nông nghiệp, góp thêm lương thực cho các chiến sĩ Điện Biên. Hiện tại, theo thống kê chưa đầy đủ, có 2.496 người Hải Phòng - Kiến An là bộ đội, thanh niên xung phong, dân công trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ.
5.Đã đẩy mạnh tuyên truyền về chiến thắng của ta trong suốt chiến dịch Điện Biên Phủ gắn với công tác địch vận, vận động nhân dân đến các vị trí đồn, bốt địch đấu tranh đòi chồng con, làm tan rã hàng ngũ địch. Những hoạt động này có hiệu quả lớn là nhiều binh lính địch bỏ ngũ, giảm hẳn việc càn quét, khủng bố. Nhiều vị trí, đồn bốt địch đóng cổng cả ngày. Chính quyền tay sai của địch ở các làng xã hoang mang, lo sợ.
PHẠM XUÂN THANH, CHỦ TỊCH HỘI KHOA HỌC LỊCH SỬ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG