Hải Phòng kiến tạo du lịch xanh - Bài 2: Đưa tiêu chí xanh vào thực tiễn

Chuẩn xanh tạo sức cạnh tranh

Sau khi thành phố ban hành Bộ tiêu chí Du lịch xanh vào cuối năm 2025, các doanh nghiệp lữ hành, lưu trú và các điểm tham quan đã hoàn thiện mô hình vận hành để thích ứng với các tiêu chuẩn mới về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản lý bền vững. Đầu tháng 5/2026, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 1723/QĐ-UBND về việc công nhận các cơ sở du lịch đạt tiêu chí Du lịch xanh trên địa bàn.

Có 9 đơn vị được vinh danh trong đợt này gồm: 5 khách sạn cao cấp (Pullman Hai Phong Grand Hotel, Khách sạn Nam Cường Hải Dương, Flamingo Cát Bà, Dream Dragon Resort, Khách sạn Nikko Hải Phòng); 3 doanh nghiệp lữ hành (Vietravel Hải Phòng, Hòa Bình Travel, Ngọc Anh Group) và Khu Du lịch quốc tế Đồi Rồng.

Theo ông Vũ Tiến Thùy Dương, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư và Du lịch Vạn Hương, với đặc thù là một quần thể du lịch trên biển, việc kiểm soát nghiêm ngặt các tác động đến môi trường nước và hệ sinh thái rừng ngập mặn xung quanh được xác định là nội dung cốt lõi trong hoạt động vận hành.

Đối với một cơ sở lưu trú quy mô 5 sao, việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh đòi hỏi sự đồng bộ từ khâu thiết kế kiến trúc đến quy trình phục vụ hằng ngày. Các tiêu chuẩn được cụ thể hóa bằng những hành động thực tế như hạn chế tối đa sản phẩm nhựa dùng một lần trong hệ thống phòng nghỉ và nhà hàng. Khách sạn ưu tiên sử dụng các vật liệu có khả năng tái chế hoặc tự phân hủy, đồng thời giảm thiểu phát thải chai nhựa ra môi trường.

Các giải pháp tiết kiệm năng lượng cũng được thực hiện thông qua hệ thống đèn năng lượng mặt trời. Hệ thống này cho phép kiểm soát lượng điện năng tiêu thụ cho chiếu sáng một cách hiệu quả nhất mà không làm ảnh hưởng đến trải nghiệm nghỉ dưỡng của khách hàng.

Ông Nguyễn Minh Đức Lộc, Giám đốc Quản lý vận hành khách sạn Khu Du lịch quốc tế Đồi Rồng nhận định thị hiếu của du khách, đặc biệt là phân khúc khách hàng cao cấp, đang có sự thay đổi rõ rệt khi ngày càng quan tâm hơn đến trách nhiệm môi trường của nơi lưu trú.

Việc đạt chuẩn Du lịch xanh được xem là lợi thế cạnh tranh thiết thực, giúp doanh nghiệp định vị thương hiệu rõ nét hơn trên bản đồ du lịch và tiếp cận hiệu quả với các thị trường khách quốc tế có yêu cầu cao về chỉ số xanh.

6 tháng đầu năm 2026, du lịch thành phố Hải Phòng ước đón và phục vụ hơn 8,723 triệu lượt khách, vượt kịch bản đề ra, tăng 15,7% so với cùng kỳ. Trong đó, phường Đồ Sơn thu hút hơn 2,72 triệu lượt khách. Kết quả này cho thấy sức bật mạnh mẽ trong khai thác hiệu quả các tiềm năng du lịch của thành phố. Đây cũng được coi là tiền đề để các doanh nghiệp có thêm tiềm lực chuyển đổi xanh.

Theo quy hoạch, Cát Bà trở thành trung tâm du lịch sinh thái và công viên giải trí biển đẳng cấp thế giới. Cấm hoàn toàn việc sử dụng động cơ chạy bằng nhiên liệu hóa thạch trên đảo, hướng tới không rác thải nhựa và xây dựng nơi đây thành đảo sinh thái không phát thải trước năm 2030.

6 tháng đầu năm, đặc khu Cát Hải đón tổng số hơn 2,5 triệu lượt khách du lịch, tăng 23,5% so với cùng kỳ 2025 và đạt 52,7 kế hoạch năm 2026. Trong đó, khách quốc tế hơn 583.300 lượt, khách nội địa hơn 1,82 triệu lượt. Tổng doanh thu từ dịch vụ lưu trú và ăn uống ước đạt 2.771 tỷ đồng, tăng 23,5% so với cùng kỳ 2025 và hoàn thành 55,9% kế hoạch năm 2026. Riêng trong tháng 6, Cát Hải ước đón 854.859 lượt khách, doanh thu từ dịch vụ lưu trú và ăn uống đạt khoảng 1.068 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Duy Phú, Chủ tịch Hội Du thuyền du lịch Lan Hạ (trực thuộc Hiệp hội Du lịch Hải Phòng) cho rằng việc thay thế 100% phao xốp gây ô nhiễm vi nhựa bằng vật liệu HDPE siêu bền, quy hoạch lại lồng bè nuôi trồng thủy sản ra khỏi luồng tuyến du lịch và cấm hoàn toàn nhựa dùng một lần trong vùng lõi di sản là những hành động thực chứng mạnh mẽ.

Với chiến lược "ít hơn nhưng giá trị hơn", các khu vực vịnh Lan Hạ được quy hoạch dành cho du thuyền hạng sang, khách chi tiêu cao, giúp chắt lọc lượng khách, tối đa hóa doanh thu thay vì chạy theo số lượng khách đại trà.

Số hoá để phát triển bền vững

Theo nhận định của TS Ngô Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch đô thị Việt Nam, hệ sinh thái du lịch tại Hải Phòng cần được tái cấu trúc theo 6 hợp phần liên thông chặt chẽ: Quản lý thông minh, du khách thông minh, điểm đến thông minh, doanh nghiệp thông minh, cộng đồng thông minh và hướng dẫn viên thông minh.

Việc số hóa di sản và các tài nguyên du lịch không chỉ nhằm mục đích quảng bá mà quan trọng hơn là để tạo ra những “bản sao số” cho phép du khách tương tác mà không cần tác động vật lý lên các di tích nhạy cảm.

Thay vì hàng nghìn lượt người chen lấn trong các không gian di sản chật hẹp, việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) giúp du khách “sống” lại trận chiến Bạch Đằng hay tương tác với bảo vật quốc gia ảo trong không gian 3D sống động. Cách làm này không chỉ gia tăng giá trị cảm xúc cho du khách mà còn là giải pháp kỹ thuật để bảo tồn di sản bằng công nghệ.

Hải Phòng đã hoạch định 3 siêu quần thể (Mega Hubs) khép kín, vận hành xuyên suốt 24/7 nhằm tạo cấu trúc không gian trải nghiệm hoàn hảo, giảm áp lực cho vùng lõi.

Cát Bà được định vị là trung tâm du lịch sinh thái và công viên giải trí biển đẳng cấp thế giới, hướng tới đảo sinh thái không phát thải trước năm 2030 với hệ thống xe điện thay thế hoàn toàn xe chạy nhiên liệu hóa thạch, cáp treo xuyên vịnh và nghiên cứu mô hình Drone vận tải, Taxi bay.

Đồ Sơn được quy hoạch trở thành trung tâm kinh tế đêm, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí sôi động bậc nhất Bắc Bộ. Sự xuất hiện của các dự án tầm cỡ không chỉ làm thay đổi diện mạo du lịch Đồ Sơn mà còn tạo ra sự thay đổi về chất trong phương thức vận hành: Các khách sạn áp dụng quy trình tái cấu trúc năng lượng, tối ưu hóa mức tiêu thụ điện năng và thực hiện triệt để mô hình không nhựa dùng một lần.

Nam Sông Cấm và Vũ Yên trở thành đô thị mua sắm, giải trí hiện đại gắn liền với du lịch MICE (hội nghị, sự kiện) và đô thị di sản.

TS Dương Đức Hùng, Viện trưởng Viện Khoa học ứng dụng và Phát triển Hải Phòng cho rằng việc phân bổ khách du lịch về 3 Mega Hub này là chiến lược quản trị không gian thông minh, giúp bảo vệ vùng lõi tự nhiên. Sự ra đời của các chương trình du lịch đêm là đòn bẩy khai thác tối đa giới hạn của không gian hiện hữu mà không làm suy giảm hệ sinh thái.

Hải Phòng xác định nhân lực xanh là “trục xương sống” của chiến lược này, gồm những người biết tổ chức các hoạt động du lịch bền vững và truyền cảm hứng về ý thức bảo vệ môi trường đến từng du khách.

Thành phố cũng đẩy mạnh tài chính xanh, ưu tiên nguồn lực để ươm mầm các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực du lịch sinh thái. Phát hành trái phiếu xanh dành riêng cho các dự án du lịch bền vững để huy động vốn cho dự án du lịch xanh như phục hồi rừng ngập mặn ở Đồ Sơn; tái thiết bãi biển Đồ Sơn theo tiêu chuẩn “Blue Flag” - một trong những chuẩn mực uy tín trên thế giới về du lịch biển bền vững.

Áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, thuê đất và thủ tục hành chính đặc biệt cho các dự án đầu tư vào du lịch xanh, du lịch nghỉ dưỡng mùa đông, du lịch chăm sóc sức khỏe. Phát triển khu du lịch cộng đồng, duy trì nguồn thu cho người dân. Khi sinh kế của cư dân bản địa gắn liền với sự phát triển của du lịch xanh, họ sẽ trở thành phòng tuyến vững chắc nhất bảo vệ bản sắc và tài nguyên di sản.

-----------------

Bài cuối: Lan tỏa giá trị xanh