Hải Phòng nâng tầm giáo dục từ phòng học thông minh

Khi công nghệ hỗ trợ bài giảng

Trong tiết sinh học với chủ đề “Cấu trúc của tế bào nhân thực”, cô Vũ Thanh Nghĩa cùng học sinh lớp 10A1, Trường THPT Lương Thế Vinh (phường Hồng Bàng) triển khai bài giảng tại phòng học thông minh. Tại đây, học sinh được sử dụng máy tính bảng trả lời các câu hỏi trên phần mềm học tập, đồng thời trải nghiệm quan sát mô hình tế bào thông qua kính thực tế ảo. Nhờ đó, các em có thể trực quan nhận diện tế bào thực vật, động vật, cũng như xác định được hình dạng và các thành phần bên trong tế bào một cách sinh động, dễ hiểu giúp cho bài học tưởng như trừu tượng trở nên gần gũi, thú vị, khơi gợi hứng thú học tập và ghi nhớ kiến thức dễ dàng hơn.

Tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, những giờ học tại phòng học thông minh là những giây phút hào hứng với học sinh toàn trường. Bởi ở đây không chỉ dừng ở việc sử dụng thiết bị công nghệ hiện đại mà còn tích hợp hệ thống ánh sáng tự điều chỉnh cường độ sáng và nhiệt độ màu, giúp bảo vệ thị lực, đồng thời tạo được nhiều ngữ cảnh cho các hoạt động khác nhau trong cùng một tiết học.

Hệ thống điều hòa nhiệt độ điều chỉnh nhiệt độ phù hợp không gian, số lượng học sinh và duy trì nhiệt độ ổn định của phòng, đem lại cảm giác thoải mái và độ tập trung cao nhất cho học sinh.

Ngoài ra, hệ thống giám sát và đánh giá bằng camera, điểm danh bằng khuôn mặt giúp mọi hoạt động trong lớp học được ghi lại phục vụ việc nắm bắt hoạt động của học sinh, dự giờ và đánh giá hiệu suất học tập. Giáo viên có thể theo dõi sự tiến bộ của từng học sinh và điều chỉnh phương pháp giảng dạy dựa trên dữ liệu thu thập được.

Cô Lê Bích Ngọc, giáo viên nhà trường cho biết: Phòng học thông minh không chỉ khơi dậy hứng thú học tập và thúc đẩy sự tương tác tích cực giữa thầy và trò mà còn giúp học sinh phát triển năng lực số, đáp ứng đúng định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới. Mô hình này buộc giáo viên phải liên tục cập nhật nâng cao kỹ năng số, từ đó tạo động lực tự học để thiết kế bài giảng sáng tạo, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Đánh giá về hiệu quả của việc ứng dụng thiết bị dạy học số và thư viện điện tử trong phòng học thông minh, cô Hồ Thị Dinh, Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh cho rằng điều này giúp những bài dạy khô khan mà học sinh khó tưởng tượng trở nên trực quan sinh động. Các bài thí nghiệm thực hành trong môn vật lý, hoá học, sinh học được thực hiện an toàn, chân thực, giảm thiểu những rủi ro phải tiếp xúc trực tiếp với hoá chất, giải phẫu động vật.

Trong các môn lịch sử, địa lý, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, học sinh có thể sử dụng kính thực tế ảo thăm các di tích lịch sử; mô phỏng, tái hiện, tương tác các sự kiện, trận đánh lịch sử của cha ông... Trong không gian ấy, phòng học thông minh không còn đơn thuần là công cụ học tập, mà là “cánh cổng” kết nối các em với kho tri thức số vô tận.

Xu hướng tất yếu

Phòng học thông minh là một bước tiến trong việc số hoá hoạt động giảng dạy. Tuy nhiên, đầu tư cho một phòng học thông minh không rẻ; trung bình cần từ vài trăm triệu đến cả tỷ đồng, chưa kể chi phí đào tạo giáo viên, duy trì và nâng cấp hệ thống thiết bị. Trong bối cảnh ngân sách giáo dục còn hạn hẹp, không phải trường nào cũng có thể triển khai đầu tư hoặc được trang cấp toàn bộ.

Thành phố Hải Phòng hiện có hơn 1.600 cơ sở giáo dục, nhưng mới chỉ có khoảng 100 phòng học thông minh. Đây là con số khiêm tốn, nhưng phản ánh nỗ lực rất lớn của các nhà trường trong hành trình chuyển đổi số.

Bắt đầu triển khai từ năm học 2023 - 2024, đến năm học này, Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng đưa vào sử dụng 4 phòng học thông minh. Tương tự, với Trường Tiểu học Núi Đèo là 5 phòng học thông minh.

Nhiều trường học chưa có nguồn lực đầu tư mạnh mẽ chọn cách đầu tư từng phần, tập trung vào những hạng mục cốt lõi hoặc chủ động đào tạo đội ngũ giáo viên trước khi mở rộng hạ tầng.

Tại chuyên đề “Sử dụng hiệu quả thiết bị dạy học số và thư viện điện tử vào phòng học thông minh”, thầy Phạm Trung Diện, Hiệu trưởng Trường THPT Thụy Hương cho biết, nhà trường sẽ chắt lọc mức độ triển khai phù hợp, cơ bản nhất trong đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phù hợp điều kiện thực tế, đồng thời tích cực tập huấn nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ giáo viên để đón đầu khi có điều kiện. Đây cũng là phương hướng mà Trường THPT Vĩnh Bảo, THPT An Lão sẽ triển khai...

Trong tương lai, ngành giáo dục và đào tạo thành phố phấn đấu 100% cơ sở giáo dục được trang bị ít nhất một phòng học thông minh. Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2025 - 2026 đối với khối THCS, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng nêu rõ: Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đặt trọng tâm vào việc hình thành và phát triển các năng lực quan trọng cho học sinh như tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo. Để đạt mục tiêu này, giáo viên cần đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng thiết bị thông minh và công nghệ trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập đang trở thành xu thế tất yếu.

Để cung cấp bức tranh tổng thể giúp lãnh đạo các trường trên địa bàn có cái nhìn thấu đáo, toàn diện, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức các hội thảo, tham quan thực tế mô hình phòng học thông minh hiệu quả để các trường có kế hoạch, định hướng cụ thể, từng bước đầu tư hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân lực tại đơn vị. Qua đó tạo bước chuyển biến quan trọng từ truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển năng lực toàn diện cho học sinh, đồng thời hình thành thế hệ công dân sáng tạo, thích ứng với kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế.