Hải Phòng quan tâm bảo tồn di tích

Gần 4.000 di tích và không gian văn hóa phi vật thể phong phú là nền tảng quý để thành phố tạo dựng động lực phát triển bền vững dựa trên giá trị di sản.

Hiệu quả và kinh nghiệm từ thực tiễn

Nghị quyết số 22/NQ-HĐND năm 2017 của HĐND thành phố đánh dấu bước đi đột phá trong công tác bảo tồn di sản. Theo đó, thành phố bố trí kinh phí hỗ trợ dành cho 140 di tích cấp thành phố trong giai đoạn 2018-2025, mức 300 triệu đồng/di tích. Sau 4 năm đầu triển khai, 110 di tích được công trợ với tổng ngân sách 33 tỷ đồng.

Tiếp nối kết quả đó, Nghị quyết số 82/NQHĐND năm 2022 của HĐND thành phố được ban hành, nhằm hỗ trợ 72 di tích cấp quốc gia, với tổng kinh phí 103 tỷ đồng cho giai đoạn 2023-2027. Mức đầu tư được phân loại theo mức độ xuống cấp và giá trị từng công trình...

Theo thông tin từ Phòng Quản lý Di sản văn hóa (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đến nay, trên địa bàn Đông Hải Phòng có 135 di tích xếp hạng cấp thành phố được tu bổ, tôn tạo với tổng kinh phí công trợ 40,5 tỷ đồng; 24 di tích xếp hạng cấp quốc gia được tu bổ, tôn tạo với tổng kinh phí 28,875 tỷ đồng. Tổng số kinh phí thành phố công trợ là 69,25 tỷ đồng.

Điều đáng nói, từ số “vốn mồi” này, nhiều địa phương thu hút nguồn lực xã hội hoá là 344 tỷ đồng, nâng tổng kinh phí tu bổ tôn tạo di tích giai đoạn vừa qua là 413,25 tỷ đồng.

Việc triển khai 2 nghị quyết cho thấy những kinh nghiệm nổi bật: Cơ chế rõ ràng, công khai và minh bạch trong hỗ trợ tài chính tạo sự đồng thuận cao của người dân và chính quyền cơ sở. Huy động xã hội hóa hiệu quả cao, trong đó nhiều doanh nghiệp, cá nhân, người con xa quê tự nguyện đóng góp cho việc trùng tu di tích quê hương.

Gắn bảo tồn với phát triển du lịch, sinh kế cộng đồng, tạo động lực để người dân trực tiếp tham gia gìn giữ và hưởng lợi từ di sản. Vai trò điều phối và kiểm soát của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được tăng cường, giúp công tác tu bổ bảo đảm đúng quy trình, chất lượng và giá trị nguyên bản.

Hai nghị quyết không chỉ “cứu nguy” nhiều di tích đang xuống cấp, mà còn làm sống lại không gian văn hóa truyền thống, các lễ hội dân gian và đời sống tinh thần của cộng đồng.

Mở rộng mô hình công trợ di sản sau hợp nhất

Theo Trưởng Phòng Quản lý di sản văn hóa (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Vũ Trường Sơn, sau hợp nhất với tỉnh Hải Dương, thành phố Hải Phòng hiện có 3.981 di tích, bao gồm 1 di sản thiên nhiên thế giới (Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà), 1 di sản văn hoá thế giới (Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc); 9 di tích quốc gia đặc biệt, 257 di tích quốc gia, 722 di tích xếp hạng cấp thành phố.

Đây không chỉ là “bảo tàng mở” quý giá, mà còn là nền tảng tiềm năng cho phát triển du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và công nghiệp sáng tạo. Hiện nay, Nghị quyết số 82/NQ-HĐND ngày 9-12- 2022 của HĐND thành phố tiếp tục thực hiện đến hết năm 2027.

Bên cạnh đó, việc mở rộng công trợ di sản theo mô hình của 2 nghị quyết cần được nghiên cứu kỹ và bảo đảm tính khả thi. Trong đó, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức rà soát, phân loại di tích theo cấp độ, mức độ xuống cấp và tính biểu tượng làm cơ sở tham mưu thành phố tiếp tục triển khai các nghị quyết cũ, hoặc xây dựng nghị quyết mới phù hợp hơn.

“

Đầu tư cho di sản chính là đầu tư cho tương lai, cho bản sắc và nền tảng tinh thần bền vững. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tham mưu thành phố triển khai bài bản, nhất quán công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản và gắn kết với cộng đồng. Qua đó, 3.981 di tích của thành phố Hải Phòng mới sẽ không chỉ được gìn giữ nguyên vẹn, mà còn thực sự “sống lại” trong lòng nhân dân và tỏa sáng giữa dòng chảy phát triển hiện đại

Đồng chí Trần Thị Hoàng Mai, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch