Đề án xây dựng mô hình 'Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật' có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng môi trường pháp lý kỷ cương, minh bạch.
Trong tổng thể các chủ trương, nhiệm vụ lớn của Thành ủy Hải Phòng nhằm xây dựng thành phố phát triển nhanh, bền vững, Đề án xây dựng mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng môi trường pháp lý kỷ cương, minh bạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân, doanh nghiệp. Với việc triển khai đồng bộ, yêu cầu thượng tôn và tuân thủ pháp luật đang từng bước được cụ thể hóa thành những nhiệm vụ, tiêu chí và mô hình phù hợp với thực tiễn Hải Phòng.
Xây dựng “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” là một trong những nội dung được thành phố Hải Phòng xác định trong quá trình cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn về xây dựng thành phố trong giai đoạn mới. Đề án được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 09-NQ/ĐH ngày 27/9/2025 của Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố, chương trình, đề án của Thành ủy về xây dựng mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa và phát triển Hải Phòng giai đoạn 2026-2030, những năm tiếp theo.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, Sở Tư pháp đã chủ trì tham mưu xây dựng đề án. Ngày 30/4/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 1706/QĐ-UBND phê duyệt Đề án xây dựng mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” tại thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo; ngày 2/5/2026, ban hành Kế hoạch số 159/KH-UBND triển khai thực hiện đề án. Đến nay, 8 sở, ban, ngành và 114 xã, phường, đặc khu đã ban hành kế hoạch triển khai đề án, tổ chức tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa của đề án. Một số địa phương đã bước đầu phân công cụ thể các phòng, ban, đơn vị theo dõi, triển khai từng hoạt động, bảo đảm các tiêu chí, chỉ tiêu theo Bộ Tiêu chí.
Điểm quan trọng của đề án là yêu cầu thượng tôn và tuân thủ pháp luật được đặt trong mối quan hệ với hoạt động quản lý nhà nước và đời sống xã hội. Trong bối cảnh Hải Phòng thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực. Cấp xã trực tiếp giải quyết nhiều công việc liên quan đến người dân và doanh nghiệp; chất lượng thực hiện pháp luật tại cơ sở có tác động trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước, sự đồng thuận xã hội và môi trường đầu tư, kinh doanh. Do đó, xây dựng văn hóa thượng tôn và tuân thủ pháp luật không phải là nhiệm vụ riêng của ngành tư pháp, mà là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và mỗi người dân.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng trong triển khai đề án là xây dựng cơ chế để có thể đánh giá kết quả thực hiện. Trên cơ sở đó, Sở Tư pháp đã chủ trì tham mưu UBND thành phố ban hành Bộ Tiêu chí, tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị, địa phương và các chuyên gia, nhà khoa học; tiếp thu, hoàn thiện theo hướng bảo đảm rõ nội dung, khả thi và có thể lượng hóa kết quả thực hiện.
Ngày 25/7/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 2917/QĐ-UBND về Bộ Tiêu chí thực hiện đề án. Bộ Tiêu chí là cơ sở để các cơ quan, đơn vị, địa phương theo dõi, tự đánh giá kết quả thực hiện hằng năm, xác định những nội dung còn hạn chế để tập trung khắc phục; đồng thời phục vụ công tác kiểm tra, đánh giá, thi đua, khen thưởng.
Việc ban hành Bộ Tiêu chí cũng cho thấy đề án đang được triển khai theo hướng cụ thể, thực chất, tránh hình thức. Yêu cầu thượng tôn và tuân thủ pháp luật được chuyển thành những nhiệm vụ, tiêu chí, kết quả có thể theo dõi, đánh giá tại từng cơ quan, đơn vị và địa phương.
Cùng với triển khai trên phạm vi toàn thành phố, Hải Phòng tập trung thực hiện điểm tại 15 đơn vị cấp xã trong giai đoạn 2026-2027, bảo đảm có đại diện khu vực đô thị, nông thôn, đặc khu, khu vực dân tộc thiểu số và miền núi, cũng như những địa bàn có đặc điểm về dân cư, đầu tư, an ninh trật tự. 15 đơn vị gồm 8 phường, 6 xã và đặc khu Cát Hải.
Việc lựa chọn các đơn vị làm điểm nhằm đánh giá thực tiễn, xác định những thuận lợi, khó khăn và điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện đề án. Trên cơ sở đó, thành phố xác định cụ thể nhiệm vụ, sản phẩm, lộ trình và cách thức triển khai phù hợp với từng địa bàn.
Sở Tư pháp đã chủ động ban hành Báo cáo số 288/BC-STP ngày 24/7/2026 đánh giá tình hình tuân thủ pháp luật tại 15 đơn vị cấp xã được lựa chọn làm điểm, làm cơ sở xây dựng Kế hoạch thực hiện điểm đề án trong năm 2026 và 2027. Ngày 29/7/2026, sở ban hành Quyết định số 239/QĐ-STP thành lập Tổ Công tác tham mưu thực hiện đề án; đồng thời ban hành các văn bản hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai đề án, Bộ Tiêu chí và xây dựng mô hình điểm.
Các mô hình điểm được triển khai theo 4 trụ cột: cơ quan nhà nước, thôn/tổ dân phố, doanh nghiệp và trường học. Qua đó, việc tuân thủ pháp luật được đặt trong các môi trường trực tiếp gắn với hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh, học tập và đời sống của người dân. Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng của cách triển khai đề án: không xây dựng mô hình theo hướng chung chung, mà tập trung vào những địa bàn, đối tượng cụ thể để đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm và từng bước nhân rộng những cách làm phù hợp.
Để đề án đi vào thực chất, cùng với vai trò tham mưu, hướng dẫn của Sở Tư pháp, sự chủ động của các sở, ban, ngành, địa phương có ý nghĩa quyết định. Đến nay, nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa và triển khai các nhiệm vụ cụ thể.
Thời gian tới, thành phố tiếp tục tập trung triển khai điểm tại 15 đơn vị cấp xã; tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và hoàn thiện cách thức tổ chức thực hiện. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn thành các tiêu chí của một đề án, mà từng bước hình thành ý thức tôn trọng, chấp hành và sử dụng pháp luật trong hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đời sống nhân dân.
Trong một Hải Phòng mới với không gian phát triển rộng hơn, yêu cầu quản trị cao hơn và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc xây dựng “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” sẽ không chỉ là thực hiện một đề án mà từng bước trở thành một yêu cầu trong quản trị và đời sống xã hội của Hải Phòng. Đó cũng là cơ sở để thành phố tiếp tục xây dựng nền hành chính kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi để huy động và phát huy các nguồn lực, phục vụ mục tiêu xây dựng Hải Phòng phát triển nhanh, bền vững.
PV
.jpg "Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật")