Bị đòi nợ kiểu… khủng bố
Cả ngân hàng và người dân cần cân nhắc kỹ khả năng tài chính trước khi quyết định cho vay/ đi vay tiền sử dụng kinh doanh, tiêu dùng (ảnh minh họa).
Trong đơn gửi tới Báo Hải Phòng và các cơ quan chức năng, ông Đào Văn Đ., ở phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) phản ánh: Cách đây 5 năm, con trai ông vay 100 triệu đồng của Ngân hàng Hàng hải Hải Phòng để làm ăn. Do thua lỗ, con ông Đ. không có tiền trả nợ và lãi đúng kỳ hạn. Mặc dù con ông đề nghị được trả dần mỗi tháng 2 triệu đồng, khi nào làm ăn được sẽ trả đầy đủ, nhưng ngân hàng không chấp nhận mà yêu cầu trả 1 lần cả gốc và lãi. Gần đây, một số người giả danh nhân viên tới sửa chữa điện, mạng internet để chụp ảnh các thành viên trong gia đình rồi đăng tải trên mạng kèm theo thông tin về việc nợ nần, gửi tới những người thân, bạn bè, họ hàng. Các đối tượng này còn sử dụng điện thoại di động để gọi khủng bố, nhắn tin đe dọa tính mạng của ông bà và con cháu, khiến gia đình ông hoang mang, lo sợ.
Tương tự gia đình ông Đ., có khá nhiều người rơi vào tình cảnh dở khóc, dở cười, cuộc sống đang bình yên bỗng chốc bị làm phiền, đe dọa chỉ vì người thân, thậm chí là bạn bè… qua mạng xã hội vay tiền nhưng chưa trả được nợ. Như trường hợp anh B.S. (sinh năm 1976, trú tại Hà Nội) bị khuyết tật, sống cùng mẹ già, không vay nợ ngân hàng. Tháng 9-2019, anh S. bỗng nhận được rất nhiều cuộc điện thoại, tin nhắn đe dọa, yêu cầu phải tác động để người bạn của anh tên là Nhung trả tiền cho ngân hàng VPBank. Không chỉ gọi điện, nhắn tin làm phiền liên tục, nhóm người này còn đe dọa cho anh S. “lên ban thờ” nếu không tác động người bạn kia trả nợ cho ngân hàng.
Cuối tháng 6-2020, dư luận cả nước xôn xao trước vụ việc ông Lê Thành T., sinh năm 1978, ở quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh vay tiền của công ty tài chính nhưng chưa trả được, bị đòi nợ kiểu khủng bố, dẫn tới người vay không chịu nổi phải nhảy sông tự tử. Theo đó, ngày 19-6, ông T. và vợ bị một nhóm đối tượng công khai đến nhà đe dọa, chửi bới, hành hung rồi áp tải về trụ sở công ty để tiếp tục uy hiếp trong nhiều giờ. Các đối tượng đe doạ nếu ông T. không trả tiền trước ngày 22-6-2020 sẽ giết ông.
Trên thực tế, nhu cầu vay tiền để đầu tư làm ăn kinh tế hoặc để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân là rất lớn. Nắm bắt nhu cầu này, các tổ chức tín dụng xây dựng các gói cho vay tiêu dùng, cho vay tín chấp nhằm thúc đẩy luân chuyển các dòng vốn để sinh lời. Tuy nhiên, bên cạnh khả năng sinh lời lớn, hình thức cho vay tiêu dùng, cho vay tín chấp có nguy cơ khách hàng chậm trả, không trả được… rất cao. Do đó, nhiều tổ chức tín dụng thuê các cá nhân, tổ chức chuyên đòi nợ để giải quyết các món nợ xấu.
Tuân thủ quy định của pháp luật
Theo quy định tại Thông tư số 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, trong trường hợp khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và lãi tiền vay, tổ chức tín dụng xem xét chấp thuận cơ cấu lại thời hạn trả nợ hoặc chuyển nợ quá hạn. Trường hợp khách hàng không trả được nợ đến hạn thì tổ chức tín dụng có quyền áp dụng các biện pháp thu hồi nợ theo thỏa thuận cho vay, hợp đồng bảo đảm và quy định của pháp luật có liên quan.
Luật sư Nguyễn Văn Thuận, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Bạch Đằng Giang (Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng) phân tích, theo quy định của pháp luật dân sự, khi đến hạn mà người nợ không thanh toán hết số nợ cho chủ nợ thì chủ nợ có quyền bán quyền đòi nợ hoặc chuyển giao quyền đòi nợ cho chủ thể khác. Trường hợp chủ nợ chuyển giao quyền đòi nợ cho bên thứ 3 thì phải thông báo cho người nợ trong khi nếu chủ nợ bán quyền đòi nợ thì không phải thông báo. Khi chuyển giao quyền đòi nợ hoặc bán quyền đòi nợ thì mọi vấn đề phát sinh chung quanh việc thanh toán món nợ sẽ thuộc quyền, trách nhiệm của bên thứ 3.
Tuy nhiên, phải xác định rõ, việc bên đi đòi nợ thuê sử dụng cách thức khủng bố, đe dọa, gây sức ép với người thân, người quen của người vay để buộc phải trả nợ là không đúng quy định pháp luật. Trong trường hợp này, những người bị đe dọa, khủng bố cần báo với chính quyền địa phương nơi mình sinh sống để được pháp luật bảo vệ.
Để hạn chế việc phải chuyển nợ, bán nợ cho vay tín chấp sang bên thứ 3 do nợ quá hạn, phía ngân hàng cần thẩm định kỹ khả năng, điều kiện trước khi quyết định cho vay. Về phía khách hàng đi vay cũng cần cân nhắc kỹ năng lực tài chính và khả năng hoàn vốn để tránh việc để nợ quá hạn, nợ xấu khó đòi, dẫn tới việc tổ chức tín dụng chuyển việc đòi nợ sang bên thứ 3, gây ảnh hưởng tới cuộc sống của chính bản thân và người thân của mình.
Trước những biến tướng của hoạt động đòi nợ thuê từ thực tế đời sống, tại phiên họp ngày 17-6-2020, Quốc hội thông qua Luật Đầu tư sửa đổi trong đó quy định cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ từ ngày 1-1-2021. Các cơ quan chức năng cần quan tâm, xây dựng các quy định quản lý nhà nước chặt chẽ hơn trong lĩnh vực này. Cùng với đó, nâng cao chất lượng công tác giải quyết tranh chấp nợ và hiệu quả thu nợ qua cơ quan Tòa án, Thi hành án dân sự, để các tổ chức tín dụng và người dân lựa chọn khi không may xảy ra nợ xấu, tranh chấp nợ.
Thành Lê - Ảnh: Minh Tú
