Hạn chế rác thải nhựa dùng một lần: Khuyến khích phát triển sản phẩm thay thế

Người dân vẫn sử dụng nhiều túi ni lông và đồ nhựa dùng 1 lần tại các chợ. 

Khó khăn giảm thiểu rác thải nhựa

Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường Hải Phòng) Đỗ Thị Hương cho biết: Tại Hải Phòng, mỗi ngày đêm có gần 2.000 tấn rác thải sinh hoạt được thải ra, rác thải nhựa chiếm 8-12% tổng lượng chất thải rắn thải ra mỗi ngày. Trung bình mỗi gia đình thải ra 1 kg túi ni-lông/tháng. Theo kết quả khảo sát của Sở Tài nguyên-Môi trường, trong năm 2018, 2019, mức sử dụng túi ni-lông khó phân huỷ khoảng 656,4 nghìn kg/năm. Chợ truyền thống là nơi phát thải tới 70% lượng túi ni-lông; tiếp đó là siêu thị với lượng phát thải là 25%, trung tâm thương mại là 3%...

Trong thời gian qua, thành phố có nhiều hoạt động hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, nhất là túi ni-lông nhưng kết quả đạt được chưa cao. Nguyên do, sản phẩm túi ni-long có giá thành rẻ, lại tiện lợi nên dù biết hại nhưng nhiều người vẫn sử dụng. Tại các chợ dân sinh, túi ni-lông được phát miễn phí cho người mua hàng. Hiện nay, giá thành túi ni lông rất rẻ, chỉ khoảng 20-40.000 đồng/kg. Trong khi đó, túi ni-lông thân thiện môi trường giá bán cao hơn túi ni-lông thông thường từ 10-20 nghìn đồng/kg... Mẫu mã của loại sản phẩm này không đa dạng, chủ yếu dạng cuộn, không có quai xách. Hiện mới chỉ có các siêu thị lớn, nhà hàng lớn sử dụng túi thân thiện môi trường.

Trong khi đó, công tác thu gom, tái chế, xử lý còn nhiều hạn chế. Mới chỉ có 14% lượng chất thải nhựa được thu hồi và tái chế, số còn lại thải trực tiếp ra môi trường. Nguyên nhân là công tác phân loại rác thải tại nguồn của các gia đình chưa được thực hiện. Các loại rác thải, trong đó các rác thải nhựa được đổ chung với các loại rác khác. Mặc dù, thời gian qua, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị triển khai nhiều hoạt động khuyến khích cộng đồng phân loại rác tại nguồn, đặc biệt quan tâm vấn đề rác nhựa và túi ni-lông. Tuy nhiên, công ty chỉ có thể áp dụng được ở phạm vi nhỏ, theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Để thực hiện biện pháp này, cần sự chung tay của các ngành, địa phương và toàn thể người dân.

Đẩy mạnh sản xuất, sử dụng bao bì thân thiện môi trường

Tháng 3-2020, UBND thành phố có Kế hoạch số 87 về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030. Kế hoạch xác định 8 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó kết hợp công tác truyền thông với việc phát triển sản phẩm thay thế.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2020-2022, UBND thành phố giao Sở Tài nguyên- Môi trường xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách, hỗ trợ và ưu đãi đối với các doanh nghiệp có hoạt động thu gom, tái chế, xử lý rác thải nhựa và túi ni lông; các doanh nghiệp sản xuất bao bì thân thiện với môi trường đặc biệt là doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ sản xuất bao bì tiêu dùng từ nhựa khó phân hủy sang chất liệu khác thân thiện với môi trường. Thực hiện kế hoạch này, Sở Tài nguyên-Môi trường đang tổ chức điều tra, khảo sát, thu thập thông tin về hiện trạng sử dụng sản phẩm nhựa, túi ni lông khó phân hủy và nhu cầu sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp... Trên cơ sở khảo sát, Sở Tài nguyên-Môi trường đề xuất các biện pháp để phát triển sản phẩm bao bì thân thiện với môi trường. Dự kiến nhiệm vụ này được hoàn thành trong năm 2020. 

Cùng với đó, hoạt động truyền thông về chống rác thải nhựa được đẩy mạnh. Từ đầu năm 2020 đến nay, trên địa bàn thành phố có nhiều hoạt động hạn chế rác thải nhựa được thực hiện và nhận được sự ủng hộ của cộng đồng. Đơn cử, từ đầu năm 2020 đến nay, Đoàn phường Thượng Lý (Hồng Bàng) thực hiện tốt mô hình: “Đổi rác thải nhựa lấy khẩu trang vải và dung dịch sát khuẩn tay”. Việc hạn chế rác thải nhựa được nhiều cá nhân, cơ sở kinh doanh thực hiện. Hệ thống của hàng cà phê Highlands áp dụng cơ chế khách tự mang cốc đựng đồ uống đến sẽ được giảm 10% giá bán. Nhiều cửa hàng bán hàng cháo cho trẻ em sử dụng cốc giấy thay cho cốc nhựa dùng một lần. Hệ thống cửa hàng Tokyolife tính tiền túi đựng đối với khách mua hàng... Đây là dấu hiệu cho thấy, nhận thức của cộng đồng về tính cấp thiết của việc phòng, chống rác thải nhựa bước đầu chuyển động.