(HPĐT)- Tháng 1-2023, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Hải Phòng giải quyết chế độ BHXH một lần đối với gần 1.400 người, với tổng số tiền hơn 38 tỷ đồng. Ngay từ đầu năm, tình trạng rút BHXH một lần đã “nóng” trở lại, để hạn chế gia tăng số người nhận BHXH một lần, ngành BHXH cần có giải pháp căn cơ, hữu hiệu hơn, nhất là chú trọng tuyên truyền để người lao động hiểu rõ những thiệt thòi khi rời khỏi hệ thống BHXH.
Cán bộ, nhân viên BHXH thành phố tuyên truyền về tác động của việc nhận BHXH một lần cho người lao động.
Nhiều băn khoăn, lo lắng
Thời gian gần đây, một bộ phận người lao động (NLĐ) tỏ ra băn khoăn, lo lắng về thông tin dự thảo sửa đổi Luật BHXH sẽ điều chỉnh phương án nhận trợ cấp BHXH một lần. Theo đó, khi NLĐ rút BHXH một lần thì chỉ được rút phần mình đóng vào quỹ BHXH (8%), còn phần của người sử dụng lao động đóng (14%) sẽ để lại quỹ và sử dụng theo nguyên tắc chia sẻ. Mặc dù chỉ là dự thảo nhưng đề xuất này ảnh hưởng lớn đến quan điểm, suy nghĩ của nhiều lao động.
Chị H.K.C., 26 tuổi, công nhân Công ty TNHH Điện tử Chilishin Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP) cho biết, chị dự định sau khi sinh con sẽ nghỉ việc. Cùng với thông tin trên, chị quyết định làm hồ sơ đề nghị rút BHXH một lần... Nếu sau này đi làm trở lại, chị chấp nhận tham gia BHXH từ đầu. Chung suy nghĩ, anh N.V.T., cho biết: Các cơ quan chức năng cần xem xét, nghiên cứu khi sửa đổi Luật BHXH bảo đảm “hợp tình, hợp lý”. Nếu luật sửa đổi theo hướng giảm mức hưởng BHXH một lần, nhiều lao động sẽ rời khỏi hệ thống BHXH.
Thực tế cho thấy, do tác động của dịch bệnh COVID-19, NLĐ không có vốn tích lũy nên khi gặp khó khăn thường lựa chọn rút BHXH một lần để có khoản giải quyết vấn đề hiện tại. Điều đáng nói, NLĐ rút BHXH một lần trong độ tuổi rất trẻ. Theo thống kê của ngành BHXH, phần lớn người rút BHXH một lần ở độ tuổi từ 20-40, tập trung cao từ 20-30 tuổi. Nguyên nhân nữa khiến NLĐ không ngần ngại rút BHXH một lần là quy định tăng tuổi nghỉ hưu. Nếu làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm, sức khỏe giảm sút là điều không tránh khỏi, việc “trụ” được với nghề đến khi hết độ tuổi lao động là rất khó. Trong khi đó, chính sách thay đổi từng ngày để phù hợp thực tế, mặt khác, tâm lý của một bộ phận lao động nếu nghỉ việc không tham gia BHXH nữa thì rút về cho yên tâm.
Chú trọng hoàn thiện chính sách
Trước tình trạng trên, ngành BHXH triển khai nhiều giải pháp để hạn chế tình trạng nhận BHXH một lần. Chẳng hạn, tại BHXH quận Hải An, bất cứ NLĐ nào đến nộp hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ, cán bộ, nhân viên BHXH làm khâu tư vấn đầu tiên, không chỉ nói rõ những thiệt thòi khi lĩnh BHXH một lần mà còn động viên, hướng dẫn NLĐ bảo lưu, bảo toàn thời gian đóng; chuyển hướng tham gia đóng nối BHXH tự nguyện. Đồng thời, hướng dẫn NLĐ làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời gian đầu khó khăn. Tương tự, BHXH huyện An Dương, quận Ngô Quyền… thành lập các tổ tư vấn ngay tại trụ sở cơ quan, khuyến khích cán bộ, viên chức tích cực chia sẻ, lan tỏa các thông tin từ nguồn tin chính thống nhằm khuyến cáo và nâng cao hiểu biết, nhận thức của NLĐ về BHXH một lần.
Phó giám đốc BHXH thành phố Đinh Thị Lan Hương cho biết: Nhằm hạn chế tình trạng rút BHXH một lần, thời gian tới, BHXH thành phố tập trung đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp truyền thông để tuyên truyền sâu rộng, tác động mạnh đến NLĐ về những thiệt thòi khi rời khỏi hệ thống BHXH; không nên nhận BHXH một lần... Ngành đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động nghiệp vụ, để đem lại lợi ích tối ưu nhất đối với người tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH, thông qua đó từng bước tạo dựng và củng cố niềm tin của người tham gia đối với chính sách BHXH.
BHXH Hải Phòng đề xuất, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách về BHXH. Trong đó, xem xét sửa đổi Luật BHXH, cụ thể, sửa đổi điều kiện về thời gian tham gia BHXH tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí theo hướng linh hoạt, nhằm giảm số lượng người hưởng BHXH một lần; điều chỉnh cách tính lương hưu bảo đảm kết hợp hài hòa các nguyên tắc đóng - hưởng; đồng thời, tăng sức hấp dẫn và tính liên kết giữa các chế độ BHXH để đạt mục tiêu mở rộng diện bao phủ, hướng tới BHXH toàn dân./.
Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN
