(HPĐT)- Theo đà đô thị hóa mạnh mẽ, nhu cầu cải thiện nhà ở ngày càng tăng, việc xây dựng nhà liền kề trở nên phổ biến. Quá trình thực hiện, thi công xây dựng, sửa chữa nhà trong khu đô thị, khu dân cư không khỏi ảnh hưởng đến kết cấu công trình bên cạnh, từ đó phát sinh mâu thuẫn. Nếu không giải quyết kịp thời, dễ phát sinh phức tạp.
Tháng 3-2024, bà Cao Thị Hòa, ở nhà số 51 phố Hạ Lý, phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) phản ánh đến Báo Hải Phòng việc gia đình ông Nguyễn Danh Long, xây dựng căn nhà 5 tầng ở số 49 phố Hạ Lý vào cuối năm 2021, đè lên phần lưu không giữa 2 nhà và gây sụt lún, hư hỏng cửa cuốn nhà bà. Trong 2 năm (2022-2023), bà nhiều lần làm đơn phản ánh đến UBND phường Hạ Lý yêu cầu ông Long khắc phục các thiệt hại nêu trên, nhưng đến nay vẫn chưa giải quyết triệt để. Cuối tháng 3-2024, Chủ tịch UBND phường Hạ Lý Nguyễn Thị Ngọc Bích thông tin: Chính quyền địa phương yêu cầu hộ ông Long tháo dỡ phần móng phía khe giữa 2 nhà. Đồng thời, hướng dẫn bà Hòa mời đơn vị đủ điều kiện pháp lý tư vấn, thẩm định công trình xây dựng nhà ông Long cũng như mức độ ảnh hưởng đến kết cấu nhà bà (nếu có). Nếu đơn vị thẩm định kết luận công trình xây dựng của hộ ông Long gây ảnh hưởng đến nhà ở bà Hòa thì có trách nhiệm khắc phục toàn bộ các hạng mục bị ảnh hưởng và chịu chi phí khảo sát. Đến nay bà Hòa chưa thuê đơn vị tư vấn theo hướng dẫn.
Trước đó, tháng 11- 2023, bà Nguyễn Thị Phóng, ở nhà số 174 đại lộ Tôn Đức Thắng, xã An Đồng (huyện An Dương) cũng phản ánh đến Báo Hải Phòng về việc gia đình bà Nguyễn Thị Hằng, nhà số 172 đại lộ Tôn Đức Thắng, làm móng nhà lấn sang đất thuộc quyền sử dụng của gia đình bà. Trong tháng 11-2023, UBND xã An Đồng tổ chức 2 cuộc hòa giải giữa 2 gia đình, theo đó hai bên thống nhất, phần diện tích phía trước nhà bà Hằng, giáp đại lộ Tôn Đức Thắng làm sân để không ảnh hưởng đến phần mi nhà bà Phóng. Tuy nhiên, đến tháng 3-2024, bà Phóng tiếp tục có đơn phản ánh việc gia đình bà Hằng không thực hiện theo các nội dung như thỏa thuận giữa 2 bên. Theo thông tin từ UBND xã An Đồng, việc đo đạc thể hiện 2 gia đình xây nhà đủ diện tích, kích thước trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. UBND xã An Đồng tiếp tục kiểm tra, xử lý các vi phạm trong quá trình xây dựng theo quy định pháp luật (nếu có).
Trên thực tế, không ít trường hợp xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp giữa các hộ dân khi sửa chữa, xây mới nhà ở liền kề nhà hàng xóm, do phát sinh “sự cố” trong quá trình thi công. Kỹ sư Ngô Văn Thắng, Công ty CP thiết kế Nhà đẹp (quận Lê Chân) cho biết: Thông tư 15/2016/TT-BXD của Bộ Xây dựng ngày 30-6-2016 quy định rõ, công trình xây dựng có công trình liền kề phải có bản cam kết của chủ đầu tư bảo đảm an toàn cho các công trình liền kề, lân cận. Khoản 5 điều 16 Nghị định số 16/2022/NĐCP ngày 28-1- 2022 của Chính phủ quy định phạt từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với hành vi thi công xây dựng công trình vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng, gây lún, nứt hoặc hư hỏng công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình lân cận hoặc gây sụp đổ hoặc có nguy cơ gây sụp đổ công trình lân cận... Đây là một trong những thủ tục bắt buộc trong gói hồ sơ đề nghị cấp phép xây dựng đối với tất cả các loại nhà ở riêng lẻ, buộc các chủ đầu tư phải thực hiện khi xây, sửa nhà trong khu dân cư.
Theo Trưởng Phòng Quản lý đô thị quận Hồng Bàng Nguyễn Thái Hòa, hiện chưa có thống kê cụ thể về các tranh chấp xảy ra liên quan đến xây, sửa nhà liền kề. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bất cứ công trình xây dựng nào cũng ảnh hưởng ít nhiều đến các hộ lân cận. Mức độ xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp phụ thuộc vào việc tuân thủ quy định về chất lượng xây dựng của bên thi công. Trước khi thi công, đơn vị thi công và chủ nhà phải chủ động liên hệ với các chủ công trình liền kề, lân cận để kiểm tra hiện trạng và ghi nhận hiện trạng của công trình liền kề, lân cận. Ngoài ra, trong quá trình thi công, nếu công trình liền kề, lân cận có dấu hiệu bị lún, nứt, thấm, dột... chủ nhà có công trình xây dựng phải phối hợp gia đình liền kề, lân cận để kiểm tra, xác định nguyên nhân và thống nhất biện pháp khắc phục. Chính quyền địa phương cần tăng cường công tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng, cấp phép xây dựng, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm từ sớm. Khi đưa công trình vào sử dụng, chủ công trình cần làm thủ tục hoàn công, để bổ sung quyền sở hữu tài sản vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời thống nhất bằng văn bản đối với các gia đình lân cận về hiện trạng vật kiến trúc làm cơ sở giải quyết tranh chấp về nứt, lún công trình sau này.
Cùng với đó, chính quyền địa phương làm tốt công tác tuyên truyền, hòa giải khi có phát sinh mâu thuẫn giữa các hộ liền kề trong quá trình thi công xây dựng. Trường hợp các bên không thống nhất, sẽ đề nghị gửi đơn đến Tòa án nhân dân các cấp để bảo đảm quyền lợi của mình.
Bài và ảnh: MINH CHÂU
