(HPĐT)- Dừng hoạt động gần 4 năm, nhưng đến nay, 133 lò vôi thủ công trên địa bàn huyện Thủy Nguyên vẫn chưa được tháo dỡ, đang xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, gây lãng phí tài nguyên đất. Trong khi đó người dân mong ngóng sớm được chuyển đổi mục đích sử dụng đất để ổn định cuộc sống.
Hàng loạt khu lò vôi hoang hóa
Chiều 8-7, phóng viên Báo Hải Phòng thực tế tại khu lò vôi ở thôn 10, xã Minh Tân cho thấy, 32 lò vôi bị bỏ hoang, có lò bị nứt vỡ, có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, cỏ dại mọc um tùm. Khu lò vôi nằm trên đường liên xã Minh Tân - thị trấn Minh Đức, nhiều người qua lại, nên tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Ông Nguyễn Bảo Toàn, chủ lò vôi cho biết, năm 2007, khi huyện có chủ trương thành lập làng nghề sản xuất vôi Minh Tân, nhiều hộ vay mượn tiền, đầu tư vật lập mặt bằng, xây dựng hàng chục lò vôi thủ công. Mỗi lò được đầu tư từ 700 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, cao từ 10 đến 15 m, đường kính hơn 7 m. Đến năm 2020, khi thành phố yêu cầu dừng hoạt động, các chủ lò vôi đều nghiêm túc chấp hành. Thời điểm đó, các cơ sở này được huyện hứa hẹn hỗ trợ kinh phí chuyển đổi nghề, tháo dỡ lán trại, lò vôi, công vật lập... Tuy nhiên, nhiều năm nay, các chủ lò vôi chờ đợi và gửi đơn đến huyện, thành phố đề nghị sớm thực hiện hỗ trợ tháo dỡ, nhưng vẫn chưa được giải quyết. “Gia đình tôi có 1.722 m2 đất lò vôi và vẫn đang nợ quỹ tín dụng xã 500 triệu đồng tiền đầu tư lò vôi. Tiếc lò vôi hoang hóa, nên hơn 1 năm nay, tôi quây lán trại nuôi lợn, gà vừa tăng gia vừa để trông coi”, ông Toàn nói. Nhiều chủ lò vôi khác cũng đang tạm thời chuyển sang làm gia trại như ông Toàn hoặc sản xuất chậu cây cảnh, mộ đá dưới chân lò vôi.
Không chỉ ở xã Minh Tân, tại các xã, thị trấn: Lại Xuân, An Sơn, Kỳ Sơn, Minh Đức cũng có hàng chục lò vôi đang để hoang vì chưa được hỗ trợ kinh phí phá dỡ, trong khi người dân không tự nguyện tháo dỡ lò vôi. Chủ tịch UBND xã Lại Xuân Bùi Văn Đáng cho biết, trên địa bàn xã có hơn 70 lò vôi thủ công, trải dài trên 8 thôn, được xây tự phát dưới các chân núi đá từ những năm 2000. Hiện, 70 lò vôi vẫn nguyên trạng như thời điểm dừng hoạt động năm 2020. Phó chủ tịch UBND thị trấn Minh Đức Phạm Văn Chường thông tin, thị trấn có hơn 20 lò vôi thủ công dừng hoạt động, đang nằm xen kẽ trong khu dân cư. Có lò vì quá xuống cấp, người dân phải tự tháo dỡ, nhưng nhiều lò chưa được tháo dỡ vì kinh phí thực hiện tốn kém, chủ lò vẫn chờ huyện, thành phố hỗ trợ.
Sẽ có phương án hỗ trợ, thu hồi
Được biết, mới nhất, ngày 2-4-2024, UBND huyện Thủy Nguyên có Văn bản số 917 về tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm đối với các lò vôi thủ công dừng hoạt động trên địa bàn huyện. Phó trưởng Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Hoàng Công Nguyên cho biết, đến nay, 133 lò vôi dừng hoạt động trên địa bàn huyện đều hết hợp đồng thuê đất, hoặc không có hợp đồng thuê đất vì xây tự phát. Toàn bộ diện tích đất các khu lò vôi đều do UBND các xã quản lý và chịu trách nhiệm quản lý đất công sau khi hết hạn hợp đồng thuê đất. Đồng thời, UBND huyện yêu cầu các hộ tự tháo dỡ, di dời tài sản, vật liệu ra khỏi khu vực lò vôi sau khi dừng hoạt động để bảo đảm an toàn.
Qua kiểm tra, đến đầu tháng 7-2024, trên địa bàn huyện không còn lò vôi hoạt động. Tuy nhiên, huyện Thủy Nguyên vẫn chưa giải quyết được vấn đề cốt yếu về hỗ trợ tháo dỡ, chuyển đổi mục đích sử dụng đất các khu lò vôi. Các chủ lò vôi vẫn tiếp tục kiến nghị qua các cuộc tiếp xúc cử tri về vấn đề này. Do đó, tại báo cáo về công tác quản lý các lò vôi thủ công đã dừng hoạt động trên địa bàn xã Minh Tân gửi UBND huyện Thủy Nguyên ngày 5-4-2024, đại diện chính quyền xã Minh Tân đề nghị UBND huyện Thủy Nguyên sớm có kế hoạch giải quyết, bồi thường hỗ trợ dứt điểm các lò vôi trên địa bàn xã. Cùng với đó, UBND huyện hoàn tất thủ tục giao đất cho thuê để các hộ ổn định sản xuất và thuận lợi cho việc quản lý đất đai trên địa bàn xã. Chủ tịch UBND xã Lại Xuân Bùi Văn Đáng cũng đề nghị huyện sớm có phương án tháo dỡ các lò vôi để làm khu vực trồng cây xanh, vì các lò vôi tự phát trên địa bàn xã Lại Xuân nằm dưới các chân núi, lối vào chật hẹp, khó chuyển đổi mục đích sử dụng.
Về việc này, Phó chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Đinh Chính Quyền cho biết, huyện đang thực hiện rà soát, lập 5 đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 đô thị mới Thủy Nguyên. Huyện sẽ giải quyết dứt điểm các khu lò vôi ngay sau khi hoàn thành quy hoạch phân khu, đồng thời chuyển đổi mục đích sử dụng đất phù hợp quy hoạch. Theo đó, các chủ lò vôi có thể tham gia đấu giá, đấu thầu và chuyển đổi ngành nghề hoạt động phù hợp, đồng thời, trên cơ sở chuyển đổi mục đích sử dụng đất, huyện sẽ có hướng hỗ trợ, thu hồi đất các khu lò vôi theo quy định. Song trước mắt, UBND huyện giao các xã quản lý chặt các lò vôi đã dừng hoạt động trong quá trình chờ xử lý, chuyển đổi theo quy định.
BÀI VÀ ẢNH: MỸ ANH
