Hàng nghìn công chức Mỹ lại đối mặt nguy cơ bị sa thải hàng loạt

Sau nhiều tháng bị đình trệ vì các tranh chấp pháp lý, kế hoạch cắt giảm biên chế quy mô lớn trong khu vực công của Mỹ đang được nối lại, sau khi Tòa án Tối cao ra phán quyết cho phép các cơ quan liên bang tiếp tục thực hiện các đợt sa thải hàng loạt (RIF).

Trước đó, vào tháng 5, các thẩm phán liên bang đã tạm thời chặn các quyết định sa thải, buộc nhiều cơ quan phải chuyển sang các biện pháp thay thế nhằm giảm nhân sự. Trong thời gian này, nhiều cơ quan áp dụng chương trình mua lại hợp đồng, khuyến khích nghỉ hưu sớm hoặc cho phép nhân viên hoãn nghỉ việc để tự nguyện rời vị trí.

Bộ Lao động Mỹ cho biết đã cắt giảm được khoảng 20% nhân sự thông qua các chương trình tự nguyện và quá trình nghỉ việc tự nhiên. Theo bộ này, việc tinh giản giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, loại bỏ các vị trí dư thừa nhưng vẫn bảo đảm duy trì lực lượng cần thiết để hoàn thành các nhiệm vụ cốt lõi.

Một số cơ quan khác như Sở Thuế vụ (IRS) cũng triển khai các gói mua lại hợp đồng một lần và khuyến khích nhân viên nghỉ hưu sớm. Trong trường hợp đủ số người tự nguyện rời đi, các cơ quan có thể thu hẹp quy mô các kế hoạch RIF ban đầu. Tuy nhiên, phán quyết mới của Tòa án Tối cao đã mở đường cho việc tiếp tục các đợt sa thải bắt buộc.

Theo luật sư lao động Alan Lescht, các cơ quan hiện có thể triển khai ngay lập tức các kế hoạch RIF. Ông cho biết những nhân viên đang trong diện nghỉ phép hành chính nhiều khả năng sẽ sớm nhận được thông báo sa thải chính thức và có thời hạn 30 ngày để nộp đơn kháng cáo.

Kế hoạch cắt giảm biên chế này được khởi xướng từ tháng 1/2025, khi tỷ phú Elon Musk còn giữ vai trò cố vấn không chính thức cho chính quyền Tổng thống Donald Trump. Các đợt sa thải ban đầu tập trung vào nhân viên đang trong thời gian thử việc, với khoảng 1.300 người tại Bộ Giáo dục, 10.000 người tại Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh và 2.700 người tại Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ bị ảnh hưởng.

Dù một số cơ quan đã đạt được mục tiêu tinh giản thông qua các biện pháp tự nguyện, các chuyên gia cho rằng nhiều nhân viên liên bang vẫn đối mặt nguy cơ mất việc. Luật sư Erik Snyder nhận định các cơ quan khó rút lại những kế hoạch RIF đã công bố, dù số lượng sa thải thực tế có thể giảm.

Ngay sau phán quyết, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố sẽ tiếp tục kế hoạch tái cơ cấu, bao gồm cắt giảm 15% biên chế. Các chuyên gia pháp lý dự báo các công đoàn khu vực công sẽ tiếp tục khởi kiện nhằm thách thức quy trình sa thải trong thời gian tới.