Dồn lực cho kỳ thi chuyên
Những ngày này, gần 2.100 thí sinh đăng ký thi THPT chuyên Trần Phú đang tập trung cao độ, dồn hết lực chuẩn bị cho kỳ thi ngày 7 và 8-6 tới. Bởi năm học 2024-2025, chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 Trường THPT chuyên Trần Phú chỉ còn 630 thay vì 705 như năm học trước...
Cố gắng bằng 200% sức lực
Sở dĩ “cửa vào” trường chuyên – ngôi trường “chất lượng cao” của thành phố vốn khắt khe lại “hẹp” thêm bởi kỳ thi năm nay, ngành GD-ĐT bắt đầu triển khai thực hiện Thông tư 05 của Bộ GD-ĐT ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên. Từ năm học 2023-2024 trở về trước, Trường THPT chuyên Trần Phú ngoài tuyển sinh các lớp 10 chuyên Toán, Tiếng Anh, Ngữ văn, Vật lý, Hóa học,… còn tuyển 135 học sinh vào 3 lớp không chuyên (2 lớp không chuyên Tự nhiên, 1 lớp không chuyên Xã hội) và 45 học sinh lớp song ngữ tiếng Pháp. Từ năm học 2024-2025, sẽ không còn lớp không chuyên và song ngữ tiếng Pháp, tương đương mỗi khóa giảm đi 4 lớp...
“Cổng” vào Trường THPT chuyên Trần Phú vốn dành cho những học sinh ưu tú xuất sắc toàn thành phố nên so với kỳ thi vào 10 khối đại trà vốn được coi là “cam go”, kỳ thi vào chuyên Trần Phú năm nay còn “quyết liệt” hơn. Để giành “một vé” vào ngôi trường danh giá bậc nhất thành phố, nhiều sĩ tử ôn luyện từ khi bước chân vào trường THCS. Với Cao Thùy Trang, học lớp 9 Trường THCS Trần Phú (quận Lê Chân), để thi vào chuyên Sinh, em được gia đình đầu tư học từ 4 năm trước. Vì ôn luyện môn chuyên nên lịch học của em dày gấp đôi so với các bạn thi đại trà. Từ học kỳ 2, các môn thi bắt đầu tăng cường độ ôn luyện, hầu như ngày nào em cũng học 4 ca. Ăn trên đường mẹ chở bằng ô tô đến điểm học, về học tiếp đến 1 giờ sáng, giấc ngủ ngắn ngủi 4-5 tiếng/ngày. Chị Lê Thị Thủy, mẹ của Trang cho biết, nhiều khi con học đến mức mẹ phải lên phòng nhắc, tắt đèn để con chợp mắt vì sợ quá sức...
Cùng trong giai đoạn cuối chặng đường ôn thi, thời điểm này, với Nguyễn Quỳnh Chi, Trường THCS Chu Văn An (quận Ngô Quyền), có một giấc ngủ “thật đã” đến tận 10 giờ hiện là giấc mơ “xa xỉ”. Đăng ký thi vào chuyên Anh, ngoài ôn Anh tại trường. Em còn ôn tiếng Anh điều kiện và tiếng Anh chuyên ở 2 trung tâm khác nhau. Lịch học kín đến mức 1 tuần 2 tối, em phải học online tiếng Anh điều kiện từ 21 giờ 30 đến 23 giờ 30. Chi cho biết, đăng ký vào chuyên Anh là “cửa vào” khắt khe nhất đối với thí sinh thi chuyên bởi trung bình vào chuyên Trần Phú là 1 chọi 3 thì riêng chuyên Anh tỷ lệ chọi gấp hơn 3 lần. Năm nay, chuyên Trần Phú tuyển 70 học sinh vào chuyên Anh, trong khi có tới 669 thí sinh đăng ký, tương đương 1 chọi gần 10. Giai đoạn này “không còn đường lùi, cháu phải cố gắng 200% mới hy vọng” – Quỳnh Chi bày tỏ.
Nghiên cứu hướng “mở” cho trường chuyên
Việc triển khai thực hiện Thông tư 05 không chỉ tác động đối với kỳ thi tuyển sinh vào Trường THPT chuyên Trần Phú năm nay mà cả những gia đình đang có con học lớp 6, 7, 8. Anh Phạm Ngọc Hải, ở số 33/274 đường Ngô Quyền (quận Ngô Quyền) cho biết: Đăng ký thi vào chuyên phải chấp nhận thi quyết liệt vì đây là ngôi trường tuyển chọn những học sinh ưu tú nhất. Gia đình tôi năm nay có một cháu thi vào chuyên Toán Trần Phú, một cháu đang học lớp 6 dự định cũng sẽ thi chuyên Hàn. Hiện gia đình đã cho cháu nhỏ học tiếng Hàn vì số doanh nghiệp Hàn Quốc kinh doanh tại Hải Phòng ngày càng nhiều. Học giỏi tiếng Hàn sẽ tăng cơ hội kiếm công việc thu nhập cao ngay tại thành phố chứ không phải đi xa. Chúng tôi mong ngành GD-ĐT những năm tới sẽ mở thêm nhiều lớp chuyên ngoại ngữ, vừa đáp ứng nhu cầu học tập của xã hội, giảm tải áp lực cho học sinh có nguyện vọng thi chuyên, vừa góp phần thúc đẩy phong trào học ngoại ngữ trên thành phố.
Về vấn đề này, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Phạm Quốc Hiệu cho biết: Thực hiện Thông tư số 05, tuy không còn lớp không chuyên và song ngữ nhưng chỉ tiêu tuyển sinh vào chuyên vẫn được Sở GD-ĐT căn cứ vào tình hình thực tế số lượng thí sinh đăng ký thi chuyên những năm gần đây cũng như nhu cầu học sinh và mục tiêu đào tạo. Sở GD-ĐT đã trình và được UBND thành phố đồng ý chủ trương tuyển thêm 1 lớp chuyên tiếng Pháp, 1 lớp chuyên Toán, 1 lớp chuyên Ngữ văn. Năm học 2024-2025, Trường THPT chuyên Trần Phú sẽ tuyển hai lớp chuyên Toán, hai lớp chuyên Văn, hai lớp chuyên Pháp cùng các lớp chuyên khác... Như vậy khi thực hiện Thông tư 05, Trường THPT chuyên Trần Phú không còn lớp song ngữ tiếng Pháp nhưng để tạo điều kiện cho các em đã theo học tiếng Pháp từ tiểu học, THCS, năm nay chuyên Trần Phú sẽ tuyển sinh 2 lớp chuyên Pháp, không làm ảnh hưởng hay gián đoạn phong trào học tiếng Pháp là ngoại ngữ 1 của học sinh tiểu học và THCS trên địa bàn thành phố. Ngoài ra, việc tuyển thêm lớp chuyên Toán, Ngữ văn còn mở rộng nguồn học sinh xuất sắc trong việc tuyển chọn học sinh dự thi quốc gia, quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của thành phố.
Theo chỉ đạo của UBND thành phố, Sở GD-ĐT sẽ nghiên cứu phương án tuyển sinh các lớp chuyên Ngoại ngữ khác (tiếng Nga, tiếng Trung, tiếng Hàn…) theo hướng tuyển sinh bằng thi chính môn Ngoại ngữ đó theo lộ trình phù hợp; đối với tuyển sinh thêm 1 lớp chuyên Toán, 1 lớp chuyên Ngữ văn, sau kỳ thi tuyển sinh năm học 2024-2025, Sở GD-ĐT thực hiện tổng hợp, đánh giá kết quả, chất lượng tuyển sinh và đề xuất thực hiện cho năm tiếp theo, báo cáo UBND thành phố - Phó giám đốc Phạm Quốc Hiệu thông tin./.
BÙI HẠNH
Để đạt được ước mơ vào trường chuyên, nhiều học sinh phải nỗ lực ôn luyện ngày đêm. (Học sinh Trường THCS Tô Hiệu trong một tiết học) - Ảnh: Đỗ Hiền
Để đạt được ước mơ vào trường chuyên, nhiều học sinh phải nỗ lực ôn luyện ngày đêm. (Học sinh Trường THCS Tô Hiệu trong một tiết học) - Ảnh: Đỗ Hiền
Để đạt được ước mơ vào trường chuyên, nhiều học sinh phải nỗ lực ôn luyện ngày đêm. (Học sinh Trường THCS Tô Hiệu trong một tiết học) - Ảnh: Đỗ Hiền
Thấy và Nghĩ
Cẩn trọng không thừa
Sự việc một trường Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh phát sách có nội dung “nhạy cảm” để học sinh đọc tham khảo bị gia đình phản đối dữ dội buộc phải thu hồi mới đặt ra nhiều vấn đề về việc kiểm soát tài liệu tham khảo cho học sinh không chỉ trường có yếu tố nước ngoài mà cả các trường phổ thông trên toàn quốc, trong đó có Hải Phòng, cần phải thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.
Cụ thể, cuốn sách "Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian" của tác giả Ocean Vuong được giáo viên phát cho học sinh lớp 11 trường Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh tham khảo. Nội dung cuốn sách bị phản đối vì không phù hợp với lứa tuổi học sinh phổ thông khi đề cập đến câu chuyện của một người nhập cư với mối quan hệ đồng tính, giao thoa giữa các chủ đề phức tạp như chủng tộc, giai cấp, gia đình, tính nam... Mặc dù cuốn sách có nội dung nhạy cảm nhưng khi giải thích, đại diện trường này cho rằng sách của Ocean Vuong thuộc danh sách đọc tham khảo, gồm nhiều ngôn ngữ, kể cả tiếng Việt, được Chương trình Tú tài Quốc tế (IB) giới thiệu và các tác phẩm của ông hiện phổ biến rộng rãi tại Việt Nam. Điều này cho thấy việc giáo viên phát sách cho học sinh tham khảo căn cứ trên đề xuất, tên tác giả và nhà trường cũng chưa kiểm chứng chặt chẽ nội dung.
Thực tế, hiện việc chọn tài liệu tham khảo phải tuân theo quy định Thông tư 21/2014/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT về quản lý và sử dụng xuất bản phẩm tham khảo trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và thường xuyên. Tuy vậy, trong bối cảnh sách tham khảo phong phú như hiện nay, nhà trường và giáo viên cần phải cẩn trọng, không nên chủ quan, coi nhẹ. "Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian" có thể được cả độc giả lẫn giới chuyên môn quốc tế đánh giá cao, lọt vào danh sách tác phẩm hay của năm trên The New Yorker, Kirkus Review, Amazon... nhưng phải tính đến đối tượng độc giả. Lứa tuổi THPT với nhiều biến đổi về tâm sinh lý, ưa tò mò, khám phá, nếu tiếp cận những thông tin không được định hướng nghiêm túc có thể là bước khởi đầu “vẽ đường cho hươu chạy” với những hệ lụy không thể lường.
Sau sự việc, Sở GD-ĐT Thành phố Hồ Chí Minh có văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục trên địa bàn rà soát, thận trọng trong các hoạt động giáo dục có sử dụng tài liệu, sách không phải sách giáo khoa trong nhà trường... Đây cũng là bài học kinh nghiệm rút ra không chỉ đối với Sở GD-ĐT các địa phương có trường quốc tế mà cả các trường phổ thông trên toàn quốc. Các nhà trường, giáo viên cần phải kiểm chứng, chọn lọc nội dung tài liệu phù hợp với lứa tuổi, văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc chứ không thể tùy tiện để học sinh tự khám phá và rút ra bài học, ý nghĩa như sự việc vừa qua./.
HOÀNG TRIỆU
Bùi Hạnh
