Những trang sử “diệt giặc dốt” năm nào nay đã nở hoa thành thành tựu rực rỡ, đưa giáo dục Hải Phòng trở thành điểm sáng của cả nước.
Hơn 10 ngày kể từ khai mạc cho đến thời điểm này, khu vực trưng bày của Hải Phòng tại Triển lãm thành tựu đất nước, luôn là điểm đến của đông đảo khách tham quan, trong đó phải kể đến lĩnh vực giáo dục. Nhiều cựu giáo chức, nhà giáo, học sinh, sinh viên, cùng khách tham quan ghé thăm, tìm hiểu về những thành tựu của giáo dục Hải Phòng.
Điều đặc biệt thu hút khách tham quan là giá trị những tư liệu quý ghi lại hành trình đầy gian nan nhưng cũng rất tự hào của giáo dục Hải Phòng đồng hành sự phát triển của thành phố, đất nước. Từ những ngày đầu kháng chiến, phong trào “bình dân học vụ” với mục tiêu “diệt giặc dốt” lan tỏa khắp các làng quê, phố phường, đến hôm nay, ngành giáo dục Hải Phòng đã vươn lên khẳng định vị trí tốp đầu cả nước.
Ngắm bức ảnh lưu giữ giai đoạn giáo dục Hải Phòng thành công đẩy lùi “giặc dốt” ngay sau Cách mạng Tháng Tám 1945, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa huy động toàn dân khôi phục trường lớp và phổ cập giáo dục cơ bản với phong trào “Bình dân học vụ”, bà Nguyễn Thị Thảo, cựu giáo chức ở phường Tây Tựu (Hà Nội), bùi ngùi: "Cha tôi là người Hải Phòng. Nhìn lại hình ảnh lớp học ngày xưa, tôi nhớ lại những câu chuyện trước đây cha kể về phong trào bình dân học vụ. Thời đó phấn bảng, sách vở thiếu thốn, đèn dầu cũng hiếm, bàn ghế chỉ là mấy tấm gỗ mượn tạm, nhưng vượt lên tất cả là tinh thần ham học, ý chí, quyết tâm của cả một dân tộc vừa giành được tự do độc lập, quyết tâm diệt giặc dốt”.
Cũng tràn đầy cảm xúc trước những bức ảnh ghi lại dấu ấn đầy gian khổ mà rất đỗi tự hào của giáo dục Hải Phòng, bạn Đỗ Đình Kiên, sinh viên Cao đẳng FPT Polytechnic Hải Phòng bày tỏ: "So với hôm nay, chúng em được học trong những ngôi trường hiện đại, cơ sở vật chất chẳng thua kém nước ngoài. Hiện tại được xây dựng từ nền móng nỗ lực của quá khứ, chúng em trân trọng và ghi nhớ những đóng góp của các thế hệ trước đã gây dựng".
Sau giải phóng, Hải Phòng thành công xóa gần hết mù chữ ở nội thành và vùng ven. Đến năm 1956, nạn mù chữ cơ bản bị đẩy lùi. Từ 1960 - 1975, phổ cập tiểu học đạt gần 100% ở nội thị, lan rộng ra nông thôn. Chương trình bổ túc mở rộng cho lao động và phụ nữ, công nhân, cán bộ phục vụ kháng chiến. Đặc biệt sau năm 1986, ngành giáo dục và đào tạo Hải Phòng không ngừng đổi mới, vươn lên trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về thành tích học sinh giỏi quốc gia, quốc tế và khu vực.
Hải Phòng là địa phương đầu tiên trong cả nước hỗ trợ học phí 100% cho học sinh từ mầm non đến trung học phổ thông (trước cả chính sách quốc gia). Năm 2015, ngành giáo dục và đào tạo thành phố được Chủ tịch nước tặng Huân chương Độc lập hạng nhì...
Nhà giáo Trần Hữu Độ, Trưởng ban Biên tập Bản tin Tâm lý giáo dục học ứng dụng (Hội Khoa học tâm lý - Giáo dục Hải Phòng), nguyên Trưởng Phòng Bổ túc văn hóa (Sở Giáo dục và Đào tạo) cho rằng: Giá trị lớn nhất của Cách mạng Tháng Tám đem lại là xóa được nạn mù chữ cho người dân, phát triển mạng lưới trường lớp và củng cố vững chắc đội ngũ giáo viên. Đó là nền tảng vững chắc để giáo dục Hải Phòng vươn cao, vươn xa trong thời kỳ hội nhập mới hiện nay.
Từ một trong những địa phương đi đầu trong phong trào xoá mù chữ ngay từ những năm đầu thành lập nước, trải qua các giai đoạn đổi mới, giáo dục Hải Phòng không chỉ chú trọng phổ cập mà còn phát triển giáo dục mũi nhọn. Học sinh Hải Phòng liên tục góp mặt trong các đội tuyển quốc gia tham dự các kỳ thi Olympic quốc tế, khu vực và đoạt thành tích cao.
Hải Phòng còn là một trong những địa phương đi đầu cả nước với nhiều chính sách mang tính đột phá và đặc thù, như: đầu tư xây dựng Trường THPT chuyên Trần Phú, THPT chuyên Nguyễn Trãi thành trường trọng điểm về phát hiện, đào tạo nhân tài chất lượng cao; ban hành các cơ chế phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi; chính sách tuyển chọn, sử dụng, đãi ngộ đội ngũ giáo viên giỏi tham gia đào tạo học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; hỗ trợ 100% học phí cho học sinh từ mầm non đến THPT (cả công lập và ngoài công lập).
Hằng năm, ngân sách thành phố luôn ưu tiên nguồn lực cho giáo dục và đào tạo, bảo đảm các điều kiện về tài chính, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, đồng thời không ngừng nâng cao thu nhập cho đội ngũ giáo viên.
Chính sự quan tâm, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, mang tính đột phá chiến lược của lãnh đạo thành phố, sự nỗ lực, quyết tâm của ngành và đội ngũ nhà giáo, học sinh, sự đồng hành của xã hội là động lực quan trọng, góp phần thúc đẩy giáo dục Hải Phòng phát triển toàn diện, vững chắc và bứt phá mạnh mẽ.
Triển lãm là dịp để mỗi người dân Hải Phòng cũng như du khách cả nước nhìn lại chặng đường từ “diệt giặc dốt” đến nền giáo dục hiện đại, tiên tiến hôm nay.
Hành trình được khắc họa rõ nét qua những lát cắt lịch sử sống động. Qua đó giúp công chúng hiểu rõ hơn về hành trình gian khó nhưng đầy vinh quang của giáo dục thành phố. Đồng thời tạo động lực cho toàn thể cán bộ, giáo viên ngành giáo dục và đào tạo thành phố cũng như khơi gợi niềm tự hào, trách nhiệm của mỗi người dân thành phố Cảng đối với sự nghiệp “trồng người”.
Hành trình ấy cũng khẳng định một chân lý: giáo dục luôn là nền tảng vững chắc để xây dựng và phát triển một thành phố năng động, sáng tạo, hội nhập mạnh mẽ cùng đất nước.
BÙI HẠNH
