Hậu quả công trình thủy lợi thiếu kết nối

Ngập úng cục bộ

Do ảnh hưởng của đợt mưa bão số 4, những ngày qua, gần 20 ha hoa, cây cảnh của các hộ dân tổ dân phố Minh Kha (phường An Hải) bị ngập úng cục bộ, việc tiêu nước gặp khó khăn, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Nguyên nhân do chưa phát huy tính kết nối giữa các công trình thủy lợi do địa phương quản lý với các công trình thủy lợi do Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi An Hải quản lý. Do vậy, các khu vực bị ngập úng tại các chân ruộng cánh đồng Minh Kha và trên các tuyến kênh nội đồng do phường An Hải quản lý tiêu thoát rất chậm ra tuyến kênh trục An Kim Hải nhánh 2 để tiêu nước ra sông Lạch Tray.

Tương tự, tại tổ dân phố Kiều Đông cũng có hơn 3 ha đào, quất, rau màu bị ngập úng cục bộ, song việc tiêu nước rất chậm và gặp nhiều khó khăn do cống tiêu nước tại khu vực cánh đồng thôn Tiên Sa trước đây kết nối với tuyến kênh trục Đăng Quốc Hồng bị ách tắc.

Tại các hệ thống thủy lợi Đa Độ, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên, việc vận hành, tiêu thoát nước tại các khu vực xảy ra ngập úng cục bộ giữa các công trình thủy lợi do các địa phương quản lý với những công trình thủy lợi do các công ty thủy lợi quản lý chưa đồng bộ, hiệu quả.

Ông Đồng Văn Đức, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ thông tin, thời gian qua, khi xảy ra mưa bão, một số khu vực thuộc hệ thống thủy lợi Đa Độ như các xã Kiến Minh, An Lão, Nghị Dương, An Quang, An Khánh… xảy ra ngập úng cục bộ, nhưng việc tiêu thoát nước tại những khu vực này tới các tuyến kênh trục trên địa bàn do công ty quản lý cũng gặp nhiều khó khăn. Có thời điểm mực nước trên các tuyến kênh trục do công ty quản lý thấp, song các khu vực ngập úng cục bộ tại một số địa phương tiêu thoát rất chậm ra các kênh trục của công ty.

Theo đại diện các công ty thủy lợi, nguyên nhân chính dẫn đến việc tiêu thoát nước tại các công trình thủy lợi do các địa phương quản lý chưa phát huy tác dụng tích cực, chủ yếu do hệ thống công trình thủy lợi tại các địa phương nông đầy, ách tắc, lâu ngày không được nạo vét. Một số khu vực hệ thống kênh mương bị chia cắt bởi các dự án; một số tuyến kênh bị thu hẹp dòng chảy do thực hiện các dự án giao thông nên việc lưu thoát nước gặp trở ngại.

Nạo vét công trình thuỷ lợi cấp xã, kết nối với kênh chính

Theo Chi cục Quản lý tài nguyên nước và Phòng chống thiên tai thành phố, hiện toàn thành phố có hơn 5.181 công trình thủy lợi, gồm: trạm bơm điện, cống dưới đê, kênh, hồ, đập tại 6 hệ thống thủy lợi: Hải Dương, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên, Đa Độ được giao cho các công ty khai thác công trình thủy lợi quản lý, vận hành. Những công trình thủy lợi nội đồng, kênh liên xã với hàng chục nghìn tuyến được giao cấp xã quản lý.

Để phát huy công năng sử dụng, quản lý hiệu quả các công trình hiện có, UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các địa phương, đơn vị khai thác công trình thủy lợi, tổ chức có liên quan chủ động lập phương án ứng phó với thiên tai, phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp; kế hoạch trữ nước, xả nước hồ trong mùa mưa, lũ và tổ chức vận hành theo đúng quy trình. Thường xuyên kiểm tra, phối hợp các phòng, đơn vị, các tổ chức, cá nhân liên quan thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa thủy lợi.

Thường xuyên kiểm tra, đánh giá an toàn các công trình thủy lợi để quản lý vận hành từ công trình đầu mối đến công trình mặt ruộng được hiệu quả. Duy tu, bảo dưỡng các công trình, kịp thời sửa chữa, vận hành hiệu quả đáp ứng sản xuất nông nghiệp, phòng chống thiên tai.

Đối với các công trình thủy lợi do địa phương quản lý, hằng năm, thành phố cũng đầu tư bằng nguồn vốn thủy lợi nội đồng. Song, do nguồn lực hạn chế, việc đầu tư chưa theo kịp sự phát triển sản xuất.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Thủy Nguyên đề nghị, thời gian tới, thành phố tiếp tục quan tâm tăng nguồn lực đầu tư cải tạo, nạo vét các công trình thủy lợi do các địa phương đang quản lý. Quan tâm đầu tư các công trình thủy lợi đầu mối có tác dụng kết nối, dẫn dắt, lan tỏa trong khu vực để thực hiện tốt nhiệm vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh và phòng chống thiên tai.