Hãy để trẻ có kỳ nghỉ hè đúng nghĩa

Mùa hè là dịp để học sinh được nghỉ ngơi, vui chơi sau một năm học tập căng thẳng ở trường.

Kỳ học thứ ba?

Năm học vừa khép lại, nhiều gia đình đã bắt đầu tìm kiếm các lớp học cho con. Từ tiếng Anh, toán tư duy, luyện chữ đẹp, kỹ năng mềm đến các lớp ôn tập trước năm học mới, hoạt động này trở nên sôi động ngay từ đầu tháng 6.

Chị Nguyễn Thị Mai có hai con đang học tiểu học tại phường Hải An cho biết, do vợ chồng đi làm cả ngày, không có người hỗ trợ trông con nên việc tìm môi trường sinh hoạt cho các cháu trong dịp hè là cần thiết. Gia đình dự định đăng ký một số lớp học kết hợp gửi con tại nhà giáo viên quen biết để thuận tiện trông nom.

Thực tế này cũng diễn ra ở nhiều gia đình. Trên các diễn đàn mạng xã hội như Facebook, Zalo, các lớp học hè, ôn tập kiến thức văn hóa, tiếng Anh, luyện chữ đẹp… được đăng tải khá sôi động.

Đơn cử, trên trang Facebook “Hội phụ huynh Hải Phòng” với gần 10.000 thành viên, từ giữa tháng 5 đến nay mỗi ngày có hàng chục bài đăng tìm kiếm và giới thiệu các lớp học hè cho trẻ, từ kèm toán, tiếng Việt, tiếng Anh đến luyện chữ đẹp, lớp tiền tiểu học.

Nhu cầu có nơi an toàn để trẻ sinh hoạt trong dịp hè là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại tâm lý tận dụng ba tháng nghỉ hè để con học thêm kiến thức, học trước chương trình hoặc bồi dưỡng nhiều kỹ năng cùng lúc với mong muốn không bị tụt lại phía sau.

Hệ quả là không ít học sinh vừa rời ghế nhà trường đã tiếp tục bước vào những thời khóa biểu dày đặc. Buổi sáng học văn hóa, buổi chiều học năng khiếu, buổi tối học ngoại ngữ. Khoảng thời gian lẽ ra để nghỉ ngơi lại trở thành sự kéo dài của áp lực học tập.

Tạo sân chơi bổ ích, thiết thực

Theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, trẻ em cần được nghỉ ngơi sau một năm học tập với cường độ cao. Kỳ nghỉ hè không đơn thuần là khoảng thời gian "trống" giữa hai năm học mà là cơ hội để trẻ phục hồi năng lượng, phát triển kỹ năng xã hội, rèn luyện thể chất và khám phá những sở thích riêng.

Tiến sỹ tâm lý Đoàn Minh Tỵ, nguyên Trưởng Khoa Tâm lý giáo dục, Trường Đại học Hải Phòng nhận định, việc bắt trẻ đi học thêm quá nhiều trong dịp hè dễ dẫn đến trẻ có tâm lý chán học, sợ đi học, ngại đến trường.

Việc học sau này sẽ không còn là niềm vui mà trở thành gánh nặng với các con, thậm chí dẫn đến tình trạng trẻ bị lo âu, trầm cảm vì phải học quá nhiều.

Vì vậy, nghỉ hè là khoảng thời gian quan trọng giúp các em cân bằng tâm lý, vui chơi để phát triển toàn diện.

Do đó, với gia đình bận rộn, không có nhiều thời gian bên con, cha mẹ có thể xem xét lựa chọn các khóa học kỹ năng hay trại hè do nhà trường hoặc tổ chức uy tín tổ chức thay vì đăng ký cho con các lớp học văn hóa.

Tuy nhiên, để phát huy giá trị trại hè, không để học sinh bị áp lực trước các khóa học năng khiếu… cha mẹ căn cứ vào lứa tuổi, tâm lý, năng lực, sở thích của con để lựa chọn phù hợp, không nên đăng ký theo trào lưu lại gây phản tác dụng cho con trẻ.

Để tạo sân chơi cho trẻ trong dịp hè, hằng năm, mỗi dịp kết thúc năm học, 100% Thành Đoàn và Đoàn Thanh niên các địa phương đều triển khai nội dung bàn giao và tiếp nhận các em thiếu nhi, đội viên về sinh hoạt hè tại địa phương với nhiều hoạt động thiết thực.

Bí thư Đoàn Thanh niên phường Đồ Sơn Lê Quang Đức cho biết, thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo hè phường, các hoạt động hè năm 2026 được triển khai đồng bộ từ ngày 1/6 đến ngày 31/8 với mục tiêu tạo môi trường vui chơi, rèn luyện an toàn, lành mạnh cho thanh, thiếu nhi.

Trong đó, Đoàn Thanh niên phường phối hợp các trường học, tổ dân phố và các đơn vị liên quan duy trì, phát triển nhiều câu lạc bộ năng khiếu, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao như múa, hát, bóng đá, cầu lông, cờ vua; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động khuyến đọc, xây dựng văn hóa đọc trong thiếu nhi.

Bên cạnh đó, nhiều chương trình trang bị kỹ năng sống thiết thực cũng được tổ chức, như tập huấn phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước; dạy bơi; kỹ năng tự bảo vệ bản thân; phòng tránh bạo lực và các nguy cơ xâm hại trẻ em.

“Chúng tôi mong muốn mỗi em nhỏ đều có cơ hội tham gia các hoạt động phù hợp với sở thích, năng lực của mình, để mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi mà còn là dịp rèn luyện kỹ năng, phát triển toàn diện. Đoàn Thanh niên phường sẽ tiếp tục đa dạng hóa các sân chơi, thu hút đông đảo thanh, thiếu nhi tham gia, góp phần mang đến cho các em một mùa hè thực sự bổ ích, an toàn và giàu trải nghiệm”, anh Đức nhấn mạnh.

Nhiều trường học cũng chủ động mở các câu lạc bộ bơi lội, thể thao, nghệ thuật, trải nghiệm STEM nhằm tạo thêm sân chơi cho học sinh ngay trong môi trường quen thuộc. Đây là những mô hình giúp trẻ vừa được vui chơi, vận động, vừa phát triển năng khiếu và kỹ năng sống.

Tuy nhiên, để các hoạt động này thực sự hấp dẫn và thu hút trẻ em tham gia, vẫn cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, không gian vui chơi công cộng, đặc biệt tại khu vực ngoại thành và nông thôn. Khi có nhiều lựa chọn lành mạnh, bổ ích, áp lực tìm kiếm các lớp học văn hóa trong dịp hè cũng sẽ giảm bớt.

Mùa hè chỉ kéo dài vài tháng, nhưng những ký ức tuổi thơ có thể theo các em suốt cuộc đời. Một mùa hè với tiếng cười trên sân bóng, những buổi đọc sách, học bơi, tham gia hoạt động cộng đồng hay đơn giản là thời gian vui chơi bên gia đình đôi khi có giá trị hơn nhiều giờ học thêm nối tiếp nhau.

Để mùa hè không trở thành “học kỳ thứ ba”, cần bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức của người lớn. Bởi điều trẻ em cần không phải là một lịch học dày đặc hơn, mà là cơ hội được lớn lên tự nhiên, khỏe mạnh và hạnh phúc trong những ngày hè đúng nghĩa.