Hè 2023, nắng nóng gay gắt hơn, ít mưa bão

Người tham gia giao thông tránh nắng khi chờ đợi đèn đỏ trên đường Trần Nguyên Hãn. Ảnh: Minh Trí

- Đề nghị ông cho biết dự báo chung về tình hình thời tiết mùa hè năm nay ở Hải Phòng? So với những năm trước, thời tiết mùa hè năm nay có gì đáng chú ý?

- Hiện tượng ENSO đang chuyển sang El Nino. Tuy nhiên, năm nay, số ngày nắng nóng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và gay gắt hơn so với cùng thời kỳ năm 2022. Nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn khoảng từ 0,5-1,0 độ C so với trung bình nhiều năm. Trong điều kiện El Nino, ở phần lớn các vùng trong cả nước, nhiệt độ trung bình các tháng có xu thế cao hơn bình thường; khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối. Năm nay, chúng tôi dự báo nắng nóng sẽ diễn ra từ tháng 5 đến nửa đầu tháng 7 ở Hải Phòng. Đáng chú ý, nắng nóng năm nay gay gắt hơn, kéo dài hơn năm 2022. Thậm chí, các đợt nắng nóng có thể kéo dài lên 7 ngày. Trong mỗi đợt, nhiệt độ cao nhất ở Hải Phòng khoảng 37 - 38 độ C. Điều đáng lưu ý là El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước với mức phổ biến từ 25 đến 50%. Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt trong các tháng mùa khô năm 2023. Do đó, Hải Phòng cần đề phòng tình trạng ít mưa dẫn đến gia tăng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2024.

Về mưa bão: Năm nay hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều nhưng tập trung nhiều vào giữa mùa, tính chất dị thường hơn, cả về cường độ và quỹ đạo. Bão và áp thấp nhiệt đới đổ bộ hoặc ảnh hưởng trực tiếp vào Hải Phòng được dự báo có khoảng từ 1-2 cơn.

- Nguyên nhân nào dẫn đến tình hình thời tiết cực đoan như vậy, thưa ông?

- Do trạng thái đại dương - khí quyển (ENSO) đang chuyển sang El Nino, các hoạt động của áp thấp nóng phía tây sớm hơn mọi năm. Sau 3 năm ảnh hưởng của La Nina gây mưa lũ lớn, ENSO hiện đang chuyển sang hiện tượng El Nino và duy trì đến năm 2024.

“El Nino” là từ được dùng để chỉ hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và Đông Thái Bình Dương, kéo dài 8 - 12 tháng, hoặc lâu hơn, thường xuất hiện 3 - 4 năm 1 lần, song cũng có khi dày hơn hoặc thưa hơn.

- Trước tình hình thời tiết được dự báo có nhiều bất lợi như vậy, ông có khuyến cáo hay lưu ý gì với người dân?

- Với sự xuất hiện của hiện tượng El Nino, chúng ta cần rà soát đánh giá nhu cầu dùng nước cho sản xuất và sinh hoạt để có điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp, nhất là đối với các khu có hoạt động phát triển du lịch lớn trong những tháng mùa khô 2023. Các hồ chứa cũng cần xem xét có điều chỉnh kế hoạch vận hành, sản xuẩt để ứng phó với nguy cơ thâm hụt lượng mưa trong điều kiện El Nino. Bên cạnh ứng phó với tình hình thiếu nước, khô hạn trong điều kiện El Nino thì chúng ta cũng không được mất cảnh giác với khả năng xảy ra mưa lũ bất thường như đã từng xảy ra trong những năm El Nino trước đây. Nắng nóng khiến nhu cầu sử dụng điện của người dân tăng cao nên có nhiều nguy cơ cháy nổ và hỏa hoạn xảy ra ở khu vực dân cư; nguy cơ cao cháy rừng ở các khu vực có khô hạn và nắng nóng kéo dài. Ngoài ra, nắng nóng còn kèm theo tia cực tím cao, nguy hiểm cho cơ thể, gây ra tình trạng ung thư da, mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ và tia UV cao. Do vậy, người dân cần hạn chế tham gia giao thông, lao động ngoài trời vào thời điểm từ 11 - 16 giờ hàng ngày, đồng thời cần bổ sung đủ nước uống và có chế độ dinh dưỡng hợp lý để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Cùng với những lưu ý cần thiết để chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ, người dân cũng cần có trách nhiệm trong việc chung tay giảm thiểu những tác động tiêu cực tới môi trường, bầu khí quyển bằng cách chọn các sản phẩm tái sử dụng thay vì dùng một lần, hạn chế sử dụng túi nilon,trồng cây xanh và bảo vệ tài nguyên rừng, tiết kiệm điện.

- Trân trọng cảm ơn ông!