(HPĐT)- Cách đây 5 năm, do thi trượt tốt nghiệp THPT, chị H. T. N. ở xã Phù Ninh (huyện Thủy Nguyên) quyết định đi làm. Tuy nhiên, hồ sơ xin việc phải có bằng tốt nghiệp THPT nên chị N. mượn bằng tốt nghiệp của người quen để hoàn thiện hồ sơ do chị chưa đủ tuổi đi làm. Mọi chuyện vẫn “êm đẹp” đến khi chị N. bị tai nạn, nhưng không được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả bởi thông tin trên chứng minh nhân dân và thẻ BHYT không trùng khớp.
Không chỉ mượn bằng tốt nghiệp, có trường hợp còn mượn chứng minh nhân dân, mượn tên, thậm chí mượn toàn bộ giấy tờ… của người khác để đi xin việc. Người “mượn danh” đã thiệt nhưng người cho mượn cũng gặp không ít rắc rối. Bởi nếu sổ bảo hiểm xã hội bị trùng tên, địa chỉ, trùng số năm đóng bảo hiểm thì sẽ không được chốt sổ và các thủ tục giải quyết rất phức tạp.
Việc người lao động (NLĐ) mượn hồ sơ tư pháp của người khác để tham gia ứng tuyển và tham gia BHXH là vi phạm khoản 1, Điều 137 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo Bộ luật Lao động, việc mượn tên, bằng cấp của người khác để đi làm là hành vi gian dối, không trung thực. Dù NLĐ được hưởng lương, thưởng đều đặn hằng tháng, hằng năm nhưng khi có sự cố xảy ra, họ mất hết quyền lợi về BHXH, BHYT, trợ cấp thất nghiệp… Nguyên nhân của tình trạng trên là hiểu biết của NLĐ còn hạn chế, mặt khác, trong quá trình tuyển dụng, đơn vị sử dụng lao động không kiểm tra, đối chiếu, rà soát kỹ hồ sơ. Lợi dụng những thiếu sót này của NLĐ, một số doanh nghiệp trốn đóng BHXH, BHYT, khiến NLĐ “thiệt đơn, thiệt kép”.
Nhằm ngăn chặn, hạn chế tình trạng này, trước hết, doanh nghiệp, ngành BHXH cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức, hiểu biết của NLĐ về việc làm gây nhiều hệ lụy nói trên. Về phía NLĐ, cần chủ động khai báo thông tin cá nhân trung thực theo các giấy tờ tùy thân để hoàn chỉnh thông tin trên sổ BHXH, thẻ BHYT. Đối với đơn vị sử dụng lao động, khi tuyển dụng, tiếp nhận hồ sơ của NLĐ, cần kiểm tra, đối chiếu, rà soát thông tin của NLĐ chặt chẽ; kịp thời báo tăng lao động với cơ quan BHXH để chủ động phát hiện những sai sót, trùng lắp trong thông tin. Nếu doanh nghiệp phát hiện NLĐ đang mượn hồ sơ của người khác thì hướng dẫn bổ sung, điều chỉnh lại hồ sơ theo đúng thông tin cá nhân của NLĐ. Doanh nghiệp liên hệ cơ quan BHXH nơi đang đóng BHXH để được hướng dẫn trình tự, thủ tục điều chỉnh. Trường hợp NLĐ cho người khác mượn hồ sơ để làm việc tại tỉnh, thành phố khác, doanh nghiệp yêu cầu NLĐ liên hệ người mượn hồ sơ bổ sung, điều chỉnh lại thông tin cá nhân đúng của người đó tại doanh nghiệp đang làm việc./.
tư an
