Hệ thống cảng cá, bến cá không đáp ứng được tàu, thuyền neo đậu: Tăng chi phí sản xuất, nguy cơ tai nạn

Cảng cá Tây Nam đảo Bạch Long Vỹ hiện bị sa bồi, tàu thuyền ra vào khó khăn. 

Ban quản lý cảng cá, bến cá (Sở NN- PTNT) cho biết, các cảng cá, bến cá trên địa bàn thành phố được xây dựng theo quy hoạch và thiết kế cũ, chỉ phù hợp cho tàu cá đến 600 CV ra vào. Thế nhưng từ khi Hải Phòng và cả nước thực hiện Nghị định 67 của Chính phủ, hàng loạt tàu cá vỏ thép, công suất lớn được đóng mới và đưa vào khai thác, các cảng cá, bến cá vô tình trở thành “lực cản” đối với tàu lớn. Tàu cá vỏ thép đóng theo cơ chế của Nghị định 67 phần lớn có công suất máy trên 600 CV, có chiếc lên đến 1.000 CV, nên “tắc” trước cửa bến, không thể vào được. Phải chờ những ngày nước to, vừa đi lò dò, vừa kết hợp kéo mới có thể vào được bến. Điều này đặc biệt nguy hiểm nếu gặp những ngày thời tiết không thuận lợi, sóng to, gió lớn, tàu không thể vào cảng tránh trú. Tàu không cập được cảng, ngư dân phải tổ chức chuyển tải hàng hóa dẫn đến tăng chi phí sản xuất. Ông Nguyễn Văn Hậu, Phó trưởng phòng NN-PTNT huyện Thủy Nguyên thông tin: “Bến cá Mắt Rồng (xã Lập Lễ) được thiết kế cho tàu công suất tối đa 400CV ra vào. Xã Lập Lễ có 70 chiếc tàu, công suất từ 400 đến 1000 CV, không thể ra vào bến ngày nước cạn, phải neo đậu ở cửa sông Ruột Lợn, gây khó khăn cho quản lý. Có thời điểm tàu cá của ngư dân về cập bến gặp sự cố chân vịt cong vênh hoặc gãy bánh lái, phải sửa chữa dài ngày, gây thiệt hại lớn về kinh tế”.

Thực tế, ngay cả những tàu đúng công suất thiết kế, nay cũng không thể “thoải mái” ra vào cảng. Bến cá Mắt Rồng tuy được thiết kế cho phép tàu đến 400 CV ra vào, nhưng thực tế tàu từ 300-400 CV ra vào rất khó khăn do luồng vào bị sa bồi, nếu thủy triều xuống là tàu mắc cạn. Bến cá Vinh Quang (huyện Tiên Lãng) khi thủy triều xuống thấp, hàng trăm tàu, thuyền của ngư dân đều “mắc cạn” ngoài cửa sông Văn Úc. Tại bến cá Vạn Hương (Đồ Sơn), tình trạng còn “bi đát” hơn. Quy hoạch không được thay đổi, việc nâng cấp cải tạo luồng chậm đổi mới, tác động của dòng chảy lại biến động thường xuyên, liên tục, nhưng chưa kịp thời có giải pháp ứng phó, nên có thời điểm mực nước chỉ đạt 0,3 m, tàu thuyền không thể về neo đậu tại bến, đành phải neo ngoài cửa biển, cho dù nguy cơ sóng to, gió lớn, tai nạn rình rập.

Sớm điều chỉnh quy hoạch, thiết kế phù hợp

Khai thác thủy sản là ngành nghề đặc thù, yêu cầu phải có phương tiện và cơ sở hạ tầng đồng bộ. Trong thời gian qua, ngư dân Hải Phòng đóng mới hàng trăm tàu đánh cá lớn, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lợi biển và tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước. Thế nhưng, những khó khăn về quy hoạch, nâng cấp cảng, bến cá đang là một “lực cản” lớn đối với nghề cá Hải Phòng. Do đó, để gỡ khó cho nghề cá Hải Phòng, việc cải tạo, nâng cấp bến phải song hành cùng với quá trình đổi mới quy hoạch, thiết kế cảng cá đối với từng địa phương, từng vị trí.

Theo các ngành chức năng, trước mắt, thành phố tạo điều kiện đầu tư kinh phí để cải tạo tạm thời các bến cá đang hoạt động trên địa bàn đạt chuẩn để bảo đảm các tàu cá đúng công suất thiết kế ra vào thuận lợi. Qua đó, dựa vào thủy triều và các điều kiện về luồng có thể hỗ trợ được tàu lớn hơn ra vào. Cùng với đó là hoàn thiện các điều kiện khác ở cảng như: cọc, bích neo, phao tiêu báo hiệu, hệ thống phòng cháy chữa cháy…để tạo thuận lợi cho các tàu vào cảng neo đậu. Đối với một số dự án xây dựng cảng cá, bến cá cần đẩy nhanh tiến độ, sớm bàn giao đưa vào sử dụng như: khu neo đậu tránh trú bão Trân Châu (huyện Cát Hải), cảng cá Tây Bắc đảo Bạch Long Vỹ, khu neo đậu tránh trú bão bến cá Đông Xuân (xã Phả Lễ, huyện Thủy Nguyên)…

Trong quá trình vươn ra biển xa khai thác hải sản, tàu công suất lớn ngày càng xuất hiện nhiều, dần thay thế cho những con tàu nhỏ, do vậy thiết kế, quy hoạch hệ thống bến cá hiện nay không còn phù hợp. Quy hoạch lại và điều chỉnh thiết kế là yêu cầu cấp thiết. Thành phố cần kiến nghị với Bộ NN-PTNT sớm nghiên cứu, điều chỉnh các tiêu chí cảng cá theo hướng hiện đại, bến cá, khu neo đậu tránh trú bão. Mặt khác, cần có quy chuẩn thiết kế chung để xây dựng cảng cá, bến cá phù hợp với yêu cầu hiện nay, thay thế dần các thiết kế cũ, giúp ngư dân yên tâm bám biển sản xuất.