Va vấp cuộc đời
 |
| Anh Mai có “hoa tay” trong nghề cơ khí. |
Năm lần bảy lượt hẹn qua điện thoại, mới gặp được anh Mai ở xưởng cơ khí Hữu Mai nằm trên tỉnh lộ 359, gần bến Phà Rừng. Những lần hẹn trước, khi thì anh đang ở Móng Cái, Quảng Yên (Quảng Ninh), lúc ở Bắc Giang, Bắc Ninh… để làm công trình. Xưởng cơ khí của anh có 8 lao động thường xuyên, trong đó chủ yếu là những người từng sa vào ma túy và cai nghiện thành công. Họ sản xuất sản phẩm cơ khí xây dựng như cửa nhôm kính, sắt, inox… phục vụ các công trình xây dựng dân dụng (nhà ở, nhà xưởng…). Để có cơ sở sản xuất rộng 100 m2 với đủ máy móc này là cả quá trình gây dựng, kiên trì gom góp từng chút của chủ nhân.
Anh Mai kể, năm 1994, trong thời gian đi làm thuê nghề cơ khí ở Cẩm Phả (Quảng Ninh), một trong những “điểm nóng” ma túy thời bấy giờ, anh bắt đầu biết đến ma túy. Khi đó, truyền thông về phòng, chống ma túy chưa mạnh như bây giờ, không ít thanh niên dùng ma túy như trò vui và thể hiện đẳng cấp… Anh nghiện lúc nào không hay, sau đó đi cai ở nhiều cơ sở không thành công. Năm 2009, tài sản của gia đình “đội nón ra đi”, sức khỏe kiệt quệ, anh xin đi cai nghiện tự nguyện ở Trung tâm Giáo dục – Lao động Xã hội Hải Phòng. Với quyết tâm của bản thân cùng sự giúp đỡ của cán bộ Trung tâm, hai năm sau, anh dứt bỏ hẳn ma túy và học nghề cơ khí.
Phấn khởi vì cai nghiện thành công nhưng khi trở về, khó khăn chồng chất đang chờ đợi. Anh Mai cho biết: “Ra khỏi Trung tâm, tôi thấy hẫng hụt. Sự kỳ thị của mọi người chung quanh vô cùng nặng nề. Những lời dị nghị, những ánh mắt hắt hủi, hành động xa lánh… Cảm giác mặc cảm luôn luôn ăn sâu trong bản thân. Suốt một năm sau khi cai nghiện, tôi không làm được gì ra hồn. Đã mang tiếng là “thằng nghiện”, cai xong vẫn rất khó xin được việc làm. Tôi làm thuê khắp nơi, từ bốc vác, xe ôm… Trong khi đó lại có quá nhiều cám dỗ vây quanh, lôi kéo mình quay lại con đường nghiện ngập. Khi tình cờ nhìn thấy bơm kim tiêm ven đường, tôi vẫn thấy rùng mình”.
Ánh sáng cuối con đường
Nhiều lúc tưởng như gục ngã trước kỳ thị của xã hội, sự cám dỗ của ma túy, anh Mai may mắn tham gia Câu lạc bộ “Kết nối thành công”. Đây là tổ chức được thành lập từ ý tưởng của Trung tâm Giáo dục - Lao động Xã hội Hải Phòng, tập hợp những người cai nghiện thành công, hỗ trợ nhau phòng chống tái nghiện, phát triển kinh tế. Biết anh Mai có nghề cơ khí, nhưng gia đình khó khăn, Câu lạc bộ hỗ trợ anh mở xưởng cơ khí.
“Mới đầu dựng xưởng, nhiều lời ong tiếng ve chung quanh. Để xem trụ được mấy hôm? Ba, bảy, hai mốt ngày lại thành nơi tụ tập của bọn nghiện thôi”. Miệng thế gian là áp lực lớn, nhưng trở ngại lớn nhất đối với tôi khi đó là kiếm được việc làm, ai tin tưởng thuê làm sản phẩm, công trình? Những ngày đầu mở xưởng, tôi chỉ biết “cắm sào đứng đợi”, cũng không dám đi liên hệ việc làm vì quá mặc cảm. Nhưng may mắn có người tin tôi, đề nghị làm một số sản phẩm cơ khí cho công trình xây dựng” – anh Mai giãi bày.
Niềm vui chưa kịp cảm nhận, nỗi lo về vốn ấp đến. Trước hết là các loại máy móc cơ khí, nào máy hàn hơi, hàn điện, máy làm inox, nhôm… Không ai tin tưởng cho vay tiền, không nơi nào hỗ trợ, anh phải vừa làm vừa sắm dần. Cái khó nữa tiền mua vật tư để làm sản phẩm, công trình. Thông thường, khách hàng tạm ứng ít nhất nửa tiền mua vật tư cho thợ làm, nhưng anh chỉ được khách ứng chút vốn tượng trưng, số còn lại “để làm tin” đến khi hoàn thiện công trình mới được thanh toán. Anh không đủ vốn nên phải chia sẻ với nhiều đối tác khác, vì thế, thu nhập không thể bằng người làm cùng khối lượng công việc.
Chấp nhận thiệt thòi, anh Mai động viên và cùng các anh em trong xưởng làm việc hết sức mình, tạo ra những sản phẩm tốt. Uy tín của xưởng Hữu Mai ngày càng vươn xa. Đến nay, xưởng có những đơn hàng trị giá hàng trăm triệu đồng, mạng lưới khách hàng vươn ra nhiều tỉnh, thành phố lân cận. Ngôi nhà dột nát của gia đình anh trước đây được thay thế bằng ngôi nhà 2 tầng khang trang, cuộc sống cũng đàng hoàng hơn.
Lợi nhuận của xưởng chưa phải là lớn, nhưng điều quan trọng là tạo được việc làm ổn định cho những anh em sau cai nghiện, với thu nhập 6-8 triệu đồng/người/tháng. Anh Mai cho biết, tiếp tục nhận những người sau cai nghiện vào làm việc tại xưởng cơ khí của mình. Anh cũng có thể đứng ra bảo lãnh, xin việc cho một số anh em ở những cơ sở sản xuất của bạn bè.
Anh Nguyễn Văn Lâm, Chủ nhiệm Câu lạc bộ “Kết nối thành công” cho biết, xưởng cơ khí của anh Đoàn Hữu Mai là mô hình làm ăn kinh tế nổi bật của Câu lạc bộ. Xưởng giúp đỡ được nhiều học viên cai nghiện có việc làm ổn định trong bối cảnh họ rất khó kiếm việc làm. Tạo việc làm cho người sau cai nghiện có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với bản thân họ, giúp họ không tái nghiện, ổn định cuộc sống mà còn góp phần phòng chống tệ nạn ma túy, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội.
Hân Minh
