(HPĐT)- Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đang thu hút nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ mong muốn gia nhập, trong đó Anh, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) vừa chính thức nộp. 11 quốc gia thành viên của CPTPP đang cân nhắc kỹ lưỡng về quyết định mở rộng khu vực thương mại tự do này.
CPTPP đang khẳng định vai trò là một hiệp định thương mại hàng đầu. (Ảnh: Getty Images)
Hấp dẫn bởi chất lượng cao
Theo công bố của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) của Mỹ, các dữ liệu thương mại và đầu tư trong những năm gần đây cho thấy CPTPP là một hiệp định thương mại hàng đầu, tạo thuận lợi đáng kể trong xuất nhập khẩu hàng hóa và khai thác dòng vốn đầu tư. Trong đó, các “siêu sao” công nghệ Nhật Bản và Singapore đang có những bước tiến nhảy vọt trên con đường phát triển kinh tế kỹ thuật số. Bất chấp COVID-19, giao thương trong khu vực CPTPP phần lớn song hành dòng chảy thương mại của các thành viên với phần còn lại của thế giới. Đặc biệt, CPTPP còn được đánh giá rất thành công trong việc “xuất khẩu” các điều khoản tiêu chuẩn cao của mình sang các hiệp định thương mại khác. Đó chính là động lực để Trung Quốc chính thức nộp đơn xin gia nhập ngày 16-9 và Đài Loan (Trung Quốc) nộp đơn xin gia nhập ngày 22-9. Trước đó, Anh cũng nộp đơn xin gia nhập. Đây được đánh giá là những đơn xin gia nhập có chất lượng, bởi đây đều là các thành viên thuộc Tổ chức Thương mại quốc tế (WTO).
Tháng 2-2021, Anh nộp đơn xin gia nhập CPTPP sau khi chính thức rời Liên minh châu Âu (EU) vào năm ngoái. Khi nộp đơn xin gia nhập CPTPP, Anh hy vọng sẽ tạo ra địa vị tương xứng trong hoạt động thương mại thế giới với tư cách là nước xuất khẩu hàng tiêu dùng cao cấp và dịch vụ chuyên nghiệp. Theo Bộ trưởng Thương mại quốc tế Anh, Anne-Marie Trevelyan, đây là dấu mốc quan trọng trên con đường gia nhập CPTPP của Anh nhằm cho phép Anh tạo ra các mối liên kết chặt chẽ hơn với cả "những người bạn cũ" cũng như một số nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới. Việc tham gia CPTPP theo cấu trúc hiện nay có thể mang lại cho nền kinh tế Anh thêm khoảng 1,8 tỷ bảng Anh (tương đương 2,5 tỷ USD) trong dài hạn hoặc tương đương gần 0,1% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này giai đoạn trước đại dịch COVID-19.
Sự cân nhắc kỹ lưỡng
Việc các quốc gia và vùng lãnh thổ xin gia nhập CPTPP cần nhận được sự đồng thuận của tất cả các thành viên thông qua các cuộc đàm phán. Tuy mục tiêu ban đầu của CPTPP là luôn mở rộng, nhưng chưa bao giờ có sự nhất trí về việc mở rộng bao xa và nhanh như thế nào. Hy vọng được nhanh chóng gia nhập của nước Anh giờ đây có vẻ phức tạp hơn, vì bất kỳ quyết định nào ảnh hưởng đến London cũng sẽ ảnh hưởng đến Bắc Kinh. Trong khi đó, Trung Quốc đang phản đối việc gia nhập CPTPP của Đài Loan (Trung Quốc).
Theo các chuyên gia, việc Trung Quốc đệ đơn xin gia nhập CPTPP mang giá trị biểu tượng nhiều hơn, khả năng cao là Bắc Kinh sẽ không đáp ứng được các tiêu chuẩn cao do CPTPP đề ra, bởi Bắc Kinh "ưu ái" các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước. Bên cạnh đó, căng thẳng ngoại giao của Trung Quốc với một số quốc gia trong CPTPP sẽ ảnh hưởng đến khả năng gia nhập hiệp định này của Bắc Kinh. Cùng với đó, Mỹ, Hàn Quốc và Thái Lan đang quan sát quá trình đàm phán của các thành viên CPTPP với Anh, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) để quyết định có ra nhập hay không.
Có thể nói, CPTPP sẽ trở thành thỏa thuận thương mại lớn nhất hành tinh nếu Mỹ hoặc Trung Quốc tham gia, tuy nhiên việc đồng ý cũng mang nhiều tính rủi ro. Do đó, quyết định ít rủi ro nhất, cụ thể là tìm cách trì hoãn tất cả các đơn xin gia nhập trong một thời gian, có thể là lựa chọn có khả năng cao nhất./.
QUANG HUY (tổng hợp)Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được hình thành vào năm 2018, cam kết dỡ bỏ 95% các loại thuế quan giữa 11 quốc gia thành viên tham gia, bao gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam. Ước tính khu vực thương mại tự do này chiếm 13% GDP toàn cầu.
