“Bác sĩ của những người nghiện ma tuý”

Nơi anh Hiệp cứu sốc thường là vỉa hè, gầm cầu…
5 năm nay, nhiều người dân quanh khu vực đường tàu phố Trần Nguyên Hãn, Cầu Đất… quen với hình ảnh người thanh niên bị khuyết tật ở chân hành động nghĩa hiệp cứu người nghiện ma túy bị sốc thuốc. Đó là anh Hà Quang Hiệp. Người dân gọi anh bằng cái tên “Hiệp sĩ cứu sốc”. “Năm 2013, tôi tham gia đội cứu sốc của nhóm Vòng tay bè bạn. Khi ấy, tình trạng sốc ma tuý nhiều hơn bây giờ. Có ngày chúng tôi cứu đến 20 người, chưa kịp xong người này thì nơi khác đã gọi. Nếu nạn nhân bị sốc thuốc từ 2 giờ trở lên mà không được cứu chữa kịp thời sẽ dẫn tới ngừng tim, tử vong. Chúng tôi phải chạy đua với thời gian” - anh Hiệp kể.
Luôn mang theo bên người chiếc điện thoại di động và lọ thuốc chống sốc nalocxone, anh Hiệp không quản ngày đêm, nắng nóng hay mưa rét, mỗi khi nhận được tin báo ở đâu có người bị sốc ma tuý, anh lại nhanh chóng lên đường. Anh Hiệp cho biết, cứu sốc không đơn giản là tiêm thuốc chống sốc, ép tim, mà phải thực hiện quy trình nhanh chóng, chính xác. Trước hết, cần đánh giá người bị nạn có phải sốc thuốc hay cảm nắng (sốc thuốc mới cần tiêm thuốc chống sốc), trên cơ thể có vết chích mới không, quanh người có bơm kim tiêm không… Sau khi người bị nạn tỉnh táo, anh Hiệp chăm sóc, lau mồ hôi, quạt cho thoáng, uống nước... Rồi thăm hỏi, trò chuyện, giữ họ từ 1 đến 1,5 giờ đồng hồ để họ không tiếp tục sử dụng ma tuý; dặn dò không sử dụng ma tuý trong vòng 24 giờ sau bởi thuốc nalocxone tồn lưu trong cơ thể dễ khiến họ bị sốc kép. Anh Hiệp hưỡng dẫn một số kỹ năng tránh sốc ma tuý, vận động người nghiện đi điều trị nghiện ma tuý bằng methadone, xét nghiệm HIV…
“Hiệp sĩ” thầm lặng
Nơi anh Hiệp cứu sốc thường là các điểm nóng về ma túy của thành phố Cảng, như: đường tàu, gầm cầu, nghĩa trang, những nơi tối tăm bẩn thỉu… Với hàng trăm ca cứu sốc, anh Hiệp có những kỷ niệm không quên. Có lần, anh Hiệp cứu sốc cho hai người cùng lúc. Anh Hiệp kể: “Đó là năm 2014, khoảng 3 giờ sáng một đêm mưa dầm, rét đậm, tôi nhận được điện thoại của người dân ở gần đường tàu ngõ Muối (phố Cầu Đất) báo có 2 thanh niên bị sốc ma tuý. Tôi nhanh chóng đến nơi, thấy 3 người, trong đó 2 người nằm bất tỉnh trên đường, người còn lại hoảng hốt, run sợ. Tôi vừa ép tim cho một người, vừa hướng dẫn thanh niên kia ép tim người còn lại. Rồi lần lượt tiêm thuốc và liên tục ép tim cả hai người. Chừng 7-8 phút sau, cả hai tỉnh lại”.
Việc anh đưa nạn nhân về tận nhà hoặc cho tiền đi xe buýt, xe ôm về là chuyện cơm bữa, bởi họ thường bị mất hết tài sản trên người khi bất tỉnh. Có lần, anh bị chính người nghiện mà mình vừa cứu đánh vì ngờ lấy trộm tiền, điện thoại. Nhiều người tỉnh dậy bỏ đi thẳng, chẳng nói nổi lời cám ơn, thậm chí người nhà họ còn mắng anh té tát: “Sao không để nó chết đi cho rảnh nợ!”.
Từng là người nghiện nên anh Hiệp thấu hiểu nỗi khổ của họ. Nhớ lại những tháng năm tuổi trẻ tối tăm vì chìm đắm trong ma tuý, anh Hiệp kể, lúc nhỏ, một trận ốm khiến anh Hiệp bị bại liệt, chân trái bị khuyết tật. Mặc cảm vì hình thức của bản thân, ở tuổi 17, anh bị lôi kéo, lún sâu vào ma tuý. Rồi anh Hiệp nhiễm HIV trong lần dùng chung bơm kim tiêm với bạn nghiện. Sau hai lần thụ án tù, anh cứ cai nghiện rồi tái nghiện, thậm chí xích chân tay, tự chặt ngón tay để quyết tâm cai mà không thành công. Đến khi anh bị nổi hạch ở cổ, trung tâm cai nghiện trả về nhà chờ chết, anh mới nghĩ đến việc phải thay đổi cuộc đời mình. Năm 2012, sức khoẻ hồi phục cùng với sự động viên của gia đình, người thân và nhóm “Vòng tay bè bạn”, anh Hiệp đăng ký điều trị nghiện bằng methadone. Sau đó, anh tham gia nhóm tình nguyện viên cứu sốc, được đào tạo về cứu sốc và được cấp bơm kim tiêm, thuốc nalocxone... “Từng là người nghiện ma túy, từng chứng kiến không biết bao nhiêu con người bị ma túy lấy đi mạng sống, nhất là bản thân cũng từng từ cõi chết trở về nên việc tôi cứu những người cùng cảnh ngộ cũng không có gì khó hiểu. Tôi muốn nhiều người có cơ hội làm lại cuộc đời như tôi”- anh Hiệp chia sẻ.
Theo anh Hiệp, công việc giúp anh hiểu rõ hơn về giá trị cuộc sống. Mỗi khi cứu được người bị sốc thuốc, anh thấy lương tâm mình nhẹ nhõm, hạnh phúc, nhất là nhiều người nghe lời khuyên của anh từ bỏ ma túy.
Chia sẻ về “Hiệp sĩ cứu sốc”, chị Cao Thị Kim Giang, Phó trưởng nhóm “Vòng tay bè bạn” cho biết: “Từ khi Hiệp điều trị nghiện bằng methadone, tâm tính thay đổi hẳn, sống lương thiện nên được kết nạp vào nhóm. Mặc dù chỉ được hỗ trợ khoản kinh phí mang tính “động viên”, bản thân lại bị khuyết tật ở chân, đi lại khó khăn, nhưng anh rất nhiệt tình, chịu khó, luôn sẵn sàng lên đường cứu người”.
| Anh Hiệp là một trong 9 thành viên nòng cốt của nhóm “Vòng tay bè bạn”. Đây là tổ chức của những người sử dụng ma túy tại Hải Phòng, nhằm tiếp cận người nghiện ma túy, truyền thông giảm hại, chuyển gửi họ đến cơ sở điều trị methadone, điều trị HIV bằng thuốc ARV… Đơn vị điều phối hoạt động của nhóm là SCDI (Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng, thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam). |