Hiệu quả thực tiễn từ việc xã hội hóa đầu tư phòng học STEM

Hiệu quả thay đổi cách học, nghiên cứu của học sinh

Là những cơ sở giáo dục được Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trang bị phòng học STEM đạt chuẩn quốc tế, tích hợp các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật, robotics và chuyển đổi số, các trường: THPT Tứ Kỳ, THPT chuyên Trần Phú và THCS Lương Khánh Thiện (phường Phù Liễn) thêm điều kiện đổi mới hoạt động dạy và học, tăng cơ hội thực hành, trải nghiệm cho học sinh.

Tại Trường THPT Tứ Kỳ, phòng học STEM được khai thác trong cả dạy học chính khóa và hoạt động câu lạc bộ, đội nhóm. Theo thầy Nguyễn Văn Thành, giáo viên vật lý, phụ trách Câu lạc bộ Robotics, hệ thống thiết bị đáp ứng yêu cầu tổ chức các hoạt động học tập liên môn như vật lý, hóa học, sinh học, công nghệ. Buổi sáng, phòng phục vụ chương trình học chính khóa; buổi chiều dành cho học sinh tìm hiểu, lắp ráp và thực hành với thiết bị công nghệ.

Điều học sinh nhận được không chỉ là cơ hội tiếp cận thiết bị hiện đại mà còn là sự thay đổi trong cách học. Em Phạm Vũ Mai Phương, Trường THPT Tứ Kỳ cho biết, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua bài giảng, học sinh được trực tiếp làm việc nhóm, đề xuất ý tưởng, thiết kế, lắp ráp và kiểm tra sản phẩm. Những lỗi phát sinh trong quá trình thử nghiệm trở thành cơ hội để tìm nguyên nhân, điều chỉnh và hoàn thiện giải pháp. Qua đó, học sinh rèn tư duy logic, khả năng hợp tác và giải quyết vấn đề.

Nếu tại Trường THPT Tứ Kỳ, phòng STEM tạo điều kiện để học sinh vận dụng kiến thức vào thực hành, thì ở Trường THPT chuyên Trần Phú, không gian này được định hướng khai thác sâu cho nghiên cứu khoa học và phát triển năng lực học sinh năng khiếu. Việc được trực tiếp thực hiện ý tưởng, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm giúp học sinh tiếp cận phương pháp nghiên cứu, phát triển tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và từng bước làm chủ công nghệ. Đây cũng là cơ sở để nhà trường nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh có năng lực trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ.

Từ hoạt động thực hành, nghiên cứu ở bậc THPT, việc đưa STEM đến gần hơn với học sinh THCS có ý nghĩa tạo nền tảng từ sớm. Tại Trường THCS Lương Khánh Thiện (phường Phù Liễn), phòng học STEM mở rộng cơ hội để học sinh trực tiếp tiếp cận thiết bị, thực hành và khám phá kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Qua đó, tư duy khoa học, kỹ năng công nghệ và niềm say mê tìm tòi, sáng tạo được từng bước hình thành ngay từ bậc học cơ sở.

Sử dụng phòng học STEM đúng, hiệu quả

Đầu tư phòng học STEM hiện đại, đạt chuẩn quốc tế cần kinh phí hàng chục tỷ đồng. Vì vậy, khai thác và sử dụng hiệu quả thiết bị là yêu cầu quan trọng nhằm phát huy giá trị nguồn lực xã hội hóa.

Hiệu trưởng Trường THCS Lương Khánh Thiện Nguyễn Thị Tuyết Lan cho biết, nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục STEM dựa trên ba nội dung chính: dạy học chính khóa, hoạt động trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp, gắn với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Nhà trường kiện toàn đội ngũ phụ trách, phân công giáo viên có năng lực, xây dựng ngân hàng bài giảng và học liệu số. Đồng thời, tổ chức các tiết thực hành, câu lạc bộ và sân chơi STEM, Robotics phù hợp với học sinh đại trà và học sinh có năng khiếu.

Tại Trường THPT Tứ Kỳ, nhà trường xây dựng nội quy, quy trình vận hành phòng học STEM; phân công cán bộ phụ trách, tập huấn giáo viên các bộ môn sử dụng thiết bị và bố trí lịch đăng ký phòng học. Theo Phó Hiệu trưởng Bùi Việt Bắc, phòng STEM được sử dụng trong cả dạy học chính khóa và hoạt động câu lạc bộ, tạo điều kiện để học sinh thực hành, thiết kế mô hình, lập trình, ứng dụng IoT và phát triển các sản phẩm khoa học - công nghệ. Câu lạc bộ STEM của trường đã giành giải nhất, giải nhì tại sân chơi “Tài năng Robot thành phố Hải Phòng - ROBOTACON WRO 2026”.

Không chỉ tại ba trường được đầu tư phòng thực hành chuyên biệt, giáo dục STEM đang được ngành Giáo dục Hải Phòng thúc đẩy triển khai rộng khắp. Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, từ năm học 2025 - 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo ban hành đồng bộ các văn bản hướng dẫn chuyên môn, chỉ đạo tăng cường giáo dục khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học trong nhà trường.

Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng, đến nay, 100% trường THCS, THPT trên địa bàn thành phố đã triển khai giáo dục STEM. Riêng năm học 2025 - 2026, ba phòng thực hành STEM chuyên biệt tại Trường THPT chuyên Trần Phú, Trường THPT Tứ Kỳ và Trường THCS Lương Khánh Thiện đã phục vụ 975 học sinh, với 41 chủ đề và 79 tiết dạy liên môn.

Hiệu quả giáo dục STEM còn được thể hiện qua thành tích của học sinh Hải Phòng tại Sân chơi FIRST LEGO League Hong Kong Championship 2025 - 2026 tổ chức tại Trung Quốc, với chức vô địch. Bên cạnh đó, giáo viên thành phố cũng đạt các giải thưởng sáng tạo kỹ thuật cấp quốc gia với những sản phẩm ứng dụng công nghệ VR, AR và AI trong giảng dạy.

Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới giáo dục ngày càng cao, ngành giáo dục Hải Phòng mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội trong đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, chia sẻ tri thức và kinh nghiệm công nghệ. Sự chung tay này góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục STEM cho học sinh, tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ cho thành phố và đất nước.