(HPĐT)- Theo Nghị định số 45 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, có hiệu lực từ ngày 25-8-2022 tới đây, các hộ gia đình, cá nhân không phân loại rác thải rắn hoặc không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Tuy nhiên, thời điểm áp dụng chế tài xử phạt sẽ chỉ được thực hiện sau ngày 31- 12-2024, tạo thời gian cần thiết để hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn trong người dân, giúp chính sách dễ dàng đi vào đời sống.
Đoàn viên Trung đoàn 50 tham gia dọn dẹp vệ sinh môi trường tại phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn).
Hải Phòng là một trong những thành phố đi đầu cả nước về triển khai phân loại rác tại nguồn. Từ năm 2016, trong khuôn khổ Chương trình quy hoạch thúc đẩy tăng trưởng xanh giữa 2 thành phố Hải Phòng và Kitakyushu (Nhật Bản), cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia Nhật Bản về xử lý rác thải thành phân mùn vi sinh, thành phố giao Công ty Môi trường đô thị Hải Phòng phối hợp chuyên gia triển khai thực hiện chương trình tuyên truyền và thực hiện phân loại rác tại nguồn. Đến nay, thành phố có 101 mô hình phân loại rác tại nguồn được triển khai và duy trì đạt hiệu quả cao. Điển hình là quận Ngô Quyền thành lập, duy trì tốt các mô hình phân loại rác tại nguồn ở tất cả 12 phường trên địa bàn. Tại các quận Hải An, Hồng Bàng, Lê Chân và thị trấn An Dương cũng triển khai một số mô hình, được người dân đánh giá cao. Tuy nhiên, dù đi đầu thực hiện việc phân loại rác tại nguồn từ sớm, nhưng theo phản ánh của Công ty Môi trường đô thị và nhiều địa phương, việc nhân rộng mô hình này ra toàn thành phố gặp nhiều khó khăn. Thực tế cho thấy, để người dân phân loại chất thải rắn trong sinh hoạt có khả năng tái sử dụng, chất thải là thực phẩm là cả một vấn đề, còn không ít vướng mắc, khó khăn. Như nhà ở gia đình trong khu vực nội đô diện tích thường nhỏ hẹp, khó bố trí nhiều thùng đựng rác để phân loại tại nguồn; người dân chưa có thói quen làm việc này. Ngoài ra, phương tiện thu gom, vận chuyển chưa phù hợp với rác thải được phân loại; nhiều nơi vẫn áp dụng một phương pháp xử lý cho tất cả rác thải sinh hoạt được thu gom. Kinh phí thực hiện phân loại rác tại nguồn cao. Hoạt động chưa nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của chính quyền địa phương và thiếu chương trình truyền thông mang tính tổng thể về phân loại rác tại nguồn…
Việc “luật hóa” quy định tạo thuận lợi để triển khai mạnh hơn việc phân loại rác tại nguồn. Tuy nhiên, để thành công, nhiều chuyên gia môi trường cho rằng thành phố cần khắc phục sự thiếu đồng bộ trước đây. Theo lộ trình, việc phân loại rác tại nguồn và thu giá dịch vụ theo khối lượng hoặc thể tích chất thải phải được thực hiện chậm nhất là ngày 31-12-2024. Các địa phương cần thực hiện đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, hướng dẫn, tập huấn cho người dân, cán bộ thu gom, cán bộ giám sát về phân loại, thu gom rác tại nguồn thành các nhóm rác theo quy định, đồng thời dành nguồn tài chính đầy đủ để thực hiện hoạt động này thường xuyên, liên tục. Thúc đẩy xã hội hóa các hoạt động trong lĩnh vực này sẽ giúp thu hút các nhà đầu tư tham gia thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt với công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường. Việc cần quan tâm hơn nữa là từ thành phố đến các quận, huyện xây dựng, thực hiện cơ chế giám sát và chế tài đủ mạnh để sớm tạo và duy trì thói quen phân loại rác tại nguồn trong cộng đồng dân cư, thiết thực góp phần bảo vệ môi trường sống của mọi người./.
