(HPĐT)- Bị giảm gần 50% thu nhập, chi phí sinh hoạt tăng, số lao động đủ điều kiện được nhận trợ cấp ít ỏi... là những khó khăn phổ biến được đông đảo công nhân khu công nghiệp đang ở trọ nêu tại cuộc tọa đàm do Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng phối hợp Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh sáng (Light) tổ chức ngày 22-11. Thực trạng trên đòi hỏi các cấp công đoàn, chính quyền địa phương cần có sự quan tâm, giải pháp tháo gỡ kịp thời để bảo đảm đời sống lao động nhập cư.
Cán bộ Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng vận động chủ nhà trọ giảm giá phòng những tháng cuối năm 2020, giúp người lao động bớt gánh nặng kinh tế.
“Nghèo còn lắm cái eo”
Cả tháng nay, bữa cơm của gia đình anh Nguyễn Hữu Hưởng, công nhân Công ty TNHH Primzen Electronics Việt Nam (Khu công nghiệp Tràng Duệ) chỉ gồm 2 món: rau và đậu. Không giấu suy tư, anh Hưởng kể: “Các thành viên trong gia đình đều “thắt lưng buộc bụng” vì thu nhập hiện nay của 2 vợ chồng chỉ khoảng 10 triệu đồng/tháng, giảm quá nửa so với thời điểm trước khi xảy ra dịch COVID-19. Không làm thêm giờ, không được hỗ trợ xăng xe, bữa ăn ca, nhưng những chi phí sinh hoạt của gia đình tăng do phải trả tiền điện giá cao 4 nghìn đồng/kWh, 15 nghìn đồng/m3 nước sạch nên vợ chồng tôi loay hoay tìm việc làm thêm để duy trì cuộc sống”.
Theo số liệu của Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, hiện trên địa bàn thành phố có 145 nghìn lao động làm việc trong 13 khu, cụm công nghiệp, trong đó lao động ngoại tỉnh hơn 45 nghìn người. Cuộc sống của phần đông công nhân thuê trọ gặp khó khăn do dịch bệnh. Bà Nguyễn Hoàng Yến, Quản lý chương trình Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh sáng (Light) cho biết: “Theo số liệu điều tra xã hội học về đời sống của khoảng 1 nghìn công nhân làm việc tại các khu công nghiệp VSIP Hải Phòng, Nomura, Tràng Duệ và đang thuê trọ trên địa bàn thành phố vào tháng 10 -2020 cho thấy, do tác động của dịch COVID-19 nên hơn 40% số doanh nghiệp thu hẹp quy mô, giảm tiến độ sản xuất, số ngày công làm việc trung bình trong quý 2, quý 3 của người lao động dao động khoảng 17-22 ngày/tháng, với thời gian làm việc bình quân 6-8 tiếng/ngày. Thu nhập của người lao động giảm trung bình 40%-50%, trong khi, chi phí thuê nhà trọ, chi phí học tập, y tế... của gia đình công nhân có xu hướng tăng 20- 30% so với thời điểm trước khi xảy ra dịch bệnh. Thời gian làm việc ít, thu nhập thấp khiến công nhân thuê trọ, gia đình lao động nhập cư có nguy cơ mắc tệ nạn xã hội, bạo lực giới...
Khó khăn là vậy, song ít lao động làm việc trong các khu công nghiệp đủ điều kiện hưởng các chế độ hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Trưởng Phòng Việc làm, tiền lương, BHXH (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Phạm Văn Căng chia sẻ: “Trên địa bàn thành phố hiện có 16 doanh nghiệp, với hơn 2 nghìn công nhân được hưởng hỗ trợ theo Nghị quyết 32 của Chính phủ. Chủ yếu những doanh nghiệp không có quỹ lương, không đủ khả năng chi trả lương cho công nhân mới được hưởng trợ cấp. Với các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp liên doanh trong các khu công nghiệp vẫn duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, số lao động được nhận hỗ trợ không nhiều”.
Cần chăm lo từ nhiều phía
Theo khảo sát của Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng, từ đầu năm đến tháng 11-2020, chỉ có 4 doanh nghiệp thuộc khu công nghiệp ngừng hoạt động và giải thể, song dịch COVID-19 tác động diện rộng tới đời sống, việc làm của người lao động tại các khu công nghiệp. Khoảng 16 nghìn lao động ngoại tỉnh nghỉ chờ việc, giãn, hoãn việc làm do thực hiện giãn cách xã hội. Hơn 2.700 lao động bị mất việc, chấm dứt hợp đồng lao động trước hạn, nghỉ việc không lương... Trong khi, lao động nhập cư “gánh” thêm phí thuê nhà, phí sinh hoạt cao hơn, khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục công lập thấp hơn so với lao động bản địa. Do đó, không chỉ các cấp công đoàn, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần quan tâm nỗ lực hơn trong việc chăm lo, hỗ trợ lao động ngoại tỉnh, nhất là lao động thuê trọ ổn định cuộc sống.
Tại buổi tọa đàm, đối thoại với người lao động nhập cư diễn ra ngày 22-11, Phó chủ tịch UBND xã Tân Tiến (huyện An Dương) Trịnh Thị Hải Lý cho biết: “Trên địa bàn xã hiện có gần 2.600 lao động thuê trọ, tập trung ở gần 300 dãy nhà trọ thuộc làng Do Nha. Với mức độ đô thị hóa nhanh, lực lượng lao động nhập cư lớn, cơ sở vật chất như trường học, nơi sinh hoạt công cộng chưa đáp ứng nhu cầu của công nhân nhà trọ... Tuy nhiên, thời gian tới, UBND xã yêu cầu lực lượng công an tạo điều kiện thuận lợi để người lao động đăng ký, gia hạn sổ tạm trú; thường xuyên tuần tra, tăng cường phát hiện, ngăn ngừa tệ nạn cờ bạc, trộm cắp, tín dụng đen; bảo đảm an ninh khu nhà trọ. Đồng thời, cán bộ y tế có mặt 24/24 tại Trạm y tế xã để tăng cường hoạt động khám, chữa bệnh, đăng ký tiêm chủng cho con công nhân ngoại tỉnh”.
Bên cạnh đó, Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng Nguyễn Hồng Quang khẳng định: “Thời gian tới, cán bộ công đoàn Khu Kinh tế tiếp tục vận động các chủ nhà trọ giảm giá tiền thuê phòng từ 20-30% trong quý 4-2020 và tích cực; đàm phán với các bên, đơn vị liên quan nhằm bảo đảm chi phí sử dụng điện, nước của lao động thuê trọ theo đúng đơn giá quy định của nhà nước; kết nối tạo việc làm thêm phù hợp giúp công nhân nhập cư tăng thu nhập... Về lâu dài, Công đoàn Khu Kinh tế tiếp tục kiến nghị, đề xuất cấp trên sớm hoàn thiện các thiết chế nhà ở, văn hóa, thể thao để bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần của lao động nhập cư, tăng sự gắn kết giữa người lao động với doanh nghiệp, tạo sức hút đầu tư phát triển công nghiệp của thành phố”./.
Bài và ảnh: Mai Lê
