(HPĐT)- Đại dịch COVID-19 kéo dài gần 2 năm qua ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động của các doanh nghiệp Hải Phòng và cả nước. Trong đó, đợt dịch thứ tư từ cuối tháng 4 đến nay làm đứt gãy một số chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp lâm vào tình cảnh vô cùng khó khăn với các khoản nợ lương, nợ ngân hàng; hàng hóa tồn đọng, khiến nhiều doanh nghiệp nguy cơ phá sản cận kề. Vì vậy, “cứu” doanh nghiệp là vấn đề cấp bách thời điểm này, để tạo nền tảng nền kinh tế phục hồi.
Nhiều doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn do đại dịch COVID-19 mong được hỗ trợ những cơ chế, chính sách cụ thể, dễ tiếp cận.
Khó khăn chồng chất
Theo số liệu của Bộ Kế hoach và Đầu tư, trong 9 tháng năm 2021, cả nước có hơn 90.000 doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng kinh doanh, bình quân một tháng có hơn 10.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng hơn 24% so với năm 2020.
Tại Hải Phòng, theo Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Hoàng Long, 9 tháng năm 2021, Sở cấp đăng ký thành lập mới 2.185 doanh nghiệp với số vốn đăng ký 30.550 tỷ đồng, tăng 3,55% về số doanh nghiệp và tăng 6,22% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2020. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút khỏi thị trường tăng 23,75%. 9 tháng năm 2020 có 1.465 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, 9 tháng năm 2021 có tới 1.813 doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vận tải, du lịch, kinh doanh khách sạn, nhà hàng… lâm vào hoàn cảnh rất khó khăn do phải ngừng hoạt động hoặc hoạt động cầm chừng trong thời gian dài. Ông Đặng Thế Phương, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng cho biết, đại dịch COVID-19 với 4 đợt bùng phát trong 2 năm qua khiến doanh nghiệp vận tải giảm tới 70% doanh thu, nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa. Lượng hành khách giảm nên thu không đủ chi, doanh nghiệp không có nguồn trả lãi vay, nhiều doanh nghiệp có nguy cơ phá sản, người lao động mất việc làm. Một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu “đứng ngồi không yên” bởi chi phí vận tải tăng gấp hàng chục lần so với trước.
Theo số liệu của Cục Thuế Hải Phòng, do ảnh hưởng đại dịch hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp sụt giảm, số nộp ngân sách cũng giảm theo. Cụ thể, Công ty TNHH sản xuất và kinh doanh VinFast hụt thu so với kế hoạch 9 tháng hơn 2.000 tỷ đồng; Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng giảm nộp ngân sách 193 tỷ đồng; Công ty TNHH Dầu khí Hải Linh giảm nộp 85 tỷ đồng; Công ty Xăng dầu khu vực 3 giảm 48 tỷ đồng; Công ty CP vận tải xăng dầu VIPCO giảm hơn 20 tỷ đồng; Công ty Điện lực Hải Phòng giảm nộp hơn 12,3 tỷ đồng… Những con số đó cho thấy tác động nặng nề của đại dịch.
Khẩn trương hỗ trợ doanh nghiệp
Trước tình hình đó, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhiều lần gặp gỡ đại diện doanh nghiệp để lắng nghe và quyết định ban hành nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, được cộng đồng doanh nghiệp hoan nghênh. Nổi bật là Nghị quyết số 105 ngày 9-9- 2021 của Chính phủ về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch COVID- 19; Nghị quyết 68 ngày 1-7- 2021 của Chính phủ về chính sách hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp khó khăn do COVID-19; Nghị định số 52 ngày 19-4-2021 gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2021… Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ ký ban hành Nghị quyết 03 hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp với người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19; Nghị quyết số 406 ban hành một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19, tập trung vào các gói giảm thuế, miễn thuế…
Tại Hải Phòng, UBND thành phố triển khai thực hiện Nghị quyết số 105 của Chính phủ; thành lập tổ công tác đặc biệt về tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp và người dân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19, do đồng chí Nguyễn Văn Tùng Chủ tịch UBND thành phố làm tổ trưởng. 9 tháng qua, thành phố phân bổ hơn 140,9 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động, người dân…
Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế quốc tế nhận định, đại dịch COVID-19 sẽ ảnh hưởng lâu dài đến cách thức vận hành của nền kinh tế, đến quản trị quốc gia, quản trị xã hội, quản trị doanh nghiệp. Quá trình phục hồi kinh tế kéo dài, nhiều nước đưa ra các quy định pháp luật mới, các chính sách đặc biệt có thời hạn nhiều năm để hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục lại hoạt động. Chủ tịch Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam Phạm Tấn Công cho rằng, hiện nay các gói hỗ trợ của nhà nước mới đạt khoảng 2,2% GDP là mức khá thấp so với các nước trong khu vực, như: Thái Lan là 15,6%, Malaysia 8,8%, Indonesia 5,4%, Philippines 3,6% GDP. Các gói hỗ trợ duy trì và phục hồi kinh tế cần đủ lớn và kịp thời để nắm bắt được thời cơ phục hồi. Mặt khác, tổng nợ công/GDP của Việt Nam hiện ở mức thấp, vì vậy việc xem xét nâng trần nợ công quốc gia là giải pháp hợp lý, tạo nguồn ngân sách để phục vụ mục tiêu tăng trưởng, khôi phục kinh tế, mở rộng quy mô các gói hỗ trợ cho doanh nghiệp. Với GDP ước tính năm 2020 của Việt Nam là gần 6,3 triệu tỷ đồng, các gói hỗ trợ có thể mở rộng đến 4% GDP, tương đương 250.000 tỷ đồng. Cùng với đó, nên xem xét bổ sung gói hỗ trợ cấp bù lãi suất cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, với mức khoảng 3-5%/năm so với lãi suất thị trường, tập trung vào các ngành, lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh như du lịch, hàng không, vận tải, y tế, giáo dục - đào tạo…
Ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch Tập đoàn Geleximco kiến nghị, để các doanh nghiệp phục hồi sản xuất cần có giải pháp đặc biệt và đột phá. Theo đó, cần chú ý xem xét chi phí logistic, cảng biển, để tránh tình trạng tăng giá quá cao, đội gánh nặng lên doanh nghiệp. Đồng thời, cần rà soát lại các văn bản pháp luật đang chồng chéo, gây khó doanh nghiệp. Các cơ chế chính sách phải bảo đảm đáp ứng yêu cầu trước mắt cũng như lâu dài; đồng thời công khai minh bạch phù hợp thông lệ quốc tế.
Ông Đặng Thế Phương, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng cho rằng, chính sách hỗ trợ của nhà nước tại Nghị định 68 và các quyết định hỗ trợ người lao động là tích cực nhưng doanh nghiệp khó tiếp cận bởi nhiều chính sách không thực tế. Do đó, đề nghị nhanh chóng sửa đổi các điều kiện để doanh nghiệp có thể sớm tiếp cận.
Có thể thấy, Quốc hội, Chính phủ, UBND thành phố Hải Phòng đã quyết liệt hành động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhưng vẫn cần có những chính sách mạnh hơn, đặc biệt là dễ tiếp cận, thì doanh nghiệp mới thực sự được thụ hưởng, nhanh chóng khôi phục sản xuất, kinh doanh sau đại dịch COVID-19./.
HỒNG THANH - Ảnh: DUY THÍNH
