Nguy cơ “mắc bẫy” tín dụng đen
Sau nhiều ngày chưa nhận được tiền lương, anh Nguyễn Văn Đức, công nhân Công ty TNHH GG Vina (quận Ngô Quyền) đành “vay nóng” để trang trải cuộc sống. Anh Đức cho biết: “Công ty thông báo nghỉ việc 1 tháng, hết tháng lại thông báo công nhân tiếp tục tạm nghỉ. Thiếu tiền để chi trả tiền thuê trọ và chi phí sinh hoạt đắt đỏ ở thành phố, tôi vay 2 triệu đồng qua ứng dụng vncash24h trên điện thoại mà không cần tài sản thế chấp, chỉ cần chụp chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân để làm hồ sơ vay tiền. Phía cho vay cam kết chỉ tính lãi từ ngày vay thứ 10, với lãi suất 3 nghìn đồng/triệu/ngày”.
Tương tự, chị Trần Thị Hoa, nhân viên Công ty TNHH Jade M Vina (huyện Thủy Nguyên) bày tỏ: “Tháng 6, tôi làm việc 12-13 ngày công, thu nhập chỉ đủ để tôi trang trải tiền thuê trọ và ăn uống. Tôi loay hoay chưa biết vay tiền ở đâu để đóng học cho con. Vì thế, tôi mong muốn doanh nghiệp và tổ chức công đoàn có giải pháp hỗ trợ người lao động được vay vốn ngắn hạn, để tránh tình trạng “vay nóng, lãi cao”.
Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ thành phố, quý 2 năm 2020, gần 10 nghìn doanh nghiệp trên địa bàn có nguy cơ phá sản, ngừng sản xuất do ảnh hưởng của dịch bệnh. Hàng chục nghìn người lao động có nguy cơ mất việc làm, giảm thu nhập. Trong đó, chiếm hơn 20% là lao động ngoại tỉnh. Chị Phan Thị Lệ Thủy, Chủ tịch Công ty TNHH Jade M Vina thông tin, phần lớn người lao động ngoại tỉnh, nhất là lao động thuê trọ không có các tài sản cố định như: nhà ở, đất..., nên khả năng tiếp cận vốn vay tại các ngân hàng thương mại rất khó khăn, dễ bị lôi kéo tham gia “vay nóng”, với cam kết thủ tục đơn giản, nhận tiền nhanh chóng. Do đó, rất cần sự hỗ trợ kịp thời của các cấp công đoàn để người lao động tránh mắc bẫy “tín dụng đen”.
Tư vấn, giới thiệu hình thức vay vốn bảo đảm
Để hỗ trợ người lao động có hoàn cảnh khó khăn vay vốn, Liên đoàn Lao động thành phố chủ động thành lập, triển khai Quỹ trợ vốn công nhân, viên chức, lao động nghèo (gọi tắt Quỹ trợ vốn). Tuy nhiên, tính từ đầu năm đến tháng 6-2020, chưa đến 200 lượt công nhân, người lao động tại các doanh nghiệp được vay vốn, con số trên còn quá nhỏ so với nhu cầu của người lao động. Bà Trần Thị Nhi, Giám đốc Quỹ trợ vốn cho biết: “Nguyên nhân chính là do tâm lý e ngại trong khâu xin xác nhận bảo lãnh tín chấp. Ngoài ra, nhiều ý kiến phản ánh về thủ tục vay vốn còn rườm rà, khiến người lao động gặp trở ngại trong việc hoàn thiện các giấy tờ, thủ tục liên quan. Để khắc phục tình trạng trên, Quỹ tích cực tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Quỹ trợ vốn, từ năm 2020, chúng tôi áp dụng hình thức xét duyệt hồ sơ trực tuyến, giải ngân qua tài khoản nhằm hỗ trợ người lao động kịp thời hơn”.
Theo ông Lưu Tuấn Việt, Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư Mỹ Phát (huyện An Dương), hiện chưa nhiều người lao động hiểu rõ về các tiêu chí để được xét duyệt vay vốn. Để tạo thuận lợi cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp, ngoài giấy bảo lãnh, Quỹ trợ vốn nên linh hoạt áp dụng quy chế xác nhận thang, bảng lương và kết hợp ngân hàng thương mại trong việc trích, trừ tiền vay hằng tháng nhằm bảo đảm tính minh bạch, ràng buộc với người vay.
Để ngăn ngừa tình trạng người lao động mắc bẫy tín dụng đen, cán bộ công đoàn cơ sở cần sâu sát, nhạy bén trong việc nắm bắt nguyện vọng, nhu cầu vay vốn của đoàn viên. Từ đó, tư vấn, giới thiệu các hình thức vay, mức vay vốn phù hợp, hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, công đoàn tham mưu người sử dụng lao động ứng trước một phần tiền lương, tiền thưởng theo quy định giúp người lao động giải quyết khó khăn đột xuất, bảo đảm sự ổn định, gắn bó trong quan hệ lao động”- Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đào Trọng Trung nêu ý kiến.
Bài và ảnh: Huy Đại