Minh Hà
Với công nhân ở Hà Nội, nhà ở luôn là vấn đề nóng bỏng, dù thành phố không ngừng cải thiện, mở rộng chính sách hỗ trợ đời sống người lao động. Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Nguyễn Thị Tuyến cho biết, hiện 90% công nhân đang làm việc tại thành phố phải thuê nhà trọ với giá khá cao.
 |
| Nhà giá rẻ vẫn là giấc mơ với người công nhân, lao động nghèo. |
Quan tâm đến đời sống người lao động, thành phố ban hành nhiều chính sách ưu đãi đầu tư, nỗ lực xây nhà ở, nâng cao chất lượng đời sống cho công nhân. Tại các khu công nghiệp: Thăng Long, Phú Nghĩa, Quốc Oai, Thạch Thất, thành phố đã hoàn thiện nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu thuê nhà của gần 200.000 người lao động với giá ưu đãi 120.000 đồng/ tháng/người.
Thực tế, Hà Nội là trung tâm phát triển, thu hút lao động từ nhiều địa phương, nên nhu cầu nhà ở cho công nhân không ngừng tăng. Năm 2016, UBND thành phố giao Sở Kế hoạch - Đầu tư rà soát toàn bộ các khu công nghiệp đang hoạt động, tìm quỹ đất, tham mưu kế hoạch xây nhà ở, siêu thị, trường học, khu giải trí kèm hạ tầng phù hợp để phục vụ người lao động. Mới đây, tại cuộc gặp gỡ gần 1.000 công nhân, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Chung khẳng định, Hà Nội sẽ phối hợp cùng tổ chức Công đoàn xây dựng khu nhà ở cho công nhân kèm theo các thiết chế như nhà trẻ, nhà văn hóa, khu giải trí, siêu thị... để tạo điều kiện cải thiện đời sống cho công nhân trên địa bàn. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ dành khoảng 700 - 800 tỷ đồng xây dựng các thiết chế này trên cả nước, trong đó có Hà Nội. Đây là tin vui cho hơn 150.000 công nhân trong các khu công nghiệp, khu chế xuất của thành phố. Các chuyên gia, nhà quản lý trong ngành Xây dựng và Đô thị khẳng định đề án mang tính khả thi cao.
Nhưng giới chuyên gia cũng chỉ ra hạn chế khiến việc phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp chưa được như mong muốn là do thiếu quỹ đất để đầu tư xây dựng tại vị trí thuận lợi. Nhiều khu công nghiệp hình thành nhưng chưa bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở cho công nhân. Mặt khác, đầu tư nhà ở cho công nhân thuê đòi hỏi chi phí đầu tư lớn và dài hạn, trong khi lãi suất vay để đầu tư cao, thời gian thu hồi vốn dài nên các doanh nghiệp không mặn mà đầu tư.
Thời gian qua, thành phố có một số cơ chế ưu đãi như hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài hàng rào dự án và hỗ trợ từ nguồn ngân sách địa phương... nhưng chưa được quan tâm đúng mức. Mức độ ưu đãi phụ thuộc vào điều kiện của từng địa phương nên chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân khu công nghiệp. Các quy định liên quan đều được đơn giản hóa và rút gọn trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng và dự án đầu tư cũng như thủ tục chấp thuận đầu tư, cho phép chuyển đổi cơ cấu dự án… Song, việc tổ chức triển khai thực hiện ở một số địa phương còn chậm; chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ đầu tư triển khai dự án mới cũng như thực hiện việc chuyển đổi, cơ cấu lại dự án.
Ông Vũ Gia Cường, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Phát triển đô thị Từ Liêm (LIDECO) cho rằng, để xây được nhà ở giá rẻ cần phải có những tiêu chí cụ thể, cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp triển khai. Nhà ở giá rẻ cho công nhân cần được ưu tiên về đất “sạch”, miễn tiền sử dụng đất và hỗ trợ các thủ tục về xây dựng cơ bản. Cùng với đó, cần kết nối các doanh nghiệp mạnh trong lĩnh vực xây dựng (cung cấp nguyên vật liệu, thiết kế, quy hoạch, xây lắp) để hỗ trợ nhau triển khai, hạn chế những biến động của thị trường tác động đến giá thành xây dựng.
Giám đốc bộ phận đầu tư Savills Việt Nam Sử Ngọc Khương phân tích, giá trị đất thường chiếm 30 - 45% tổng giá trị sản phẩm. Quy trình từ phê duyệt đến hoàn thành dự án kéo dài 3 - 5 năm cũng ảnh hưởng đến chi phí dự án. Vì vậy cần miễn, giảm tiền sử dụng đất, thuế, hỗ trợ pháp lý, rút ngắn thời gian làm thủ tục đầu tư để đẩy nhanh tiến độ, tăng tính khả thi.
Còn theo TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cần xây dựng các công trình này ở nơi có đông công nhân làm việc. Muốn vậy, trước tiên phải có quy hoạch, sau đó là có cơ chế, chính sách ưu đãi, khai thác sử dụng vật liệu, mẫu nhà để bảo đảm điều kiện sống, vệ sinh môi trường, an toàn cho người sử dụng…thì dự án mới đạt hiệu quả cao.
