(HPĐT)- Thời gian gần đây, trên địa bàn cả nước liên tiếp xảy ra một số vụ học sinh tự tử bởi áp lực học tập, gây lo ngại trong dư luận xã hội. Thực trạng này đòi hỏi sự chung tay của nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinh để ngăn ngừa những sự việc đáng tiếc như trên diễn ra.
Học sinh Trường THCS Lạc Viên tham gia các chuyên đề giáo dục kỹ năng sống.
Hồi chuông báo động
Vào cuối tháng 3-2022, em N.K.L. sống cùng gia đình tại tầng 26, toà T3, khu đô thị ở quận Hai Bà Trưng (Hà Nội), tử vong sau khi rơi từ tầng cao xuống đất. Tiếp đó, em N.K.V., học sinh lớp 8 tại thành phố Bắc Ninh, tìm đến cái chết bằng cách tự vẫn tại nhà. Cũng mới đây, rạng sáng 1-4, nam sinh L.N.N.M., sinh năm 2006, học sinh Trường THPT chuyên Amsterdam (Hà Nội) tự tử từ áp lực học hành…
Những sự việc đáng tiếc nêu trên khiến dư luận bàng hoàng, đau xót, đồng thời phải nhìn nhận nghiêm túc về “gánh nặng” thành tích học tập đối với nhiều trẻ em. Lịch học của nhiều học sinh từ cấp tiểu học tới cấp THPT kín thời khóa biểu. Mọi sinh hoạt từ ăn đến ngủ đều phải tranh thủ, bởi trẻ không chỉ học ở trường. Các bậc cha mẹ kỳ vọng con mình học giỏi, sau này thành đạt, có địa vị trong xã hội. Không ít gia đình có điều kiện kinh tế bắt con học liên miên, chạy theo thành tích vì ganh đua với các gia đình khác hoặc sợ con cái có thời gian rảnh sẽ sa đà vào những trò chơi vô bổ hoặc bị bạn bè xấu rủ rê bỏ học… Rất nhiều cha mẹ không quan tâm đến tâm lý của con, thường xuyên áp đặt, ra lệnh, buộc con phải học và làm theo ý mình.
Những vụ việc đáng tiếc nêu trên đều có nguyên nhân sâu xa từ bệnh thành tích trong giáo dục, áp lực học hành đè nặng lên học sinh và những người thân. Tiến sĩ Vũ Thị Minh Huyền, giảng viên Học viện Y- Dược học cổ truyền Việt Nam (Hà Nội) phân tích: Bố mẹ nào cũng rất yêu con và mong muốn điều tốt nhất đến với con mình. Con trẻ cũng rất yêu bố mẹ và không muốn bố mẹ phải thất vọng vì mình, không muốn phụ công lao của bố mẹ nuôi dạy mình khôn lớn. Nhưng đôi khi giữa hai thế hệ chưa có sự thấu hiểu, chia sẻ, gần gũi đúng mức, dẫn đến sự xa cách trong mối quan hệ cha mẹ - con cái. Cùng với đó, kỳ vọng của cha mẹ về thành tích học tập của con mình quá lớn dẫn đến áp lực tâm lý đối với các em, đồng thời cũng gây áp lực với chính bản thân người làm cha mẹ.
Tăng cường dạy kỹ năng sống
Theo một nghiên cứu của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc tại Việt Nam, áp lực học tậplà một trong những nguyên nhân chính khiến học sinh rối loạn về sức khỏe tâm thần. Hiện tượng những trẻ bị trầm cảm, lo âu, rối loạn cảm xúc đang có chiều hướng tăng. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, cần sự chung tay của nhà trường, giáo viên, cha mẹ học sinh để giảm áp lực thành tích trong giáo dục, tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Nhiều nhà trường đang chú trọng thực hiện nội dung này.
Hiệu trưởng Trường THCS Lạc Viên (quận Ngô Quyền) Đỗ Mai Hương cho biết, nhà trường rất quan tâm và đang đẩy mạnh việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Theo đó, các chủ đề được tổ chức theo tháng với các nội dung sinh hoạt như: “Ước mơ của em, mong muốn của em”, “Kỹ năng sử dụng thông tin mạng và giao tiếp trên mạng xã hội”, “Văn hóa ứng xử trong trường học”, “Bình đẳng giới”, “Phòng, chống xâm hại trẻ em”, “Phòng, chống bạo lực học đường”… Ngoài ra, nhà trường tổ chức tuần sinh hoạt tập thể, tổ chức các buổi tuyên truyền, hoạt động ngoại khóa… Từ đó, tạo điều kiện tốt nhất để các em học tập và sinh hoạt trong không khí vui vẻ, tích cực, đồng thời vượt qua được những khủng hoảng tuổi mới lớn và hạn chế nhận thức của tuổi vị thành niên. Mới đây, Trường THCS Lạc Viên tổ chức chuyên đề cấp thành phố “Thiếu nhi trường Lạc Viên trang bị kỹ năng - thích ứng an toàn” phong phú các nội dung văn nghệ, diễn kịch, chơi trò chơi, trả lời câu hỏi… Em Quản Trần Mai Chi, học sinh lớp 9D1 chia sẻ: Chuyên đề là sân chơi bổ ích, thú vị, giúp em có thêm nhiều kiến thức, kỹ năng thiết thực, nhất là kỹ năng xử lý các tình huống có thể gặp trong cuộc sống. Qua đó, góp phần giúp em và các bạn giải tỏa áp lực học hành, rèn luyện suy nghĩ và lối sống tích cực, tránh suy nghĩ tiêu cực, các bệnh tâm lý dẫn đến hành động sát thương bản thân.
Bên cạnh việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, các thầy cô giáo cũng cần quan tâm chia sẻ, nắm bắt tâm tư của học sinh để kịp thời uốn nắn, động viên. Cô giáo Vũ Thanh Thủy, chủ nhiệm lớp 10C11 Trường PTTH Kiến An cho biết: “Lớp có 40 học sinh. Tôi thường xuyên gần gũi, trò chuyện, tạo không khí thân mật giữa cô trò và giữa các học sinh với nhau. Bên cạnh đó, phân công các học sinh trong tổ quan tâm đến những bạn có biểu hiện khác thường, từ đó kịp thời nắm bắt, thông tin, phối hợp với cha mẹ học sinh để tìm giải pháp, giải tỏa áp lực cho các em, tránh các sự việc không hay xảy ra”.
Là Chi hội trưởng Chi hội phụ huynh lớp 10C11 Trường PTTH Kiến An, anh Hồ Văn Tuấn cho hay: Giáo viên chủ nhiệm thành lập nhóm cha mẹ học sinh trong lớp trên mạng xã hội Zalo để trao đổi thông tin liên quan đến học sinh. Những nội dung cần trao đổi riêng, cô giáo và cha mẹ học sinh có thể liên lạc qua điện thoại. Nhờ vậy, giáo viên và cha mẹ học sinh hiểu hơn về con em mình để điều chỉnh kịp thời và phù hợp, tạo môi trường sống và học tập tốt nhất cho các em, không để các em bị áp lực tâm lý học hành, dẫn đến những suy nghĩ, hành động tiêu cực./.
bài và ảnh: cúc phương
