
(HPĐT)- Càng sát ngày thi vào 10 và tốt nghiệp THPT, áp lực càng gia tăng đối với học sinh. Để giúp các em tránh căng thẳng quá mức, rơi vào khủng hoảng tâm lý, nhiều giáo viên, nhà trường tích cực tư vấn, tăng cường phối hợp cùng gia đình để các em bình tĩnh bước vào kỳ thi với tâm thế tốt nhất...
Muôn vàn nỗi lo
Là lứa học sinh cuối cùng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2006 nên Nguyễn Anh Thư, lớp 12A8, Trường THPT Hồng Bàng, luôn canh cánh trong lòng nỗi lo, nếu không vượt qua kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, sang năm sau em sẽ phải thi chung với những học sinh học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Cường độ ôn tập cuối kỳ căng thẳng, cộng thêm nỗi lo về khả năng mình trượt tốt nghiệp khiến em nhiều khi mất ngủ...
Cũng là lứa học sinh cuối cùng của chương trình cũ, nhưng Nguyễn Hoàng L., lớp 9 Trường THCS Đà Nẵng (quận Ngô Quyền) chịu áp lực còn lớn hơn khi em đồng thời đăng ký thi cả chuyên Anh Trường chuyên Trần Phú và THPT Thái Phiên, là những trường tốp đầu thành phố. Áp lực từ cường độ học dày đặc, có hôm kín cả 4 ca, cũng không bằng việc em phải đối mặt với sự “quan tâm” của bố mẹ. Thi khảo sát lần 2, điểm Anh từ 10 xuống 9, ngay lập tức em nhận được “cơn mưa” cằn nhằn của mẹ vì để “tuột phong độ”. Cả ngày mẹ chỉ nhắc đi nhắc lại kỳ thi này khốc liệt lắm, chỉ cần hơn nhau 0,25 điểm đã quyết định “thắng thua”. Không có thế mạnh về Văn nên cứ đi học về, sau khi làm hết đề thầy cô giao, từ 22 giờ đến 24 giờ, đến lượt “cô giáo mẹ” ngồi kiểm tra L. xem có thuộc luận điểm, luận cứ môn Văn. Ngoài mẹ còn có bố “đồng hành” bằng việc thường xuyên nêu những “tấm gương sáng” của chị họ, của con đồng nghiệp đã đỗ chuyên Trần Phú, thi khảo sát luôn từ 44 điểm trở lên, khiến L. lắm lúc ức chế đến muốn “nổ tung”. Càng những ngày cuối, áp lực học tập cùng thời tiết nắng nóng khiến em mệt mỏi, thậm chí còn xin mẹ uống panadol để bớt đau đầu...
Còn với Cao Thùy Tr., lớp 9 THCS Trần Phú (quận Lê Chân), áp lực lại do chính em đặt ra đối với bản thân khi quyết tâm thi bằng được chuyên Hóa Trần Phú. Mỗi lần có điểm kiểm tra là một lần em “thót tim” vì sợ điểm thấp, sợ bố mẹ đọc điểm trên nhóm zalo lớp cô gửi sẽ thất vọng. Hai tháng nay, không hôm nào em ngủ trước 1 giờ sáng, nhiều hôm mẹ phải lên tắt đèn, nhưng em vẫn trằn trọc mãi không ngủ được...
Chủ động tiếp cận, lắng nghe học sinh
Đề cập đến áp lực tâm lý với học sinh trước kỳ thi, bà Nguyễn Thị Quỳnh Phương, Trưởng Khoa tâm lý giáo dục (Trường đại học Hải Phòng) cho rằng, ngoài áp lực tự thân, trước kỳ thi nhiều học sinh còn chịu áp lực của gia đình bởi những kỳ vọng, mục tiêu đặt ra cao đòi hỏi các em phải nỗ lực hết sức. Về cơ bản, những kỳ vọng này xuất phát từ mong muốn con đạt thành tích tốt, được học tập trong môi trường ưu việt để có cơ hội phát triển. Tuy nhiên, phải tính đến năng lực của con. Bà Phương cảnh báo, không được xem thường những căng thẳng về tâm lý, nhất là giai đoạn cuối kỳ thi vì những bất ổn về tâm lý có thể khiến các em có thể có những hành vi tiêu cực. Lúc này rất cần sự đồng hành của nhà trường, nhất là gia đình. Để giúp học sinh giải tỏa áp lực thi cử, nhiều giáo viên, nhà trường chủ động triển khai nhiều giải pháp khác nhau.
Với kinh nghiệm nhiều năm đồng hành cùng học sinh qua các mùa thi, cô Bùi Thị Dung, giáo viên Văn, Trường THPT Kiến Thụy cho rằng, mỗi học sinh có khả năng chịu áp lực khác nhau. Học sinh càng “trầm”, ít chia sẻ, áp lực tích tụ dồn nén càng dễ căng thẳng, thậm chí stress. Do vậy, trên lớp cô luôn chủ động nắm bắt hành vi, tâm lý từng em để xử lý kịp thời. Với cô Nguyễn Thị Bé, giáo viên Trường THPT Hồng Bàng, để giải tỏa áp lực tâm lý cho Nguyễn Anh Thư và các bạn lớp 12A8, giai đoạn ôn tập cuối cô luôn tạo không khí thoải mái trên lớp, lắng nghe tâm sự học sinh để kịp thời trao đổi với gia đình, gỡ vướng về tâm lý cho các em.
Ở góc độ quản lý, theo cô Trần Thị Hồng Trân, Hiệu trưởng THCS Kiền Bái (huyện Thủy Nguyên), trước hết nhà trường chỉ đạo giáo viên thông tin cho gia đình năng lực từng học sinh, các chỉ tiêu tuyển sinh trường THPT, điểm chuẩn tuyển sinh qua từng năm học cũng như các ngành nghề sau THCS để gia đình có quyết định phù hợp, tránh áp lực cho con. Ngoài ra, trường cũng tổ chức thi khảo sát như thi thật để các em được cọ xát, “rèn tâm lý”, bớt lo âu, hồi hộp khi vào phòng thi.
Phó giám đốc Sở GDĐT Phạm Quốc Hiệu đánh giá, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập và kỳ thi tốt nghiệp THPT có vai trò quan trọng trong định hướng học tập, nghề nghiệp tương lai nên không chỉ học sinh mà cả gia đình cũng chịu nhiều áp lực. Do đó, trong chỉ đạo, Sở GD-ĐT yêu cầu các nhà trường ngoài tích cực ôn luyện kiến thức, còn không được xem nhẹ công tác hỗ trợ tâm lý, tinh thần học sinh. Giáo viên cần phối hợp chặt chẽ với gia đình động viên các em học tập, chăm sóc sức khỏe. Với học sinh, các em cần tập trung ôn luyện, bố trí thời gian hợp lý giữa học tập, nghỉ ngơi, bảo đảm sức khỏe để tham gia kỳ thi đạt hiệu quả cao nhất.
BÀI VÀ ẢNH: BÙI HẠNH