Tháng 11, sắc vàng dã quỳ thắp sáng những triền đê, vạt đồi, con dốc, gọi người lữ khách chậm bước giữa đất trời cao rộng.

Mùa dã quỳ thường chẳng báo trước. Một buổi sáng đi qua con dốc, chợt thấy bên hàng rào đã lấm tấm sắc vàng. Vài hôm sau, những triền đất vốn lặng lẽ bỗng rực lên, như thể có ai vừa vô tình đánh rơi một mùa nắng xuống miền cao nguyên.
Tháng 11, mùa của những chuyến đi, của gió se và những khoảng trời cao rộng. Trên những cung đường Tây Nguyên, thay giữa đồng bằng, phố thị, dã quỳ bắt đầu vào độ đẹp nhất. Không cần một khu vườn được chăm chút, chẳng cần những hàng lối ngay ngắn, loài hoa ấy cứ tự chọn cho mình những bờ taluy, triền đồi, con dốc đất đỏ để nở. Có khi chỉ là một bụi hoa nép bên hàng rào, có khi cả sườn đồi được phủ kín bởi sắc vàng nối tiếp nhau đến tận cuối tầm mắt.
Dã quỳ không phải loài hoa đài các. Thân cây cao, cành lá có phần thô ráp, những chiếc lá xanh đậm mang dáng vẻ phong trần. Thế nhưng, khi mùa đến, từng bông hoa lại bung nở với vẻ đẹp đầy sức sống. Những cánh vàng mảnh mai xếp quanh nhụy sẫm màu, hướng về phía nắng, mặc cho gió núi thổi qua hay những cơn mưa bất chợt cuối mùa. Có một sự tương phản thú vị ở loài hoa này: dáng vẻ hoang dại mà sắc màu rực rỡ, vẻ ngoài có phần bình dị nhưng sức gợi lại chẳng hề nhỏ bé.
Điều làm nên sức hấp dẫn của mùa dã quỳ không chỉ nằm ở bản thân những bông hoa, mà còn ở không gian mà chúng hiện diện. Giữa màu đất đỏ bazan, những nương cà phê đang vào vụ, những mái nhà thấp thoáng sau triền dốc, ngay ở triền đê, bờ rào nhà ai, sắc vàng hiện lên vừa nổi bật vừa hài hòa. Hoa không tách mình khỏi cảnh vật mà dường như thuộc về nơi ấy từ lâu. Chúng làm cho những cung đường vốn quen thuộc trở nên khác lạ, khiến người đi đường đôi khi phải giảm tốc, ngoái nhìn, rồi tìm một chỗ dừng chân.
Có những chuyến đi không nhất thiết phải có một lịch trình dày đặc. Đôi khi, niềm vui chỉ là được ngồi bên ô cửa xe, nhìn cảnh vật chầm chậm lùi lại phía sau; là bắt gặp một triền hoa bất ngờ sau khúc quanh; là bước xuống đường, đứng giữa khoảng trời rộng, nghe tiếng gió đi qua những vòm lá. Người ta chụp ảnh, trò chuyện, lưu lại vài khoảnh khắc rồi tiếp tục hành trình. Nhưng có lẽ, điều ở lại lâu hơn những tấm hình chính là cảm giác được sống chậm trong một không gian khác với nhịp sống thường ngày.
Tôi thích cách dã quỳ hiện diện trong đời sống. Hoa không đợi người thưởng ngoạn mới nở, cũng chẳng cần ai gọi tên để trở nên rực rỡ. Cứ đến mùa, cây lại đâm chồi, kết nụ, bung những cánh vàng dưới nắng. Hết mùa, hoa tàn, những cánh mỏng rời đi, trả lại triền đất vẻ lặng lẽ vốn có. Rồi năm sau, từ những mầm sống âm thầm, sắc vàng lại trở về. Một vòng tuần hoàn tự nhiên, không hứa hẹn nhưng chưa từng thất hẹn.
Nhìn mùa hoa, đôi khi nghĩ đến con người. Chúng ta thường mải miết đi tìm những điều lớn lao, mong chờ những dấu mốc đáng nhớ mà quên rằng cuộc sống còn được dệt nên từ vô vàn khoảnh khắc nhỏ bé. Một buổi sáng có nắng, một con đường tình cờ gặp đẹp, một cuộc gặp gỡ không hẹn trước, một chuyến đi khiến lòng nhẹ nhõm… Những điều tưởng chừng không đáng kể ấy lại có thể trở thành phần ký ức bền lâu nhất. Có lẽ, trưởng thành cũng là khi ta biết trân trọng những niềm vui không cần lý do và không đòi hỏi phải được gọi thành tên.
Mùa dã quỳ rồi sẽ qua. Những triền đồi lại trở về với màu xanh, những con đường lại tiếp tục đón bước chân người. Không ai có thể giữ mãi một mùa hoa, cũng như chẳng thể níu một khoảnh khắc ở lại với thời gian. Nhưng vẻ đẹp của thiên nhiên lại nằm ở chính sự hữu hạn ấy: hoa nở rồi tàn, mùa đến rồi đi, để mỗi lần gặp gỡ đều trở nên đáng quý.
Và biết đâu, nhiều năm sau, giữa một ngày rất đỗi bình thường, bắt gặp sắc vàng bên một con đường xa lạ, ta lại nhớ về một miền cao nguyên từng đi qua, nhớ những triền dốc ngập hoa, nhớ một khoảng trời rộng đến mức mọi lo toan dường như nhỏ lại. Khi ấy, dã quỳ không còn đơn thuần là một mùa hoa. Đó sẽ là dấu mốc của một thời đã sống, một miền đã đến, một phiên bản của chính mình từng biết dừng chân trước vẻ đẹp bình dị của cuộc đời.
Hoa vẫn nở theo mùa. Còn những gì mùa hoa đánh thức trong lòng người, có khi ở lại lâu hơn cả một đời hoa.
NGUYỄN THỊ LAN ANH