Cảng Hải Phòng với vai trò cửa chính ra biển của cả miền Bắc, những năm qua, sản lượng hàng hóa thông qua cảng tăng nhanh với hàng nghìn lượt tàu vận tải, trong đó, có những tàu siêu trường, siêu trọng cập, rời cảng an toàn. Để giúp chuyến tàu cập, rời cảng thành công có sự đóng góp thầm lặng của đội ngũ hoa tiêu hàng hải của Công ty Hoa tiêu hàng hải miền Bắc thuộc Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Việt Nam. Với tinh thần “có tàu là lên đường” - đội ngũ hoa tiêu hàng hải khẳng định vai trò “cố vấn”, “đại sứ văn hóa, ngoại giao” trên mỗi chuyến tàu.
Nghề dẫn sóng
Đầu tháng 5, tôi được cùng đi theo hoa tiêu hàng hải ngoại hạng Nguyễn Văn Trung, Công ty TNHH MTV Hoa tiêu hàng hải miền Bắc dẫn tàu Phúc Hưng rời cảng. Trên đường ra cảng, tôi hình dung công việc của hoa tiêu là lên tàu hoặc ngồi trên ca nô đi trước để hướng dẫn tàu ra, vào vùng nước cảng biển. Thế nhưng, sau chuyến trải nghiệm thực tế, tôi mới hiểu công việc của hoa tiêu vất vả hơn nhiều. Vừa lên tàu, hoa tiêu Nguyễn Văn Trung quan sát tổng thể mọi chướng ngại vật quanh tàu, kiểm tra điều kiện sóng gió và dòng chảy... Sau đó, anh lên cabin tàu trao đổi, bàn bạc với thuyền trưởng Nguyễn Văn Sức về thời gian rời cảng, độ sâu, độ rộng luồng, tốc độ tàu, thủy triều, mớn nước và vũng quay trở tàu…Tiếp đó, thông qua hệ thống liên lạc, hoa tiêu Nguyễn Văn Trung liên hệ với tàu lai cũng như bộ phận trực của cảng sẵn sàng vào vị trí. Mọi vị trí sẵn sàng, các bên thống nhất thông số, hoa tiêu thông tin về trung tâm điều khiển và bắt đầu nhiệm vụ cố vấn cho thuyền trưởng chỉ huy tàu từ từ rời cảng. Trong quá trình hành hải, thuyền trưởng tàu Phúc Hưng, Nguyễn Văn Sức vui vẻ chia sẻ: “Dịch vụ hoa tiêu tại Hải Phòng rất chuyên nghiệp, các hoa tiêu không chỉ giỏi chuyên môn mà rất thân thiện. Với thuyền trưởng như chúng tôi, hoa tiêu giống như “cố vấn”. Mỗi lần tàu ra, vào cảng biển Hải Phòng tôi hoàn toàn tin tưởng hoa tiêu trong quá trình dẫn tàu”. Sau gần 3 giờ đồng hồ hành hải tàu Phúc Hưng tới khu vực đón trả hoa tiêu tại khu vực phao số 0. Tàu từ từ di chuyển, hoa tiêu leo thang dây xuống ca nô chờ sẵn, lúc này công việc của những “người dẫn sóng” mới hoàn thành.
Trưởng Phòng Hoa tiêu hàng hải (Công ty TNHH MTV hoa tiêu hàng hải miền Bắc) Nguyễn Việt Dũng thông tin: Tính riêng khu vực phía Bắc, phòng có 84 hoa tiêu viên. Trong đó, có 35 hoa tiêu ngoại hạng. Để trở thành hoa tiêu ngoại hạng, yêu cầu bắt buộc phải dẫn mọi loại tàu biển ra, vào những tuyến luồng hàng hải được cấp phép. Mỗi con tàu có đặc tính, thông số kỹ thuật khác nhau, nhiệm vụ của hoa tiêu sẽ tư vấn để thuyền trưởng điều khiển tàu ra, vào cảng an toàn. Ngoài năng lực chuyên môn, hoa tiêu phải có kiến thức về thủy văn, thông thạo ngoại ngữ và bản lĩnh nghề nghiệp để đưa ra các quyết định, giúp thuyền trưởng xử lý những tình huống khẩn cấp, bảo đảm an toàn mỗi chuyến tàu. Với những đóng góp thầm lặng trong dẫn tàu vào, rời cảng của đội ngũ hoa tiêu góp phần đưa lượng hàng hóa qua cảng biển Hải Phòng tăng trưởng nhanh, đạt 190 triệu tấn trong năm 2024.
Góp phần vào sự phát triển cảng biển Hải Phòng
Kể từ sau ngày giải phóng Hải Phòng (13-5-1955), mỗi năm, đến ngày 20-5, những người làm công tác hoa tiêu Hải Phòng lại tự hào về sự kiện cách đây 70 năm trước. Đó là ngày 20-5-1955, sau đúng 1 tuần tiếp quản thành phố và Cảng Hải Phòng, tuy trong tay không có bất cứ tài liệu nào về luồng và cảng, nhưng những hoa tiêu đầu tiên của Ty Hoa Đăng ngày ấy đã nghiên cứu và vẽ lại luồng tàu chỉ trong vòng 5 ngày sau ngày giải phóng Hải Phòng và dẫn dắt thành công hai tàu của Pháp lúc bấy giờ là tàu Saint-Valery-en-Caux, trọng tải 10.000 DWT và tàu Le Vernon, trọng tải 8.000 DWT vào cảng Hải Phòng an toàn trước sự thán phục của người Pháp. Đó là ngày mở đầu cho quá trình hoạt động trở lại của Cảng Hải Phòng và cũng là ngày đánh dấu sự ra đời của Hoa tiêu hàng hải Việt Nam. Hải Phòng chính là cái nôi khai sinh ra thế hệ hoa tiêu cách mạng Việt Nam.
Những năm tháng lao động dưới làn mưa bom, bão đạn của không quân Mỹ, các thế hệ hoa tiêu dẫn tàu trên tuyến luồng Hải Phòng vẫn kiên cường bám biển, bám tàu, dẫn dắt tàu vào luồng, cập và rời cảng an toàn. Những người hoa tiêu hàng hải quả cảm của Ty Hoa Đăng ngày ấy cùng với quân và dân thành phố tham gia hoạt động chống phong tỏa cảng của đế quốc Mỹ, có người anh dũng hy sinh. Máu của họ hòa với sóng làm nên bản trường ca hùng tráng trên vùng cửa biển Hải Phòng. Trong thời kỳ chống chiến tranh phá hoại miền Bắc, những thế hệ hoa tiêu Hải Phòng vẫn bám biển, bám tàu cho dù biết có thể phải hy sinh.
Giờ đây, những người hoa tiêu Hải Phòng vẫn bám biển, bám tàu, họ vẫn là những bông hoa của sóng, đóng góp một phần công sức cho sự phát triển của cảng biển Hải Phòng nói riêng, cho thành phố nói chung. Với hơn 52 bến cảng đang khai thác, những năm qua, khu cảng biển Hải Phòng được đánh giá là một trong những cảng biển phát triển nhanh với các bến tại Lạch Huyện có khả năng tiếp nhận nhiều loại tàu vào khai thác, trong đó, có những siêu tàu container. Để những siêu tàu cập, rời cảng thành công có sự đóng góp rất lớn của đội ngũ hoa tiêu hàng hải. Họ được ví như những đôi mắt biển thầm lặng, “mắt xích” quan trọng, tự nguyện trở thành những người “đến trước về sau” trên mỗi chuyến tàu cập, rời cảng. Tàu thuyền, đặc biệt là các tàu có trọng tải lớn vào rời các cảng biển an toàn là một trong những yếu tố tạo nên sức cạnh tranh của khu vực cảng biển Hải Phòng trên bản đồ hàng hải thế giới.
Trong tương lai, khu vực cảng biển Hải Phòng sẽ đón những tàu lớn hơn nữa và hoa tiêu Hải Phòng nỗ lực nâng cao trình độ, nghiệp vụ, ngoại ngữ và luôn giữ tinh thần “có tàu là lên đường”…Với bề dày truyền thống, thế mạnh vốn có, hoa tiêu hàng hải miền Bắc tự tin trên con đường hội nhập, nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua năng lực dẫn được các tàu siêu trường, siêu trọng đưa Hải Phòng trở thành trung tâm cảng biển lớn trong khu vực châu Á và thế giới.
MINH KHÔI
