Hoàn thành công trình lịch sử Hải Phòng: Nguồn tư liệu quý, định hướng tư tưởng cao

Công trình Lịch sử Hải Phòng gồm 4 tập sách vừa ban hành.

Công trình lớn, ý nghĩa quan trọng

Nhận rõ ý nghĩa quan trọng của việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử thành phố, từ năm 1984, Ban Thường vụ Thành ủy có quyết định về công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử thành phố. Sau thời gian dài chuẩn bị, năm 1998, UBND thành phố có quyết định thành lập Ban chỉ đạo biên soạn Lịch sử Hải Phòng và giao Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn (thuộc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường, nay là Sở KHCN) là cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo.

Việc biên soạn công trình Lịch sử Hải Phòng rất công phu, nghiêm túc, với sự tham gia của hơn 20 chuyên gia, nhà sử học uy tín như: GS.NGND. Hà Văn Tấn (Tổng chủ biên); PGS.TS Tống Trung Tín (chủ biên tập 1); GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang (chủ biên tập 2); GS.TS.NGND. Nguyễn Văn Khánh (chủ biên tập 3); PGS.TS Nguyễn Mạnh Hà (chủ biên tập 4); GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc (Tổng biên tập). Có thể nói, quá trình thực hiện công trình gặp rất nhiều khó khăn. Sau nhiều năm triển khai, 3 tập được nghiệm thu (tập 1, 3, 4), song chưa xuất bản được, bởi tập 2 của công trình vẫn chưa hoàn thành bản thảo. Sau thời gian gián đoạn, nhận thấy đây là công trình lớn và có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với thành phố, năm 2016, Sở KHCN tham mưu và được UBND thành phố chấp thuận, tái khởi động việc tiếp tục nghiên cứu, biên soạn và xuất bản công trình.

Trên cơ sở đó, Sở KHCN chỉ đạo Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn tổ chức rà soát, cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện nội dung bản thảo các tập 1, 3 và 4; tiếp tục nghiên cứu, biên soạn, hoàn thành bản thảo tập 2. Với những nỗ lực, quyết tâm cao, cuối tháng 9- 2018, bộ bản thảo 4 tập của công trình được chuyển Ban Tuyên giáo Thành ủy để tổ chức thẩm định theo chỉ đạo của Thường trực Thành ủy và tiếp tục sửa chữa, bổ sung, hoàn thiện bản thảo.

Phát biểu lại hội nghị tổng kết, giới thiệu công trình Lịch sử Hải Phòng, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam bày tỏ niềm vui, bởi với nhiều lý do khác nhau, sau 22 năm, việc biên soạn bộ sách 4 tập hoàn thành. Càng vui hơn, tập 4 của Lịch sử Hải Phòng được bổ sung 1 chương rất quan trọng, được nhiều người quan tâm là giai đoạn từ năm 2000 đến 2020. Hơn thế, năm 2015, 2016, khi Đề án Khoa học xã hội cấp quốc gia nghiên cứu biên soạn bộ Lịch sử Việt Nam (thường gọi là Đề án Quốc sử) được triển khai, giới Sử học Việt Nam thực sự chuyển mạnh mẽ theo hướng tiếp cận mới. Một thuận lợi nữa, hầu hết tác giả chính của bộ Lịch sử Hải Phòng đều là các thành viên chủ chốt của Đề án Quốc sử, nên đã vận dụng những thành quả, những kinh nghiệm thực hiện đề án trên vào việc nâng cấp và hoàn thiện bộ Lịch sử Hải Phòng. Công trình Lịch sử Hải Phòng với 4 tập được coi là bộ thông sử địa phương đầu tiên của cả nước được soạn thảo chuẩn định về nội dung và hiệu chỉnh, hoàn thiện về hình thức trình bày theo phương pháp sử học mới nhất hiện nay.

Mang giá trị học thuật, thực tiễn cao

Báo cáo tổng kết quá trình nghiên cứu, biên soạn, xuất bản công trình Lịch sử Hải Phòng, Giám đốc Sở KHCN Trần Quang Tuấn nêu rõ: Công trình được nghiên cứu trên quan điểm khoa học biện chứng, khách quan, toàn diện, lịch sử cụ thể, tôn trọng sự thật lịch sử; đề cao phương pháp sử học truyền thống, đồng thời vận dụng phương pháp luận nghiên cứu hiện đại, các phương pháp liên ngành, đa ngành, mở rộng khai thác tất cả nguồn tư liệu trong các kho sách, thư viện, trung tâm lưu trữ trong nước, quốc tế, trung ương và địa phương, nhất là tư liệu khảo cổ học và tư liệu dân gian còn lưu giữ được trên địa bàn Hải Phòng và các vùng phụ cận. Công trình được nghiên cứu nghiêm túc, công phu với bố cục chặt chẽ, cân đối giữa các phần, các chương. Việc phân kỳ lịch sử hợp lý, bảo đảm phản ánh khách quan, chân thực các thời kỳ và mốc sự kiện, nhân vật lịch sử quan trọng, nổi bật, mang tính bước ngoặt của từng giai đoạn. Hệ thống số liệu, tư liệu lịch sử rất phong phú, đáng tin cậy, minh chứng sinh động về lịch sử Hải Phòng các thời kỳ. Giá trị của công trình còn là sự kịp thời cập nhật những phát hiện, kiến giải sâu sắc và mới mẻ về một số sự kiện, tư liệu lịch sử liên quan đến lịch sử Hải Phòng.

Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam đánh giá, công trình Lịch sử Hải Phòng phản ánh khá đầy đủ, khách quan, chân thực truyền thống lịch sử và văn hóa của vùng đất, con người Hải Phòng; có sự gắn kết và nằm trong chỉnh thể quá trình phát triển của lịch sử quốc gia, dân tộc, gắn với lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam nói chung, lịch sử Đảng bộ thành phố Hải Phòng. Do đó, bộ sách Lịch sử Hải Phòng là công trình khoa học có tầm vóc của thành phố về giá trị học thuật, thực tiễn, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy, học tập, tìm hiểu lịch sử của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân thành phố. Những giá trị truyền thống lịch sử hào hùng, truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước vẻ vang đã xây dựng, hun đúc nên những phẩm chất riêng có của người dân thành phố Cảng “Trung dũng – Quyết thắng”, càng tự tin, phấn khởi vững bước tiến lên, hăng say, sáng tạo xây dựng và bảo vệ thành phố quê hương theo tinh thần Nghị quyết 45-NQ/TW của Bộ Chính trị./.

Công trình Lịch sử Hải Phòng gồm 4 tập, bao quát lịch sử vùng đất Hải Phòng gần 2 vạn năm, từ khởi nguồn có dấu tích của con người xuất hiện đến năm 2020. Trong đó, Lịch sử Hải Phòng tập 1 viết về lịch sử vùng đất Hải Phòng từ thời nguyên thủy đến năm 938; Lịch sử Hải Phòng tập 2 viết về lịch sử vùng đất Hải Phòng từ năm 938 đến năm 1888; Lịch sử Hải Phòng tập 3 viết về lịch sử Hải Phòng từ năm 1888 đến năm 1955; Lịch sử Hải Phòng tập 4 viết về lịch sử Hải Phòng từ năm 1955 đến năm 2020.

Ngoài ấn phẩm in, 4 tập sách "Lịch sử Hải Phòng" còn được xuất bản dưới dạng file pdf và được đăng tải trên cổng thông tin điện tử thành phố (https://haiphong.gov.vn), cổng thông tin điện tử Sở KHCN (https://sokhcn.haiphong.gov.vn).