Hoàn thiện quy định về kiểm soát tài sản của người có chức vụ

Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017 cho thấy, kết quả phòng, chống tham nhũng thời gian qua có tác dụng răn đe nhất định, tạo được sự thay đổi tích cực; tuy nhiên vẫn chưa thực sự mang tính đột phá. Tham nhũng nhìn chung vẫn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp, tinh vi. Công tác phòng, chống tham nhũng tại các địa phương còn yếu, chưa đồng đều. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này do thể chế, chính sách về quản lý kinh tế - xã hội trên một số lĩnh vực còn bất cập, sơ hở. Việc tổ chức thực hiện pháp luật còn yếu kém. Một số nơi còn buông lỏng quản lý để xảy ra vi phạm, tham nhũng. Công tác đánh giá trách nhiệm của cán bộ, công chức trong quản lý còn hạn chế…

Báo cáo của Chính phủ cũng nhận định, tình hình tham nhũng năm 2018 dự báo sẽ có dấu hiệu giảm. Sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng và nỗ lực của các cơ quan chức năng trong phòng, chống tham nhũng, nhất là việc kiên quyết điều tra, xử lý nghiêm các vụ án kinh tế, tham nhũng nghiêm trọng sẽ củng cố hơn nữa niềm tin của nhân dân, có tác dụng răn đe rõ rệt; vừa cảnh báo, ngăn chặn tham nhũng, vừa khích lệ các nhân tố tích cực tham gia phòng, chống tham nhũng.

Thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng, Ủy ban Tư pháp cho rằng, Báo cáo chưa phản ánh thật đầy đủ thực trạng công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017 và chưa nêu được một số chuyển biến nổi bật của công tác phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng so với năm 2016. Một số bất cập, hạn chế nêu còn sơ lược, thiếu các thông tin, địa chỉ cụ thể; chưa đề ra giải pháp mang tính đột phá và lộ trình cụ thể để khắc phục những hạn chế của công tác phòng, chống tham nhũng tồn tại qua nhiều năm. Ủy ban Tư pháp đề nghị Chính phủ làm rõ hơn căn cứ đánh giá về tình hình tham nhũng trong năm 2017 và căn cứ dự báo tình hình tham nhũng năm 2018 sẽ tiếp tục giảm.

Ủy ban Tư pháp đề nghị Quốc hội, Chính phủ cần xây dựng quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của mọi người trong toàn xã hội; tiếp tục hoàn thiện các quy định về minh bạch, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn, nhất là các nội dung kiểm tra, giám sát, xác minh việc kê khai, trách nhiệm giải trình việc tăng, giảm tài sản, các khoản chi tiêu, giao dịch có giá trị lớn; đồng thời quy định rõ chế tài xử lý đối với người kê khai tài sản không trung thực. Ngoài ra, Chính phủ chỉ đạo tổng kiểm tra về công tác bổ nhiệm cán bộ trong phạm vi cả nước để trả lời dư luận cử tri về tình trạng bổ nhiệm cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý không đúng quy định, bổ nhiệm lãnh đạo nhiều hơn công chức, bố trí người thân vào những vị trí dễ phát sinh tham nhũng. Chính phủ, Tổng Kiểm toán Nhà nước cần báo cáo Quốc hội kết quả việc thực hiện Nghị quyết số 63/2013/QH13 và Nghị quyết số 111/2015/QH13 về nội dung: “Tập trung thanh tra, kiểm toán các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, các doanh nghiệp nhà nước, các ngành, lĩnh vực quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước dễ nảy sinh tham nhũng, tiêu cực”.

Cần nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng

Tại phiên thảo luận, chiều 19-9, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017 chưa phản ánh thật đầy đủ thực trạng công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017, chưa nêu được một số chuyển biến nổi bật của công tác phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng so với 2016; hạn chế nêu còn sơ lược, thiếu thông tin, địa chỉ cụ thể; chưa đề ra giải pháp mang tính đột phá và lộ trình cụ thể để khắc phục.

Đáng lưu ý, kết quả khảo sát của Ủy ban Tư pháp cũng như kết quả các Đoàn kiểm tra giám sát địa phương của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng thời gian qua cho thấy, hành vi tham nhũng được phát hiện và xử lý chủ yếu là các vụ án tham nhũng nhỏ ở cấp xã, cấp huyện hoặc những vụ tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng được dư luận xã hội quan tâm do cơ quan điều tra ở Trung ương điều tra. Còn nhìn chung ở cấp tỉnh, việc phát hiện và xử lý các vụ án tham nhũng rất ít, trong khi theo phản ánh của dư luận, tình hình tham nhũng ở khu vực này vẫn nghiêm trọng, nhất là ở những tỉnh có nhiều dự án đầu tư công lớn, khai thác tài nguyên, khoáng sản, có nhiều chương trình mục tiêu quốc gia, thậm chí là các tỉnh nghèo, vùng sâu, vùng xa được hưởng các ưu đãi từ nguồn vốn ngân sách nhà nước. "Đây là vấn đề lớn, xảy ra trong nhiều năm nhưng chưa được khắc phục, có dấu hiệu bỏ lọt tham nhũng ở khu vực này, trong đó có nguyên nhân từ việc “khép kín” trong nội bộ, thiếu kiên quyết, còn nể nang, né tránh của nhiều tỉnh trong việc tự xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai công tác thanh tra, kiểm tra về phòng, chống tham nhũng”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga nhấn mạnh.

Về kiện toàn tổ chức, hoạt động của các đơn vị chuyên trách chống tham nhũng, Ủy ban Tư pháp nhận thấy, hiệu quả hoạt động của các cơ quan này chưa tương xứng với tổ chức bộ máy đã được kiện toàn.

Chất lượng công tác điều tra, truy tố, xét xử đối với một số vụ án lớn, dư luận quan tâm tuy có chuyển biến nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung còn nhiều.

Liên quan đến vấn đề thu hồi tài sản tham nhũng, có ý kiến đề nghị giao quyền trực tiếp cho cơ quan thanh tra phong tỏa tài khoản của người tham nhũng để tăng cường giải pháp thu hồi tài sản; đồng thời đề nghị cơ quan thanh tra, kiểm toán sau khi thanh tra, kiểm tra cần công khai kết luận thanh tra đúng thời hạn pháp luật quy định.

TTXVN