Người dân, tổ chức làm thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp tại Sở Kế hoạch- Đầu tư. Ảnh: DUY LÂN
- Theo quy định, thông tin doanh nghiệp phải được niêm yết trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Nhưng thực tế có nhiều cơ sở như Văn phòng thừa phát lại, Văn phòng công chứng, Phòng khám chuyên khoa hoạt động như doanh nghiệp nhưng không có thông tin trên hệ thống này. Đề nghị luật sư cho biết nguyên nhân của tình trạng này là gì?
-Theo điều 3, Luật Doanh nghiệp 2014, việc áp dụng quy định của Luật Doanh nghiệp và luật chuyên ngành được thực hiện theo nguyên tắc: “Trường hợp luật chuyên ngành có quy định đặc thù về việc thành lập, tổ chức quản lý, tổ chức lại, giải thể và hoạt động có liên quan của doanh nghiệp thì áp dụng quy định của luật đó”. Như vậy, đối với một số ngành nghề, việc cấp phép thành lập, hoạt động trong những lĩnh vực, ngành nghề này thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Ví dụ như đối với Văn phòng thừa phát lại, khi đăng ký thành lập văn phòng, cá nhân, tổ chức phải đăng ký ở Sở Tư pháp kèm theo toàn bộ hồ sơ, chứng chỉ có liên quan. Sau khi thẩm tra, Sở Tư pháp sẽ cấp giấy đăng ký hoạt động cho văn phòng. Sau khi có giấy phép này, cơ sở có quyền hoạt động, chịu trách nhiệm trước pháp luật và không phải đăng ký ở Sở Kế hoạch - Đầu tư.
Thực tế, hầu hết các ngành đều có các luật chuyên ngành, quy định các hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục bộ, ngành quản lý. Nhưng do chưa có sự liên thông thông tin giữa các bộ, ngành có liên quan nên nhiều cơ sở được cấp phép hoạt động như một doanh nghiệp nhưng không có thông tin trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Phổ biến nhất là các phòng khám chuyên khoa, các tổ chức hành nghề công chứng, thừa phát lại, công ty chứng khoán, quản lý quỹ...
- Vậy, tình trạng này sẽ gây khó khăn như thế nào trong công tác quản lý doanh nghiệp của cơ quan nhà nước cũng như hoạt động của chính các doanh nghiệp?
- Chúng ta xây dựng được Cổng thông tin đăng ký kinh doanh Quốc gia, nhưng các bộ máy xử lý hành chính còn hoạt động đơn lẻ. Ví dụ, muốn mở một công ty luật, người có nhu cầu phải đến Sở Tư pháp; muốn mở công ty dịch vụ chuyển phát nhanh, phải đến Sở Thông tin - Truyền thông,… Điều này đồng nghĩa với việc có nhiều cơ quan đăng ký kinh doanh tồn tại độc lập và song song với nhau, dẫn tới lãng phí nhân lực cho cùng hoạt động đăng ký kinh doanh. Ngoài ra, việc phân tán đầu mối đăng ký kinh doanh tạo ra sự khó khăn trong quản lý số lượng doanh nghiệp cũng như hoạt động thực tế của các cơ sở.
Về phía doanh nghiệp, tình trạng trên cũng gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp khi có yêu cầu thay đổi hoạt động kinh doanh hoặc thay đổi cơ cấu vốn, cơ cấu sở hữu doanh nghiệp. Hơn nữa, việc có quá nhiều đầu mối đăng ký kinh doanh khiến các doanh nghiệp mất nhiều thời gian, chi phí, nhất là đối với những doanh nghiệp hoạt động trên nhiều ngành nghề.
- Theo luật sư, để khắc phục tình trạng trên, quy định pháp luật cần bổ sung như thế nào?
- Để tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp, nên sớm sửa đổi luật theo hướng ưu tiên thực hiện Luật Doanh nghiệp; những quy trình pháp luật không thống nhất với Luật Doanh nghiệp cần sửa đổi cho phù hợp về điều kiện, thủ tục đăng ký kinh doanh. Theo đó, cần quy định rõ quy định thẩm quyền cấp đăng ký kinh doanh doanh nghiệp là Sở Kế hoạch- Đầu tư và UBND cấp huyện. Đối với những cơ sở kinh doanh dịch vụ đặc thù như khám chữa bệnh, công chứng, tư vấn luật... cần coi là những loại hình kinh doanh có điều kiện. Các cơ quan chuyên môn từng ngành, lĩnh vực chỉ có chức năng kiểm soát điều kiện hoạt động của doanh nghiệp trong lĩnh vực mình phụ trách. Khi cá nhân, đơn vị làm thủ tục đăng ký kinh doanh, phải xuất trình đầy đủ các loại văn bản, chứng nhận bảo đảm điều kiện kinh doanh do cơ quan chuyên môn cấp.
- Trân trọng cảm ơn luật sư!
Minh Tuấn thực hiện
