Hoạt động giết mổ gia cầm nhỏ lẻ tại các chợ, khu dân cư: Không bảo đảm vệ sinh, phòng dịch

Việc giết mổ gia cầm tại chợ cóc, chợ tạm diễn ra nhếch nhác, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh

Có chứng kiến hoạt động giết mổ gia cầm của 1 hộ kinh doanh tại chợ Đôn Niệm (quận Lê Chân) sáng 6-1, mới thấy sự tạm bợ, nhếch nhác, không bảo đảm vệ sinh tại đây. Mọi công đoạn giết mổ được thực hiện trong khu vực vài mét vuông và ngay dưới nền bê tông. Toàn bộ nước thải, một phần chất thải được đẩy xuống rãnh nước ở góc chợ. Những chiếc lồng đựng gà, ngan, vịt sống được quây tròn, các loại xô nhựa, chậu đựng nước bẩn để bừa bãi. Tuy giết mổ hàng chục gia cầm mỗi ngày, nhưng tất cả đều được chủ hàng nhúng chung trong một nồi nước sôi đã ngả màu. Bên cạnh những lồng gà, vịt sống là những con gà được thịt sẵn, lông gà và nội tạng hòa lẫn dòng nước thải, bốc mùi hôi tanh.

Tương tự, tại chợ Lãm Hà (quận Kiến An), hoạt động giết mổ gia cầm cũng diễn ra khá tấp nập. Khách hàng chỉ con gà, vịt nào cần mua, ngay lập tức người bán chọn và giết mổ tại chỗ. Người bán hàng cho biết, đáp ứng nhu cầu khách hàng, trung bình 1 ngày, cửa hàng giết mổ vài chục con gia cầm các loại, có ngày cao điểm giết mổ hàng trăm con, giá từ 20.000-35.000 đồng/con, những ngày giáp Tết, nhu cầu tăng cao, cửa hàng phải thuê thêm người, giá lên tới 50.000 đồng/con.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện nay, trên địa bàn thành phố có hơn 1.200 cơ sở, điểm giết mổ nhỏ lẻ, trái phép, không bảo đảm các điều kiện vệ sinh thú y, trong đó có khoảng gần 300 điểm giết mổ gia cầm. Tình trạng này diễn ra phổ biến tại nhiều chợ, khu vực đông dân cư trên địa bàn thành phố như: chợ Lương Văn Can, chợ Ga (quận Ngô Quyền), chợ Con (quận Lê Chân); chợ Bến Phà, chợ Gò Công, Đầm Triều (quận Kiến An); chợ Núi Đối, chợ Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy); chợ Đa Phúc (quận Dương Kinh); chợ Đôi (huyện Tiên Lãng)… Hầu hết các chợ đều có điểm bán và giết mổ gia cầm sống tại chỗ. Mỗi điểm bán thường có vài chục đến cả trăm con gà, vịt, ngan, chim bồ câu… được nhốt trong lồng, đặt trên lề đường hoặc ngay trong chợ.

Việc buôn bán, giết mổ gia cầm sống ngay tại chợ, nơi đông dân cư, không chỉ gây mất vệ sinh, ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan dịch bệnh. Đáng chú ý, vào cuối tháng 8, đầu tháng 9-2020, trên địa bàn thành phố xuất hiện ổ dịch cúm gia cầm A/H5N6 tại 2 hộ chăn nuôi ở thôn Tiền Anh, xã Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy) khiến hơn 6.000 gia cầm phải tiêu hủy. Điều này cho thấy, tình hình dịch bệnh cúm gia cầm diễn biến phức tạp, có thể bùng phát vào bất cứ lúc nào.

Kiểm tra, xử lý triệt để vi phạm

Đại diện Phòng Kinh tế quận Kiến An cho biết, năm 2020, đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm quận kiểm tra 65 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh trên địa bàn, trong đó nhắc nhở 15 cơ sở, xử phạt 4 cơ sở, tiêu hủy 2 kg ruốc thịt gà. Tuy vậy, đối với việc buôn bán, giết mổ gia cầm sống, do chưa có chế tài xử lý đủ sức răn đe, nên hoạt động này vẫn diễn ra. Còn theo Phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Kiến Thụy Lê Thị Thanh Huyền, căn cứ các văn bản hướng dẫn về việc quản lý, vệ sinh, phòng chống dịch bệnh tại các chợ buôn bán gia cầm sống trên địa bàn, Ban chỉ đạo phòng chống dịch của huyện tiến hành phun khử trùng tiêu độc tại các chợ, tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các hộ kinh doanh, giết mổ gia cầm. UBND huyện xây dựng chương trình thanh tra, kiểm tra về công tác thú y trước, sau Tết Nguyên đán 2021, dự kiến thanh tra tại 3 xã Tú Sơn, Tân Phong, Đại Hà, trong đó tập trung kiểm tra tại các chợ dân sinh.

Mặc dù các địa phương triển khai nhiều giải pháp, song hiện nay, công tác quản lý, kiểm soát hoạt động của các cơ sở, điểm giết mổ gia cầm tại các chợ dân sinh chưa thực sự được quan tâm thường xuyên, đúng mức. Trong khi đó, việc thực hiện quy hoạch cơ sở giết mổ gia cầm tập trung trên địa bàn thành phố còn gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, thói quen tiêu thụ thịt gia cầm tươi sống của người tiêu dùng vô tình “tạo đất” để các cơ sở giết mổ gia cầm nhỏ lẻ hoạt động tràn lan, gây khó khăn cho công tác kiểm soát dịch bệnh./.

Trước thực trạng trên, ngày 30-12-2020, UBND thành phố có Chỉ thị 27 về việc tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm vụ Đông Xuân, trong đó nhấn mạnh việc tăng cường công tác quản lý hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định. Theo đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp hơn nữa với các địa phương; Ban quản lý các chợ, chấn chỉnh kịp thời tình trạng giết mổ gia cầm không bảo đảm vệ sinh, yêu cầu người buôn bán, giết mổ gia cầm cam kết thực hiện nghiêm các quy định, thường xuyên vệ sinh, tiêu độc khử trùng dụng cụ, khu vực kinh doanh sau mỗi phiên chợ. Các đơn vị cần kiên quyết xử lý các hộ kinh doanh gia cầm không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có giấy chứng nhận kiểm dịch./.