(HPĐT)- Thực hiện 1 trong 7 định hướng lớn được đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 15, nhiệm kỳ 2015-2020: “Tăng cường nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ (KHCN); đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành phố”, trong nhiệm kỳ qua, Hải Phòng đẩy mạnh đổi mới cơ chế quản lý và hoạt động KHCN. Trong đó, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới công nghệ; hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh trở thành một trong những điểm đột phá quan trọng để KHCN đi nhanh vào sản xuất và đời sống, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Khách hàng tham quan gian trưng bày các sản phẩm khởi nghiệp tại Techfest Haiphong năm 2019.
Khuyến khích doanh nghiệp nghiêu cứu, phát triển KHCN
Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Sở KHCN thành phố phối hợp các sở, ngành liên quan lựa chọn 100 doanh nghiệp tiềm năng, tập trung hỗ trợ về KHCN trên nhiều phương diện như: đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ; thực hiện các biện pháp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa trọng điểm, chủ lực, xây dựng và nâng cấp phòng thử nghiệm; xây dựng thương hiệu và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến; hỗ trợ tham gia các chương trình đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành...
Trong hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, với phương châm “lấy ứng dụng là chính”, ưu tiên ứng dụng, tiếp thu đổi mới công nghệ nhằm tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh cao trên thị trường, doanh nghiệp được khuyến khích, tạo điều kiện tham gia, chủ trì các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng KHCN, giải quyết những vấn đề bức thiết của thực tiễn sản xuất. Trong 5 năm qua, thành phố có 16 nhiệm vụ nghiên cứu được giao các doanh nghiệp chủ trì thực hiện với tổng kinh phí 21,5 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 8,7 tỷ đồng. Kết quả nghiên cứu của nhiều doanh nghiệp mở ra hướng nghiên cứu mới, ứng dụng các thành tựu KHCN vào sản xuất và đời sống để tạo ra các sản phẩm mới, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, thành phố triển khai Chương trình đổi mới công nghệ nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp xúc tiến các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, tìm kiếm, chuyển giao, đổi mới công nghệ, thiết bị. Trong 5 năm qua, 30 doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ, 8 doanh nghiệp triển khai các đề tài, dự án nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng, làm chủ và phát triển công nghệ mới. Hoạt động tư vấn, môi giới, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và thiết bị được triển khai tích cực. Sàn Giao dịch công nghệ và thiết bị của thành phố thu hút hơn 80.000 lượt khách đến tham quan, trao đổi, tìm kiếm sản phẩm KHCN; tổ chức kết nối hơn 600 cuộc gặp gỡ để các tổ chức, doanh nghiệp, thương thảo ký kết hợp đồng mua bán, chuyển giao công nghệ, thiết bị; 44 cuộc đấu giá công nghệ, thiết bị; cung cấp hàng chục nghìn thông tin công nghệ và thiết bị cho các tổ chức, doanh nghiệp; tổ chức hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm về KHCN, chợ công nghệ và thiết bị trong và ngoài nước...
Tăng khả năng cạnh tranh
Để góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thành phố Hải Phòng đẩy mạnh hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, mô hình, công cụ cải tiến năng suất, chất lượng. Đến nay, gần 600 doanh nghiệp, đơn vị được cấp giấy chứng nhận áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến theo tiêu chuẩn ISO 9000, HACCP, TQM, GMP, GAP và hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14.000... Các doanh nghiệp cũng được tư vấn, hỗ trợ tham gia các giải thưởng chất lượng quốc gia và quốc tế. Toàn thành phố có hơn 50 doanh nghiệp đoạt Giải thưởng Chất lượng Việt Nam, trong đó 6 doanh nghiệp đoạt Giải thưởng Chất lượng quốc tế châu Á - Thái Bình Dương (GPEA).
Phát triển và bảo vệ tài sản trí tuệ cũng là một trong những lĩnh vực được các doanh nghiệp quan tâm. Trong gần 5 năm, thành phố có 2.318 đơn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và được cấp 882 giấy chứng nhận, đưa tổng số văn bằng của thành phố đến năm 2020 đạt 3.723 văn bằng (đứng thứ 7 trong cả nước, thứ 2 ở vùng Đồng bằng sông Hồng, sau thủ đô Hà Nội). Bên cạnh đó, thành phố kiên quyết xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trên địa bàn theo quy định của pháp luật; tư vấn, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong hoạt động thực thi, khiếu nại, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp.
Để thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, năm 2017, UBND thành phố ban hành Kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Hải Phòng đến năm 2020. Triển khai kế hoạch này, nhiều hoạt động được ngành KHCN triển khai như: tuyên truyền, xây dựng Cổng thông tin khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thành phố; tổ chức hội thảo, tọa đàm, đối thoại giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp khởi nghiệp; đào tạo, tư vấn; xây dựng và triển khai cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo... Đặc biệt, Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (Techfest Haiphong) được tổ chức thường niên, lựa chọn các dự án khởi nghiệp tiêu biểu của thành phố tham dự Techfest quốc gia; hỗ trợ xây dựng, thành lập, phát triển các trung tâm ươm tạo, câu lạc bộ khởi nghiệp, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nhất là trong các trường đại học.
Thực hiện mục tiêu phát triển thành phố trong những năm tới được đề ra trong Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị (khóa 12), trong nhiệm kỳ tới, Hải Phòng tiếp tục duy trì định hướng “chú trọng đầu tư phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo động lực đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá thành phố”. Thành phố tập trung xây dựng cơ chế, chính sách mang tính đột phá để khuyến khích và thúc đẩy hoạt động KHCN và đổi mới sáng tạo; lấy doanh nghiệp làm trung tâm nghiên cứu phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ; đẩy mạnh nghiên cứu KHCN trong các doanh nghiệp, cơ sở đào tạo gắn với nhu cầu thị trường; tăng cường liên kết doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học để đưa nhanh kết quả nghiên cứu vào phục vụ sản xuất, kinh doanh. Thành phố tiếp tục tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động ứng dụng, nghiên cứu phát triển, chuyển giao các công nghệ chủ chốt của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0... vì mục tiêu phát triển nhanh và bền vững dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo và nhân lực chất lượng cao; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường sinh thái.
Với nhiều giải pháp đồng bộ, nhiệm kỳ 2015-2020, KHCN góp phần thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Tốc độ đổi mới công nghệ trung bình giai đoạn 2016-2020 đạt 12,48%/năm (giai đoạn 2011-2015 là 10,52%/năm). Tỷ trọng năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) đóng góp vào mức tăng trưởng GRDP tăng đáng kể, bình quân giai đoạn 2016-2020 đạt 45,07% (năm 2015 đạt 32,04%). Giai đoạn 2015-2020 có 6 doanh nghiệp KHCN được cấp giấy chứng nhận với 29 sản phẩm hàng hóa hình thành từ việc ươm tạo và làm chủ công nghệ. Những kết quả này góp phần để kinh tế thành phố tăng trưởng nhanh, bền vững, trở thành điểm sáng của cả nước những năm gần đây, tạo nền tảng thế và lực mới để Hải Phòng bước vào giai đoạn phát triển mới, cao hơn theo Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị khóa 12.
