Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười gặp gỡ đồng chí Lê Danh Xương và các đại biểu dự Lễ kỷ niệm 55 năm giải phóng thành phố Hải Phòng (1955 - 2010). Ảnh: Duy Thính
Bác Đỗ Mười để lại nhiều kỷ niệm sâu sắc đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố. Chúng tôi học tập được nhiều ở bác về phong cách lãnh đạo, tình cảm sâu sắc, tình đồng chí và sự quan tâm thiết thực đối với đời sống của công nhân, nông dân và dân nghèo thành thị. Chúng tôi quý trọng bác đến mức không có gì không thể trao đổi với bác. Mỗi khi chúng tôi có điều gì chưa đúng, bác chỉ bảo ngay và nhắc nhở rất nghiêm túc. Bác luôn nhắc lãnh đạo thành phố phải làm việc tốt hơn nữa, không bao giờ được thỏa mãn, chủ quan. Bác Đỗ Mười đặc biệt quan tâm căn dặn xây dựng tốt các cơ sở Đảng, vươn tới các cơ sở sản xuất. Đảng phải gắn bó mật thiết với dân.
Trong một lần bác Đỗ Mười về chỉ đạo việc thực hiện quyền làm chủ của dân, khi lãnh đạo thành phố mời bác về trụ sở Thành ủy nghe báo cáo, bác nói: “Để tôi nghe dân nói trước rồi nghe các anh sau”. Khi đến thăm nhân dân phường Hàng Kênh (quận Lê Chân), bác gặp các cụ già và nhân dân trong phường thân mật hỏi: “Dân Hàng Kênh được tham gia vấn đề gì rồi? Đảng bộ đưa ra Nghị quyết, dân được góp ý chưa? Tại sao dân đấu tranh có phải vì mất dân chủ không? Dân đã biết, đã bàn, có được kiểm tra việc làm của cán bộ không?” Thấy bác Đỗ Mười gần gũi thân thiết như vậy, bà con rất mừng, nên nói hết các bức xúc trong lòng cho bác nghe. Đoàn chúng tôi đi theo bác, được nghe dân nói rất thấm thía, thấy mình còn nhiều thiếu sót với dân.
Bác Đỗ Mười rất say sưa với quy chế dân chủ. Hải Phòng được chọn làm điểm để thực hiện "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng". Tôi còn nhớ một kỷ niệm, lúc đó tình hình ngành công nghiệp Hải Phòng rất khó khăn. Xí nghiệp Sơn Hải Phòng có nguy cơ giải thể. Bác Đỗ Mười về thăm, cho phép thành phố tổ chức chọn người tài giỏi về phụ trách. Đồng chí Nguyễn Văn Viện dự thi và trúng tuyển giám đốc. Xí nghiệp Sơn được củng cố, từ đó phát triển mạnh. Hiện nay, Sơn Hải Phòng có thương hiệu trên toàn quốc và thế giới. Bác Đỗ Mười đánh giá mô hình này: "Nên làm như vậy, đó là thực hiện dân chủ thiết thực nhất".
Về nông nghiệp, bác cũng rất quan tâm. Bác yêu cầu chúng tôi đưa về thăm xã Tam Đa (huyện Vĩnh Bảo), sau đó thăm xã Dư Hàng Kênh (huyện An Hải trước đây). Đến địa phương nào, bác cũng tham gia nhiều ý kiến bổ ích, thiết thực trong phát triển kinh tế. Có một câu nói mà tất cả Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố đều ghi nhớ. "Ly nông, không ly hương". Có nghĩa là tạo nhiều việc làm cho nông dân, không để dân thất nghiệp tràn ra thành phố. Bác còn góp ý cho chúng tôi đầu tư chiều sâu vào giống mới, cây trồng, vật nuôi, biết rút dần lao động trồng trọt sang chăn nuôi.
Một lần về Hải Phòng kiểm tra tình hình cung cấp điện, nước, sau khi lắng nghe chúng tôi báo cáo tình hình khó khăn, bác Đỗ Mười nói: “Khó mới cần các anh. Tôi nói như vậy các anh đừng buồn đấy, khó thì bao giờ cũng khó, cách mạng là khó khăn nhưng “cái khó phải ló cái khôn". Các anh không được ngồi than phiền, nếu các anh không giải quyết đời sống cho dân thì các anh chẳng còn để mà than phiền”.
Từ việc chỉ bảo hết sức thân tình, Đảng bộ, chính quyền thành phố quyết tâm sửa chữa, khắc phục. Sau 5 năm tích cực thực hiện các chương trình dân sinh xã hội, Hải Phòng trở thành đơn vị đứng đầu cả nước về phong trào tiết kiệm điện và đáp ứng nguồn nước sạch phục vụ người dân. Sau này, Công ty Cấp nước Hải Phòng được phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới. Thành phố xanh, sạch, đẹp, trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn khách thập phương.
Sinh thời, bác Đỗ Mười luôn là người gương mẫu, cần, kiệm, liêm, chính, tích cực đấu tranh chống tiêu cực. Nhiều lần lên Hà Nội, chúng tôi đến thăm bác, được nghe bác tâm sự rất cởi mở: “Tớ có gì đâu, xe ô tô cũng của nhà nước, tớ cứ ở chỗ này, gọn gàng, lại được sống hòa cùng nhân dân, chả muốn đi đâu”.
Chính nhờ học tập nhiều ở bác Đỗ Mười trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, gần dân, sát dân, nghe dân hiến kế, phát huy dân chủ cơ sở, tránh được bệnh quan liêu, tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ được Trung ương, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố giao phó với cương vị người đứng đầu Đảng bộ, chính quyền thành phố trong 15 năm (1986-2000).
Bài học về dân chủ cơ sở từ bác Đỗ Mười trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ được giao thật thấm thía đối với từng cán bộ, đảng viên, còn nguyên giá trị ngày hôm nay. Cán bộ gần dân, được dân tin yêu là một hạnh phúc lớn, làm việc gì cũng thành công.
LÊ DANH XƯƠNG
Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố
