Giáo dục STEM ngày càng được triển khai rộng rãi tại các trường học ở Hải Phòng, nhưng thành phố vẫn thiếu giáo viên được đào tạo chuyên sâu, bài bản về lĩnh vực này.
Trên địa bàn Hải Phòng, giáo dục STEM đang được triển khai ở nhiều cấp học, từ mầm non đến phổ thông. Đáng chú ý, 100% số trường THCS, THPT trên địa bàn thành phố đã triển khai giáo dục STEM.
Hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật, STEM, robotics trong giáo viên và học sinh tiếp tục được đẩy mạnh. Năm học 2025 - 2026, học sinh Hải Phòng đạt 4 giải nhất tại Cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia, cùng nhiều giải STEM khác ở trong nước và quốc tế dành cho học sinh từ tiểu học đến THPT.
Tuy nhiên, phía sau những kết quả này là khoảng trống về đội ngũ. Hải Phòng hiện chưa có giáo viên chuyên sâu về STEM. Phần lớn hoạt động STEM do giáo viên các môn học khác đảm nhiệm theo hướng tích hợp, phối hợp hoặc lồng ghép trong bài học.
Tại Trường THCS Lương Khánh Thiện (phường Phù Liễn), giáo dục STEM được triển khai từ năm 2018. Nhà trường được tài trợ xây dựng phòng thực hành giáo dục STEM theo chuẩn quốc tế với 20 bộ robot VEX, các bộ học tập AI - IoT, 2 máy in 3D, máy cắt CNC và màn hình tương tác thông minh. Trường đang tổ chức các câu lạc bộ STEM cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 8, giúp các em nghiên cứu và khai thác hiệu quả phòng học STEM.
Cô giáo Trịnh Thị Thu Chang, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, dù có cơ sở vật chất và triển khai STEM từ sớm, trường vẫn chưa có giáo viên chuyên về lĩnh vực này.
Nhà trường phải thuê giáo viên từ các trung tâm bên ngoài vào giảng dạy. STEM là lĩnh vực tích hợp kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, đòi hỏi giáo viên có năng lực liên ngành. Trong khi đó, giáo viên chủ yếu được đào tạo theo từng môn nên còn hạn chế về kiến thức ngoài chuyên ngành, phương pháp tổ chức và thiết kế bài học STEM.
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Đại Năng (phường Nguyễn Đại Năng), với 70 lớp và 2.350 học sinh, giáo viên chủ yếu phối hợp đưa STEM vào các môn học. Nhà trường có 3 giáo viên tin học đảm nhiệm giảng dạy tại trường chính và 2 phân hiệu nhưng chưa có giáo viên chuyên dạy STEM. Trường hiện cũng mới có 3 phòng tin học, chưa có phòng học STEM.
Theo cô giáo Mạch Thị Kim Oanh, Hiệu trưởng nhà trường, phần lớn giáo viên đều nỗ lực đưa giáo dục STEM vào các môn học nhằm phát triển năng lực học sinh. Tuy nhiên, do áp lực thời gian, thiếu nguồn lực và hỗ trợ chuyên môn, nhà trường mới dừng ở việc giúp học sinh làm quen với STEM, chưa phát triển thành các câu lạc bộ hoặc hoạt động chuyên sâu như ở THCS, THPT.
Thực tế tại các trường cho thấy, phát triển STEM không chỉ cần cơ sở vật chất mà trước hết cần đội ngũ có đủ năng lực chuyên môn. Đây là yêu cầu cần được tính đến khi mở rộng giáo dục STEM tại Hải Phòng.
Là thành viên Ban Giám khảo Cuộc thi Khoa học, kỹ thuật thành phố Hải Phòng lần thứ 14, năm học 2025 - 2026, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Anh Tuấn, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, hiện cả nước nói chung và Hải Phòng nói riêng chưa có giáo viên STEM được đào tạo chính quy như các ngành đào tạo giáo viên khác. Vì vậy, trước mắt, cần đẩy mạnh tập huấn STEM cho giáo viên.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cần tăng cường tổ chức các hoạt động STEM, tạo điều kiện để giáo viên tham quan, trải nghiệm, dự giờ các chuyên đề, bài học STEM, qua đó tích lũy kinh nghiệm và cách làm.
Từ những kinh nghiệm này, các trường có thể điều chỉnh, vận dụng phù hợp với điều kiện từng trường, từng lớp. Đồng thời, ngành giáo dục nên xây dựng cộng đồng giáo viên STEM để chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi cách tổ chức hoạt động và cùng giải quyết những khó khăn phát sinh.
Về lâu dài, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Anh Tuấn cho rằng cần hướng tới đào tạo đội ngũ giáo viên chuyên về STEM. Khi có đội ngũ nòng cốt, các trường sẽ chủ động hơn trong xây dựng chương trình, tổ chức câu lạc bộ, hướng dẫn học sinh nghiên cứu và tham gia các sân chơi khoa học, thay vì phụ thuộc vào giáo viên bên ngoài.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng cho biết thời gian tới, ngành tiếp tục tăng cường bồi dưỡng giáo viên về giảng dạy STEM, từng bước hình thành năng lực chuyên sâu.
Sở đang hoàn thiện Đề án “Phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông giai đoạn 2026 - 2030”, hướng tới đội ngũ đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục và tình hình thực tế của thành phố, trong đó có giáo viên chuyên sâu về STEM.
Các trường học cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục STEM. Các địa phương có thể xây dựng phòng học STEM kết hợp với phòng học thông minh để tận dụng cơ sở vật chất hiện có.
Khi giáo viên có kiến thức chuyên sâu, phương pháp tổ chức phù hợp và môi trường chuyên môn để trao đổi, STEM mới có điều kiện đi sâu vào lớp học, góp phần hình thành năng lực đổi mới sáng tạo cho học sinh và tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố.
BÙI HƯƠNG
-617a76423c9dcdbe7a5f6e63593f7d8d.jpg "Tăng cường tổ chức hoạt động thực hành, trải nghiệm thông qua giáo dục STEM")
.jpg "Phát triển giáo dục STEM - đầu tư hiệu quả cho nguồn nhân lực")
