Khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu vào ngày 11-3- 2020, cả thế giới mới có hơn 118.000 người nhiễm virus SARS-CoV-2, trong đó hơn 4.300 ca tử vong. Đúng 1 năm sau, thế giới ghi nhận hơn 118 triệu ca nhiễm virus SARS-CoV-2, trong đó hơn 2,6 triệu ca tử vong. Khoảng 94 triệu người đã được điều trị khỏi bệnh, song những đợt tái bùng phát dịch tại nhiều nơi khiến WHO cảnh báo đại dịch COVID-19 chưa thể kết thúc trong năm 2021.
Cùng với tiêm phòng, việc tuân thủ các biện pháp chống dịch là mấu chốt giúp cả thế giới sớm trở lại cuộc sống bình thường. (Ảnh: Reuters)
Vào thời điểm những ca mắc COVID-19 đầu tiên xuất hiện tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, miền Bắc Trung Quốc cuối năm 2019, thế giới mới chỉ ghi nhận đây là một căn bệnh viêm phổi lạ với khả năng lây lan nhanh chóng. Chẳng ai có thể ngờ rằng đây lại là khởi đầu cho căn bệnh nguy hiểm, bùng phát thành đại dịch và đảo lộn cuộc sống của hàng tỷ người trên toàn cầu. Từ châu Á, chủng virus này xuất hiện ở châu Âu, Trung Đông, châu Mỹ và châu Phi.
Có thể thấy rằng tuyên bố của WHO coi COVID-19 là đại dịch phần nào thức tỉnh toàn thế giới. Nhiều nước vốn thờ ơ đã thực sự bắt tay vào hành động khẩn cấp và quyết liệt hơn, với hàng loạt biện pháp phòng chống dịch, đồng thời khởi động cuộc đua nghiên cứu vaccine và thuốc điều trị nhằm chấm dứt đại dịch sớm nhất có thể. Việc các nước áp đặt các biện pháp giãn cách, hạn chế và phong tỏa sau khi WHO tuyên bố đại dịch góp phần đẩy lùi tỷ lệ lây nhiễm virus SARS-CoV-2 ở nhiều nơi. Một nghiên cứu do các nhà khoa học tại Mỹ thực hiện ước tính các biện pháp phong tỏa tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Italy, Iran, Pháp và Mỹ đã ngăn ngừa khoảng 530 triệu ca mắc COVID-19.
Một thay đổi khác sau khi WHO tuyên bố đại dịch chính là việc các nước đẩy mạnh hợp tác, chung tay chống “kẻ thù chung” cả ở cấp song phương lẫn đa phương. Với tuyên bố COVID-19 là đại dịch, WHO đã huy động cả thế giới chung tay góp sức vào cuộc chiến chống COVID-19.
Suốt một năm qua, WHO cũng liên tục phát đi những hồi chuông khuyến cáo để các nước không lơ là, mất cảnh giác. Thực tế các đợt tái bùng phát dịch ở Nhật Bản, Hàn Quốc, làn sóng dịch thứ ba đang hoành hành ở châu Âu hay “sự cố cộng đồng ngày 20-2” ở Campuchia… đang cho thấy đại dịch vẫn diễn biến khó lường, dù chiến dịch tiêm chủng vaccine trên thế giới đạt được những tiến triển đáng kể.
Nhờ sự phối hợp hiệu quả của hàng trăm công ty dược phẩm và trung tâm nghiên cứu trên toàn cầu, cùng các khoản tài trợ từ chính phủ và các nhà hảo tâm, những nỗ lực chạy đua với thời gian để phát triển vaccine ngừa COVID-19 cuối cùng được đền đáp. Các chiến dịch tiêm chủng vaccine đại trà đã và đang được nhiều nước triển khai, bắt đầu từ tháng 12 năm ngoái.
Dù vaccine mở ra hy vọng, song sự xuất hiện của những biến thể mới phát hiện tại Anh, Brazil, Nam Phi… với khả năng lây nhiễm cao hơn khiến mục tiêu miễn dịch cộng đồng phải đối mặt với rào cản lớn. Khả năng các vaccine đang lưu hành có thể chống lại những biến thế mới hay không vẫn là vấn đề chưa rõ ràng.
Thời điểm này, WHO tiếp tục gióng lên hồi chuông thức tỉnh, rằng năm thứ hai của đại dịch sẽ khó khăn hơn. Giám đốc Chương trình khẩn cấp của WHO Michael Ryan cho rằng, ngoài tiêm phòng, việc duy trì số ca nhiễm mới ở mức thấp sẽ là mấu chốt giúp cả thế giới sớm trở lại cuộc sống bình thường. Điều này đòi hỏi mỗi cá nhân tuân thủ biện pháp chống dịch, chấp nhận thích nghi với trạng thái bình thường mới. Quan trọng hơn, COVID-19 là đại dịch toàn cầu, có nghĩa đây không phải là cuộc chiến đơn lẻ của bất kỳ quốc gia nào./.
ĐẶNG ÁNH
