Tiến sĩ Đoàn Trường Sơn
Một góc đô thị Hải Phòng. Ảnh: Nguyễn Đức Nghĩa
Trong 30 năm qua, với tâm huyết, nỗ lực và được sự tạo điều kiện, hỗ trợ của thành phố, quận, huyện, các sở, ban, ngành, đoàn thể, Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng có những bước trưởng thành đáng tự hào. Các thế hệ cán bộ, hội viên khẳng định được vai trò đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển thành phố, sự nghiệp chung của Hội Khoa học lịch sử Việt Nam.
Khi thành lập, hội có 3 chi hội, đến nay, phát triển lên 12 chi hội, bao gồm: Dân Đảng, Văn hóa – Bảo tàng, ngành Khoa học, Quân sự, Phật giáo, Giáo dục, các quận Hải An, Lê Chân, Kiến An và các huyện Thủy Nguyên, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo. Có chi hội thành lập tổ ở cấp xã. Từ năm 2012, Thành Hội quyết định thành lập “Câu lạc bộ Hải Phòng học” (tháng 7-2018 chuyển sang Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố). Ở một số trường tiểu học, trung học cơ sở, với tâm huyết của các thầy, cô giáo, thành lập Câu lạc bộ “Em yêu lịch sử quê em”. Đây là mô hình sáng tạo cần được nhân rộng trong ngành giáo dục. Ngày đầu thành lập, số hội viên Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng chưa đầy trăm người, trong đó có cả hội viên tán trợ. Đến nay, toàn hội có 190 hội viên, công tác trên nhiều lĩnh vực: nghiên cứu, giảng dạy, bảo tồn - bảo tàng, tôn giáo và những người yêu thích khoa học lịch sử... Nhiều đồng chí lãnh đạo của tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể huyện, quận, xã, phường, thị trấn đương chức tham gia hội.
Phương thức hoạt động chủ yếu của hội là đẩy mạnh thông tin, phổ biến tri thức, dạy và học lịch sử, với nhiều hình thức phong phú, như: viết bài cho các báo, tạp chí, cộng tác với Đài Phát thanh và Truyền hình Việt Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng, Đài Phát thanh các huyện làm chuyên mục về lịch sử; tham gia trưng bày, triển lãm; tổ chức hội thảo, tọa đàm, sinh hoạt khoa học; tổ chức kỷ niệm, tưởng niệm; giảng dạy, nói chuyện về lịch sử, dạy và học lịch sử trải nghiệm qua các di sản, đổi mới hình thức truyền thụ…Trong đó, hội thảo, tọa đàm và nghiên cứu khoa học là những nội dung hoạt động quan trọng và thường xuyên của các cấp hội. Hội phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức nhiều hội thảo khoa học, có hội thảo cấp vùng. Thành Hội được thành phố giao tổ chức một số đề tài nghiên cứu khoa học. Nhiều cán bộ, hội viên trực tiếp làm Chủ nhiệm đề tài, được mời làm Chủ tịch và ủy viên Hội đồng tư vấn, Hội đồng đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học. Lĩnh vực sưu tầm, biên soạn lịch sử được đông đảo hội viên, nhất là lực lượng làm công tác nghiên cứu, tham gia. Hàng trăm ấn phẩm lịch sử, do hội viên biên soạn hoặc làm chủ biên, được xuất bản. Nhiều ấn phẩm đoạt giải thưởng khoa học- công nghệ, được đông đảo người tìm đọc…
Hội được thành phố xác định là một trong những tổ chức quan trọng cùng các đơn vị, ngành, đoàn thể làm nhiệm vụ tham mưu, tư vấn, phản biện và giám định xã hội. UBND thành phố quyết định lãnh đạo và một số hội viên tham gia các Hội đồng Tư vấn về Chương trình khoa học; xét đề nghị công nhận các di tích lịch sử, văn hóa; đặt tên, đổi tên đường, phố và các công trình công cộng; nghệ thuật; thẩm định, tư vấn, phản biện các công trình liên quan đến lịch sử; góp ý kiến vào các đề án phát triển kinh tế - xã hội của ngành, của quận, huyện và của thành phố.
Thông qua “Quỹ phát triển sử học” được các đơn vị, cá nhân đồng hành, tài trợ, Thành hội trao thưởng (tiền, giấy khen, ấn phẩm lịch sử) tặng hàng tăm học sinh trung học phổ thông đoạt giải cấp quốc gia, học sinh trung học cơ sở học giỏi môn lịch sử và thầy, cô giáo dạy lịch sử; trao quà tặng các cháu mầm non, học sinh nghèo vượt khó.
Trong 30 năm (1989 - 2019), Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng khẳng định được vị thế đóng góp xây dựng và phát triển thành phố. Hội được nhận nhiều bằng khen, cờ thi đua của UBND thành phố, Trung ương Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và Huân chương Lao động hạng ba của Nhà nước phong tặng./.
(Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng)
